Verse Text - (2KI 1:1-2KI 25:30)

2KI 1:1 ‏און מוֹאָבֿ האָט װידערשפּעניקט אָן יִשׂרָאֵל נאָך אַחאָבֿס טױט. edit

2KI 1:1 un Moav hot vidershpenikt on Yisroel noch Achavs toit.

2KI 1:1 Then Moav rebelled against Yisroel after the mot Ach'av.

2KI 1:2 ‏און אַחַזיָה איז אַרױסגעפֿאַלן דורך דער גראַטע פֿון זײַן אױבערשטוב װאָס אין שוֹמרוֹן, און איז קראַנק געװאָרן. און ער האָט געשיקט שלוחים, און האָט זײ אָנגעזאָגט: גײט פֿרעגט בײַ בַעַל-זבֿוּבֿ דעם ג-ט פֿון עֶקרוֹן, אױב איך װעל גענעזן װערן פֿון דער דאָזיקער קראַנקשאַפֿט. edit

2KI 1:2 un Achazyah iz aroisgefalen durch der grate fun zain oibershtub vos in Shomron, un iz krank gevoren. un er hot geshikt shluchim, un hot zei ongezogt: geit fregt bai Baal-zvuv dem g-t fun Ekron, oib ich vel genezen veren fun der doziker krankshaft.

2KI 1:2 And Achazyah fell down through a lattice in his aliyyah (upper room) that was in Shomron, and it was a dire injury: and he sent malachim, and he said unto them, Go, inquire of Ba'al-Zevuv elohei Ekron whether I shall recover of this choli (infirmity) .

2KI 1:3 ‏און אַ מלאך פֿון ה׳ האָט גערעדט צו אֵלִיָהו דעם תִּשבי: שטײ אױף, גײ אַרױף אַנטקעגן די שלוחים פֿון דעם מלך פֿון שוֹמרוֹן, און רעד צו זײ: צי װײַל אין יִשׂרָאֵל איז קײן ג-ט נישטאָ, גײט איר פֿרעגן בײַ בַעַל-זבֿוּבֿ דעם ג-ט פֿון עֶקרוֹן? edit

2KI 1:3 un a malach fun Hashem hot geredt tsu Eliyahu dem Tishbi: shtei oif, gei aroifblikendik antkegen di shluchim fun dem melech fun Shomron, un red tsu zei: tsi vail in Yisroel iz kein g-t nishto, geit ir fregen bai Baal-zvuv dem g-t fun Ekron?

2KI 1:3 But the Malach Hashem said to Eliyahu HaTishbi, Arise, go up to meet the malachim of Melech Shomron, and say unto them, Is it because there is no Elohim in Yisroel, that ye go to inquire of Ba'al-Zevuv elohei Ekron?

2KI 1:4 ‏דרומעך האָט ה׳ אַזױ געזאָגט: דאָס בעט װאָס דו ביסט אַרױף אַהין, דערפֿון װעסטו נישט אַראָפּנידערן, נײַערט שטאַרבן װעסטו שטאַרבן. איז אֵלִיָהו געגאַנגען. edit

2KI 1:4 drumech hot Hashem azoi gezogt: dos bet vos du bist aroifblikendik ahin, derfun vestu nisht aropnideren, naiert shtarben vestu shtarben. iz Eliyahu gegangen.

2KI 1:4 Now therefore thus saith Hashem , Thou shalt not get down from that mittah (bed, couch) on which thou art gone up, but shalt surely die. And Eliyahu departed.

2KI 1:5 ‏און די שלוחים האָבן זיך אומגעקערט צו אים, און ער האָט צו זײ געזאָגט: װאָס עפּעס האָט איר זיך אומגעקערט? edit

2KI 1:5 un di shluchim hoben zich umgekert tsu im, un er hot tsu zei gezogt: vos epes hot ir zich umgekert?

2KI 1:5 And when the malachim turned back unto him, he said unto them, Why are ye now turned back?

