AFIIOrthodox Hasidic Yiddish Tanakh › Proverbs 16
◄ Proverbs 15
Proverbs 16
מִשְׁלֵי 16
Proverbs 17 ►
1דעם מענטשנס זײַנען די צוגרײטענישן פֿון האַרצן,
אָבער פֿון ה׳ איז דער ענטפֿער פֿון דער צונג.
2אַלע װעגן פֿון אַ מענטשן זײַנען רײן אין זײַנע אױגן,
אָבער ה׳ פֿאָרשט די גײַסטער.
3לײג אַרױף דײַנע טוּונגען אױף ה׳,
און דײַנע מחשבֿות װעלן צו שטאַנד קומען.
4אַלץ האָט ה׳ געמאַכט פֿאַר זײַן צװעק,
און אױך דעם רשע פֿאַרן טאָג פֿון בײז.
5אַן אומװערדיקײט בײַ ה׳ איז איטלעכער
װאָס האָט אַ האָפֿערדיק האַרץ;
נאַ דיר מײַן האַנט! אים װעט נישט געשאָנקען װערן.
6דורך גענאָד און אמת װערט זינד פֿאַרגעבן,
און דורך מורא פֿאַר ה׳ קערט מען זיך אָפּ פֿון שלעכטס.
7אַז ה׳ באַװיליקט די װעגן פֿון אַ מענטשן,
מאַכט ער אַפֿילו זײַנע פֿײַנט שלום מיט אים.
8בעסער װינציק דורך גערעכטיקײט,
אײדער פֿיל הכנָסות דורך אומרעכט.
9דעם מענטשנס האַרץ דענקט זײַן װעג,
אָבער ה׳ לענקט זײַן טריט.
10אַ כּישוף איז אױפֿן מלכס ליפּן,
זײַן מױל פֿעלשט נישט בײַם משפּט.
11ריכטיקע װאָג און װאָגשאָלן זײַנען פֿון ה׳,
זײַן װערק זײַנען אַלע װאָגשטײנער פֿון בײַטל.
12אַן אומװערדיקײט בײַ מלכים איז טאָן שלעכטס,
װאָרעם דורך גערעכטיקײט באַשטײט דער טראָן.
13דער רָצון פֿון מלכים איז אױף ריכטיקע ליפּן,
און דעם װאָס רעדט די ריכטיקײט האָבן זײ ליב.
14דער גרימצאָרן פֿון מלך איז אַ מלאך-המות,
אָבער אַ קלוגער מאַן שטילט אים אײַן.
15אין שײַן פֿון מלכס פּנים איז לעבן,
און זײַן גוטװיליקײט איז װי אַ װאָלקן פֿון שפּעטרעגן.
16װי בעסער זיך אײַנצוקױפֿן חכמה אײדער גאָלד!
און זיך אײַנצוקױפֿן שׂכל איז בילכער װי זילבער.
17דער שטעג פֿון די רעכטפֿאַרטיקע
איז זיך אָפּצוקערן פֿון שלעכטס,
דער װאָס היט זײַן זעל, פּאַסט אױף זײַן װעג.
18פֿאַר אַ בראָך קומט שטאָלץ,
און פֿאַר אַן אַנידערפֿאַל, אַ האָפֿערדיק געמיט.
19בעסער אַ נידעריק געמיט צװישן די באַשײדענע,
אײדער טײלן רױב מיט די שטאָלצע.
20דער װאָס אַכט אױף דעם װאָרט, װעט געפֿינען גוטס,
און דער װאָס פֿאַרזיכערט זיך אױף ה׳, אַז װױל איז צו אים!
21מיטן קלוגהאַרציקן טרעפֿט זיך דער פֿאַרשטאַנדיקער,
און זיסקײט פֿון די ליפּן מערט לערנונג.
22שׂכל איז אַ קװאַל פֿון לעבן פֿאַר דעם װאָס האָט עס,
און נאַרישקײט איז אַ שטראָף {מוסר}[1] פֿאַרן נאַרן.
23דאָס האַרץ פֿון דעם חכם מאַכט קלוג זײַן מױל,
און מערט לערנונג אױף זײַנע ליפּן.
24האָניקזאַפֿט זײַנען ליבלעכע רײד,
זיס פֿאַר דער זעל, און אַ הײלונג פֿאַרן געבײן.
25פֿאַראַן אַ װעג װאָס איז גלײַך בײַם מענטשן,
און זײַן סוף זײַנען װעגן פֿון טױט.
26דער הונגער פֿון אַרבעטער אַרבעט אין אים,
װאָרעם זײַן מױל טרײַבט אים אָן.
27דער נידערטרעכטיקער מענטש גראָבט אױס בײז,
און אױף זײַן ליפּ איז װי אַ בראַנדפֿײַער.
28דער מענטש פֿון פֿאַרקערטקײט מאַכט אָן קריג,
און דער אונטערהעצער צעשײדט גוטע פֿרײַנט.
29דער מאַן פֿון אומרעכט רעדט אָן זײַן חבֿר,
און פֿירט אים אױפֿן נישט גוטן װעג.
30דער װאָס דריקט-צו די אױגן,
איז דאָס אױסצוקלערן פֿאַרקערטקײט;
דער װאָס בײַסט די ליפּן, װיל אױספֿירן שלעכטס.
31אַ שײנע קרױן איז אַ גראָער קאָפּ;
אױפֿן װעג פֿון גערעכטיקײט װערט זי געפֿונען.
32בעסער אַן אײַנגעהאַלטענער אין צאָרן
אײדער אַ גיבור,
און דער װאָס געװעלטיקט איבער זײַן געמיט,
אײדער דער װאָס באַצװינגט אַ שטאָט.
33אין שױם װאַרפֿט מען דעם גורל,
אָבער פֿון ה׳ איז זײַן יעטװעדער באַשײד.
Notes & Cross-References
Brit Chadasha FootnoteLuke 12 →

1דערווייל האט זיך פארזאמלט א המון פון טויזנטער מענטשן, אזוי אז זיי האבן זיך געטרעטן איינס דאס אנדערע, האט ער אנגעהויבן צום ערשט צו זאגן צו זיינע תלמידים: היט זיך פאר דעם זויערטייג פון די פרושים, וועלכעס איז צביעות. 2און עס איז נישטא קיין באהאלטענע זאך, וואס וועט נישט אנטפלעקט ווערן, און קיין פארבארגענע זאך, וואס וועט נישט באקאנט געמאכט ווערן. 3דערפאר, אלץ וואס איר האט גערעדט אין דער פינצטערניש, וועט געהערט ווערן אין דער ליכטיקייט; און וואס איר האט געזאגט אויפן אויער בחדרי חדרים, דאס וועט אויסגערופן ווערן אויף די דעכער. 4איך זאג אייך אבער, מיינע פריינד: האט נישט קיין מורא פאר די, וואס טייטן דעם גוף און נאך דעם זענען נישט ביכולת עפעס מער צו טאן. 5איך וועל אייך אבער ווייזן פאר וועמען איר זאלט מורא האבן: האט מורא פאר אים, וואס נאכן טייטן, האט ער די מאכט אריינצואווארפן אין גיהנום אריין; יא, איך זאג אייך, פאר דעם דאזיקן זאלט איר מורא האבן! 6צי פארקויפט מען דען נישט פינף פייגעלעך פאר צוויי איסרים? און קיין איינס פון זיי איז נישט פארגעסן פאר ה׳. 7נאר אפילו די האר פון אייער קאפ זענען אלע געציילט. האט נישט קיין מורא! איר זענט ווערט מער ווי א סך פייגעלעך. 8איך זאג אייך אבער: יעדער איינער, וואס וועט זיך באקענען צו מיר פאר מענטשן, וועט אויך דער בר אנש זיך באקענען צו אים פאר די מלאכים פון ה׳; 9דער אבער, וואס פארלייקנט מיך פאר מענטשן, וועט פארלייקנט ווערן פאר די מלאכים פון ה׳. 10און יעדער איינער, וואס וועט זאגן א ווארט אנטקעגן דעם בר אנש וועט עס אים פארגעבן ווערן; ווער אבער עס לעסטערט דעם רוח הקודש, דעם וועט נישט פארגעבן ווערן. 11און ווען מען פירט אייך פאר די שולן און פאר די פירשטן און פאר די געוועלטיקער, זאלט איר נישט זארגן, וויאזוי אדער מיט וואס איר זאלט זיך פארטיידיקן אדער וואס איר זאלט זאגן; 12ווארום דער רוח הקודש וועט אייך לערנען אין דער זעלביקער שעה, וואס איר דארפט זאגן.