2KI 1:6 ‏האָבן זײ צו אים געזאָגט: אַ מאַן איז אַרױפֿגעקומען אונדז אַנטקעגן, און ער האָט צו אונדז געזאָגט: גײט קערט אײַך אום צו דעם מלך װאָס האָט אײַך געשיקט, און איר זאָלט רעדן צו אים: אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: צי װײַל אין יִשׂרָאֵל איז קײן ג-ט נישטאָ, שיקסטו פֿרעגן בײַ בַעַל-זבֿוּבֿ דעם ג-ט פֿון עֶקרוֹן? דערום, דאָס בעט װאָס דו ביסט אַרױף אַהין, דערפֿון װעסטו נישט אַראָפּנידערן, נײַערט שטאַרבן װעסטו שטאַרבן. edit

2KI 1:6 hoben zei tsu im gezogt: a man iz aroifgekumen undz antkegen, un er hot tsu undz gezogt: geit kert aich um tsu dem melech vos hot aich geshikt, un ir zolt reden tsu im: azoi hot Hashem gezogt: tsi vail in Yisroel iz kein g-t nishto, shikstu fregen bai Baal-zvuv dem g-t fun Ekron? derum, dos bet vos du bist aroifblikendik ahin, derfun vestu nisht aropnideren, naiert shtarben vestu shtarben.

2KI 1:6 And they said unto him, There came an ish up to meet us, and he said unto us, Go, turn again unto HaMelech that sent you, and say unto him, Thus saith Hashem , Is it because there is no Elohim in Yisroel, that thou sendest to inquire of Ba'al-Zevuv elohei Ekron? Therefore thou shalt not get down from that mittah on which thou art gone up, but shalt surely die.

2KI 1:7 ‏האָט ער צו זײ גערעדט: װאָס איז דאָס אױסזען פֿון דעם מאַן װאָס איז אײַך אַרױפֿגעקומען אַנטקעגן; און האָט צו אײַך גערעדט די דאָזיקע רײד? edit

2KI 1:7 hot er tsu zei geredt: vos iz dos oiszen fun dem man vos iz aich aroifgekumen antkegen; un hot tsu aich geredt di dozike reid?

2KI 1:7 And he said unto them, What manner of ish was he which came up to meet you, and told you these devarim?

2KI 1:8 ‏האָבן זײ צו אים געזאָגט: אַ האָריקער מאַן מיט אַ פֿעלענעם גאַרטל אָנגעגורט אױף זײַנע לענדן. האָט ער געזאָגט דאָס איז אֵלִיָהו דער תִּשבי. edit

2KI 1:8 hoben zei tsu im gezogt: a horiker man mit a felenem gartel ongegurt oif zaine lenden. hot er gezogt dos iz Eliyahu der Tishbi.

2KI 1:8 And they answered him, He was an ish ba'al se'ar (man owning [garment] of [camel] hair) and girt with an ezor ohr (belt of leather) about his waist. And he said, It is Eliyahu HaTishbi.

2KI 1:9 ‏און ער האָט צו אים געשיקט אַ הױפּטמאַן פֿון פֿופֿציק מיט זײַנע פֿופֿציק. איז ער אַרױפֿגעגאַנגען צו אים, ערשט ער זיצט אױפֿן שפּיץ באַרג. האָט ער צו אים גערעדט: מאַן פֿון ג-ט, דער מלך האָט געזאָגט: נידער אַראָפּ. edit

2KI 1:9 un er hot tsu im geshikt a hoiptman fun fuftsik mit zaine fuftsik. iz er aroifgegangen tsu im, ersht er zitst oifen shpits barg. hot er tsu im geredt: man fun g-t, der melech hot gezogt: nider arop.

2KI 1:9 Then HaMelech sent unto him sar chamishim with his fifty. And he went up to him; and, hinei, he sat on the rosh hahar. And he spoke unto him, Thou Ish HaElohim, HaMelech hath said, Come down.

2KI 1:10 ‏האָט אֵלִיָהו געענטפֿערט צו דעם הױפּטמאַן פֿון די פֿופֿציק: איז, אױב איך בין אַ מאַן פֿון ג-ט, זאָל אַראָפּנידערן אַ פֿײַער פֿון הימל, און פֿאַרצערן דיך און דײַנע פֿופֿציק. האָט אַראָפּגענידערט אַ פֿײַער פֿון הימל, און האָט פֿאַרצערט אים און זײַנע פֿופֿציק. edit

2KI 1:10 hot Eliyahu geentfert tsu dem hoiptman fun di fuftsik: iz, oib ich bin a man fun g-t, zol aropnideren a faier fun himel, un fartseren dich un daine fuftsik. hot aropgenidert a faier fun himel, un hot fartsert im un zaine fuftsik.