13און עמיצער אויס דעם המון מענטשן האט צו אים געזאגט: רבי, זאג דעם ברודער מיינעם, אז ער זאל זיך טיילן מיט מיר מיט דער ירושה! 14ער אבער האט צו אים געזאגט: מענטש, ווער האט מיך באשטימט פאר א שופט אדער צעטיילער איבער אייך? 15ער האט אבער צו זיי געזאגט: גיט אכטונג און היט זיך פאר יעדער געלטגייציקייט! ווייל דאס לעבן פון א מענטשן באשטייט נישט אין דער שפע פון זיין פארמעגן. 16און האט זיי געזאגט א משל, אזוי צו זאגן: א געוויסן עושרס לאנד האט אריינגעברענגט א גוטן שניט; 17און ער האט זיך מישב געווען, זאגנדיק: וואס זאל איך טאן, אז איך האב נישט וואו איינצוזאמלען מיינע פירות? 18און האט געזאגט: דאס דאזיקע וועל איך טאן: איך וועל צעשטערן מיינע שפייכלערס און בויען גרעסערע און וועל דארטן איינזאמלען די גאנצע תבואה און די גיטער מיינע; 19און איך וועל זאגן צו מיין זעל: נשמה מיינע, האסט א סך גוטע זאכן ליגן אויף פיל יארן; האב מנוחה, עס, טרינק און לאז דיר וואוילגיין! 20ה׳ אבער האט צו אים געזאגט: דו נאר, אין דער דאזיקער נאכט וועט דיין זעל פון דיר געפאדערט ווערן; און פאר וועמען וועט עס זיין, וואס דו האסט אנגעגרייט? 21אָט אזוי גייט עס דעם, וואס זאמלט אוצרות פאר זיך און איז נישט רייך אין ה׳.

22און ער האט געזאגט צו זיינע תלמידים: צוליב דעם זאג איך אייך: זארגט נישט פאר אייער לעבן, וואס איר וועט עסן; אויך נישט פאר אייער גוף, וואס איר וועט זיך אנקליידן. 23ווארום דאס לעבן איז מער ווי די שפייז און דער קערפער—ווי דאס מלבוש. 24באטראכט די ראבן! אז נישט זיי זייען, נישט זיי שניידן, זיי האבן נישט קיין קאמער, נישט קיין שייער, און ה׳ דערנערט זיי דאך; וויפל מער זענט איר ווערט ווי די פייגל? 25און ווער פון אייך מיט זיין זארגן קען צולייגן אן אייל צו זיין געוואוקס? 26דעריבער, אויב איר זענט נישט אפילו בכוח צו טאן דאס קלענסטע, וואס זארגט איר זיך פאר די איבריקע זאכן? 27באטראכט די ליליעס! ווי נישט זיי שפינען, נישט זיי וועבן; און איך זאג אייך, אפילו שלמה אין זיין גאנצער פראכט איז נישט געווען אנגעקליידט ווי איינע פון די דאזיקע. 28און אויב ה׳ קליידט אזוי דאס גראז אויפן פעלד, וואס היינט איז עס און צומארגנס ווערט עס געווארפן אין אויוון אריין, וויפל מער אייך, איר קליינגלויביקע! 29און פרעגט נישט נאך וואס איר וועט עסן און וואס איר וועט טרינקען און רעגט זיך נישט אויף. 30ווארום צו די אלע זאכן שטרעבן די אומות העולם; אייער פאטער אבער ווייסט, אז איר דארפט די דאזיקע זאכן. 31נאר זוכט זיין קעניגרייך און דאס וועט אייך צוגעגעבן ווערן. 32האב נישט קיין מורא, דו קליינע סטאדע; ווייל עס איז וואוילגעפעלן דעם פאטער אייערן, אייך צו געבן דאס קעניגרייך! 33פארקויפט אייער האב און גיט צדקה; מאכט זיך בייטלען, וואס ווערן נישט אלט; אן אוצר, וואס לאזט זיך נישט אויס, אין הימל, וואו קיין גנב דערנענטערט זיך נישט און קיין מילב צעשטערט אויך נישט. 34ווארום וואו אייער אוצר איז, דארט וועט אויך אייער הארץ זיין.

35זאלן אייערע לענדן זיין אנגעגורט און אייערע ליכט ברענען; 36און זייט גלייך צו מענטשן, וואס ווארטן אויף זייער האר, ווען ער וועט זיך אומקערן פון דער חתונה, כדי ווען ער קומט און קלאפט אָן, זאלן זיי אים גלייך אויפעפענען. 37וואויל איז יענע קנעכט, וועלכע ווען דער האר קומט געפינט ער זיי וואכנדיקע; באמת זאג איך אייך, ער וועט זיך ארומגארטלען און זיי אנידערזעצן צום טיש און צוגיין און זיי באדינען. 38און אויב ער וועט קומען אינם צווייטן אדער דריטן משמר פון דער נאכט און וועט זיי אזוי געפינען, איז וואויל יענע קנעכט. 39נאר דאס דאזיקע זאלט איר וויסן זיין, אז אויב דער בעל הבית וואלט געוואוסט אין וועלכער שעה דער גנב קומט, וואלט ער נישט דערלאזט מען זאל איינברעכן אין זיין הויז. 40און איר זאלט זיין גרייט, ווייל דער בר אנש קומט אין א שעה, וואס איר שטעלט זיך נישט פאר.