2KI 1:10 And Eliyahu answered and said to the sar hachamishim, If I be an Ish HaElohim, then let eish come down from Shomayim, and consume thee and thy fifty. And there came down eish from Shomayim, and consumed him and his fifty.

2KI 1:11 ‏האָט ער װידער געשיקט צו אים אַן אַנדער הױפּטמאַן פֿון פֿופֿציק מיט זײַנע פֿופֿציק. און ער האָט זיך אָפּגערופֿן און גערעדט צו אים: מאַן פֿון ג-ט, אַזױ האָט דער מלך געזאָגט: אײַל זיך נידער אַראָפּ. edit

2KI 1:11 hot er vider geshikt tsu im an ander hoiptman fun fuftsik mit zaine fuftsik. un er hot zich opgerufen un geredt tsu im: man fun g-t, azoi hot der melech gezogt: ail zich nider arop.

2KI 1:11 Again also he sent unto him another sar chamishim with his fifty. And he answered and said unto him, O Ish HaElohim, thus hath HaMelech said, Come down quickly.

2KI 1:12 ‏האָט אֵלִיָהו געענטפֿערט און האָט צו זײ גערעדט: אױב איך בין אַ מאַן פֿון ג-ט, זאָל אַראָפּנידערן אַ פֿײַער פֿון הימל, און פֿאַרצערן דיך און דײַנע פֿופֿציק. האָט אַראָפּגענידערט אַ פֿײַער פֿון הימל, און האָט פֿאַרצערט אים און זײַנע פֿופֿציק. edit

2KI 1:12 hot Eliyahu geentfert un hot tsu zei geredt: oib ich bin a man fun g-t, zol aropnideren a faier fun himel, un fartseren dich un daine fuftsik. hot aropgenidert a faier fun himel, un hot fartsert im un zaine fuftsik.

2KI 1:12 And Eliyahu answered and said unto them, If I be an Ish HaElohim, let eish come down from Shomayim, and consume thee and thy fifty. And the eish Elohim came down from Shomayim, and consumed him and his fifty.

2KI 1:13 ‏האָט ער װידער געשיקט צו אים אַ הױפּטמאַן פֿון דריטע פֿופֿציק מיט זײַנע פֿופֿציק, און דער דריטער הױפּטמאַן פֿון פֿופֿציק איז אַרױפֿגעגאַנגען, און ער איז געקומען און האָט זיך געבוקט אױף זײַנע קני פֿאַר אֵלִיָהון, און ער האָט זיך בײַ אים געבעטן, און האָט צו אים גערעדט: מאַן פֿון ג-ט, זאָל, איך בעט דיך, מײַן נפֿש, און די נפֿשות פֿון די דאָזיקע פֿופֿציק קנעכט דײַנע, זײַן װערדיק אין דײַנע אױגן. edit

2KI 1:13 hot er vider geshikt tsu im a hoiptman fun drite fuftsik mit zaine fuftsik, un der driter hoiptman fun fuftsik iz aroifgegangen, un er iz gekumen un hot zich gebukt oif zaine kni far Eliyahuen, un er hot zich bai im gebeten, un hot tsu im geredt: man fun g-t, zol, ich bet dich, main nefesh, un di nefoshes fun di dozike fuftsik knecht daine, zain verdik in daine oigen.

2KI 1:13 And he sent again a third sar chamishim with his fifty. And the sar hachamishim hashlishi went up, and came and fell on his birkayim (knees) before Eliyahu, and besought him, and said unto him, O Ish HaElohim, please, let my nefesh, and the nefesh of these fifty thy avadim, be precious in thy eyes.

2KI 1:14 ‏זע, אַ פֿײַער האָט אַראָפּגענידערט פֿון הימל, און האָט פֿאַרצערט די צװײ פֿריִערדיקע הױפּטלײַט פֿון פֿופֿציק מיט זײערע פֿופֿציקן; און אַצונד, זאָל מײַן נפֿש זײַן װערדיק אין דײַנע אױגן. edit

2KI 1:14 ze, a faier hot aropgenidert fun himel, un hot fartsert di tsvei frierdike hoiptlait fun fuftsik mit zeyere fuftsiken; un atsund, zol main nefesh zain verdik in daine oigen.

2KI 1:14 Hinei, there came eish down from Shomayim, and consumed the two sarim of the chamishim harishonim with their fifties; therefore let my nefesh now be precious in thy eyes.

2KI 1:15 ‏האָט אַ מלאך פֿון ה׳ גערעדט צו אֵלִיָהון: נידער אַראָפּ מיט אים; זאָלסט נישט מורא האָבן פֿאַר אים. איז ער אױפֿגעשטאַנען און האָט אַראָפּגענידערט מיט אים צום מלך. edit

2KI 1:15 hot a malach fun Hashem geredt tsu Eliyahuen: nider arop mit im; zolst nisht moire hoben far im. iz er oifgeshtanen un hot aropgenidert mit im tsum melech.

2KI 1:15 And the Malach Hashem said unto Eliyahu, Go down with him; be not afraid of him. And he got up, and went down with him unto HaMelech.

2KI 1:16 ‏און ער האָט צו אים גערעדט: אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: אַזױ װי דו האָסט געשיקט שלוחים צו פֿרעגן בײַ בַעַל-זבֿוּבֿ דעם ג-ט פֿון עֶקרוֹן, איז דאָס װײַל אין יִשׂרָאֵל איז קײן ג-ט נישטאָ צו פֿרעגן זײַן װאָרט? דערום, דאָס בעט װאָס דו ביסט אַרױף אַהין, דערפֿון װעסטו נישט אַראָפּנידערן, נײַערט שטאַרבן װעסטו שטאַרבן. edit

2KI 1:16 un er hot tsu im geredt: azoi hot Hashem gezogt: azoi vi du host geshikt shluchim tsu fregen bai Baal-zvuv dem g-t fun Ekron, iz dos vail in Yisroel iz kein g-t nishto tsu fregen zain vort? derum, dos bet vos du bist aroifblikendik ahin, derfun vestu nisht aropnideren, naiert shtarben vestu shtarben.

2KI 1:16 And he said unto him, Thus saith Hashem , Forasmuch as thou hast sent malachim to inquire of Ba'al-Zevuv elohei Ekron, is it because there is no Elohim in Yisroel to inquire of His Davar? Therefore thou shalt not get down from that mittah (bed, couch) on which thou art gone up, but shalt surely die.

2KI 1:17 ‏און ער איז געשטאָרבן אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון ה׳ װאָס אֵלִיָהו האָט גערעדט. און יהוֹרָם איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט ‏ אין צװײטן יאָר פֿון יהוֹרָם דעם זון פֿון יהוֹשָפֿטן, דעם מלך פֿון יהוּדה; װײַל ער האָט קײן זון נישט געהאַט. edit

2KI 1:17 un er iz geshtorben azoi vi dos vort fun Hashem vos Eliyahu hot geredt. un Yehoram iz gevoren melech oif zain ort in tsveiten yor fun Yehoram dem zun fun Yehoshaphaten, dem melech fun Yehudah; vail er hot kein zun nisht gehat.

2KI 1:17 So he died according to the Devar Hashem which Eliyahu had spoken. And Yehoram reigned in his place in the second year of Yehoram ben Yehoshaphat Melech Yehudah; because bno he had not.

2KI 1:18 ‏און די איבעריקע זאַכן פֿון אַחַזיָהון װאָס ער האָט געטאָן, זײ זײַנען שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 1:18 un di iberike zachen fun Achazyahuen vos er hot geton, zei zainen shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 1:18 Now the rest of the acts of Achazyahu which he did, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim of the Melachim of Yisroel?

2KI 2:1 ‏און עס איז געװען, װען ה׳ האָט געזאָלט אַרױפֿנעמען אֵלִיָהון אין אַ שטורעמװינט אױפֿן הימל, זײַנען אֶלישע און אֵלִיָהו געגאַנגען פֿון גִלגָל. edit

2KI 2:1 un es iz geven, ven Hashem hot gezolt aroifnemen Eliyahuen in a shturemvint oifen himel, zainen Elishah un Eliyahu gegangen fun Gilgal.

2KI 2:1 And it came to pass, when Hashem would take up Eliyahu into Shomayim in a se'arah (storm wind, whirlwind) , that Eliyahu went with Elishah from Gilgal.