41און פעטרוס האט געזאגט: האר, צי זאגסטו דאס דאזיקע משל צו אונדז אדער אויך צו אלעמען? 42און דער האר האט געזאגט: ווער זשע איז דער געטרייער און פארשטאנדיקער הויז פארוואלטער, וועלכען דער האר וועט באשטימען איבער זיין הויזגעזינד, אז ער זאל זיי געבן די מאס שפייז צו דער רעכטער צייט? 43וואויל איז יענעם קנעכט, וואס ווען דער האר זיינער קומט, געפינט ער אים אזוי טאן. 44באמת זאג איך אייך, אז ער וועט אים באשטימען איבער אלע זיינע גיטער. 45אויב אבער יענער קנעכט וועט זאגן אין זיין הארצן: מיין האר זוימט זיך צו קומען; און וועט אנהויבן צו שלאגן די קנעכט און די דינסטן, אויך צו עסן און טרינקען און זיך אנצושכורן, 46וועט דער האר פון יענעם קנעכט קומען אין א טאג, ווען ער דערווארט עס נישט און אין א שעה, וואס ער ווייסט נישט; און וועט אים צעשניידן אין צווייען און וועט לייגן זיין חלק מיט די ווידערשפעניקע. 47יענער קנעכט אבער, וואס האט געוואוסט זיין הארס רצון און האט נישט צוגעגרייט, אדער געטאן לויט זיין ווילן, וועט ליידן א סך שלעק; 48אבער דער, וואס האט נישט געוואוסט, און האט געטאן דאס, פאר וועלכן ער איז חייב שלעק, וועט ווייניק געשלאגן ווערן. און יעדען איינעם, וועמען א סך איז געגעבן געווארן, וועט א סך געפאדערט ווערן פון אים; און וועמען מען האט א סך אנפארטרויט, וועט מען מער פארלאנגען פון אים.

49איך בין געקומען, צו ווארפן א פייער אויף דער ערד; און וואס וויל איך, אויב עס האט זיך שוין אנגעצונדן? 50איך אבער האב א מקווה געטובלט צו ווערן, און ווי עס טוט מיר באנג, ביז זי וועט פארענדיקט ווערן! 51איר מיינט, אז איך בין געקומען געבן שלום אויף דער ערד? ניין! איך זאג אייך, נאר פיל מער א מחלוקה; 52ווארום פון איצט אָן וועלן זיין פינף אין איין הויז צעטיילט; דריי קעגן צוויי, און צוויי קעגן דריי. 53עס וועלן זיין צעטיילט פאטער קעגן זון און זון קעגן פאטער; מוטער קעגן טאכטער און טאכטער קעגן דער מוטער; שוויגער קעגן איר שנור און שנור קעגן דער שוויגער.

54און ער האט אויך געזאגט צו די המונים מענטשן: ווען איר זעט א וואלקן אויפגיין אין מערב, זאגט איר גלייך: עס קומט א רעגן; און אזוי געשעט עס. 55און ווען עס בלאזט א דרום ווינט, זאגט איר; עס וועט זיין א היץ; און עס געשעט. 56איר צבועקעס, דאס אויסזען פון דער ערד און פון דעם הימל ווייסט איר אויסצופארשן; און ווי איז עס וואס איר פארשט נישט די דאזיקע צייט? 57און פארוואס משפט איר נישט פון זיך אליין, וואס איז גערעכט? 58ווארום ווען דו גייסט מיט דיין קעגנער פארן שר, גיב דיר די מי אויפן וועג, אז דו זאלסט פטור ווערן פון אים (מיט גוטנס); טאמער וועט ער דיך אוועקשלעפן צום שופט, און דער שופט וועט דיך איבערגעבן צום שוטר, און דער שוטר וועט דיך אריינווארפן אין תפיסה אריין. 59איך זאג דיר, דו וועסט בשום אופן פון דארטן נישט ארויס, ביז דו וועסט נישט האבן באצאלט די לעצטע פרוטה!

OpenBible.info Cross-References (ranked by vote)
◄ Proverbs 15Proverbs 17 ►