2KI 2:2 ‏האָט אֵלִיָהו געזאָגט צו אֶלישען: בלײַב דאָ, איך בעט דיך, װאָרום ה׳ האָט מיך געשיקט ביז בֵית-אֵל. האָט אֶלישע געזאָגט: אַזױ װי ה׳ לעבט, און אַזױ װי דײַן זעל לעבט, אױב איך װעל דיך פֿאַרלאָזן! און זײ האָבן אַראָפּגענידערט קײן בֵית-אֵל. edit

2KI 2:2 hot Eliyahu gezogt tsu Elishahen: blaib do, ich bet dich, vorem Hashem hot mich geshikt biz Beit-El. hot Elishah gezogt: azoi vi Hashem lebt, un azoi vi dain zel lebt, oib ich vel dich farlozen! un zei hoben aropgenidert kein Beit-El.

2KI 2:2 And Eliyahu said unto Elishah, Tarry here, now; for Hashem hath sent me to Beit-El. And Elishah said unto him, As Hashem liveth, and as thy nefesh liveth, I will not leave thee. So they went down to Beit-El.

2KI 2:3 ‏זײַנען אַרױסגעגאַנגען די יונגע נבֿיאים װאָס אין בֵית-אֵל צו אֶלישען, און האָבן צו אים געזאָגט: װײסטו אַז הײַנט נעמט ה׳ אַװעק דײַן האַר פֿון דײַן קאָפּ? האָט ער געזאָגט: יאָ, איך װײס; שװײַגט. edit

2KI 2:3 zainen aroisgegangen di yunge neviim vos in Beit-El tsu Elishahen, un hoben tsu im gezogt: veistu az haint nemt Hashem avek dain Har fun dain kop? hot er gezogt: yo, ich veis; shvaigt.

2KI 2:3 And the Bnei HaNevi'im that were at Beit-El came forth to Elishah, and said unto him, Doest thou have da'as that Hashem will take away thy adon from over thy rosh hayom? And he said, Yes, I have da'as; be silent.

2KI 2:4 ‏האָט אֵלִיָהו צו אים געזאָגט: אֶלישע, בלײַב דאָ, איך בעט דיך, װאָרום ה׳ האָט מיך געשיקט קײן יריחוֹ. האָט ער געזאָגט: אַזױ װי ה׳ לעבט, און אַזױ װי דײַן זעל לעבט, אױב איך װעל דיך פֿאַרלאָזן. און זײ זײַנען געקומען קײן יריחוֹ. edit

2KI 2:4 hot Eliyahu tsu im gezogt: Elishah, blaib do, ich bet dich, vorem Hashem hot mich geshikt kein Yericho. hot er gezogt: azoi vi Hashem lebt, un azoi vi dain zel lebt, oib ich vel dich farlozen. un zei zainen gekumen kein Yericho.

2KI 2:4 And Eliyahu said unto him, Elishah, tarry here, now; for Hashem hath sent me to Yericho. And he said, As Hashem liveth, and as thy nefesh liveth, I will not leave thee. So they came to Yericho.

2KI 2:5 ‏האָבן גענענט די יונגע נבֿיאים װאָס אין יריחוֹ צו אֶלישען, און האָבן צו אים געזאָגט: װײסטו אַז הײַנט נעמט ה׳ אַװעק דײַן האַר פֿון דײַן קאָפּ? האָט ער געזאָגט: יאָ, איך װײס; שװײַגט. edit

2KI 2:5 hoben genent di yunge neviim vos in Yericho tsu Elishahen, un hoben tsu im gezogt: veistu az haint nemt Hashem avek dain Har fun dain kop? hot er gezogt: yo, ich veis; shvaigt.

2KI 2:5 And the Bnei HaNevi'im that were at Yericho came to Elishah, and said unto him, Doest thou have da'as that hayom (today) Hashem will take away thy adon from over thy rosh? And he answered, Yes, I have da'as; be silent.

2KI 2:6 ‏האָט אֵלִיָהו צו אים געזאָגט: בלײַב דאָ, איך בעט דיך, װאָרום ה׳ האָט מיך געשיקט ביזן יַרדן. האָט ער געזאָגט: אַזױ װי ה׳ לעבט, און אַזױ װי דײַן זעל לעבט, אױב איך װעל דיך פֿאַרלאָזן! און זײ זײַנען בײדע געגאַנגען. edit

2KI 2:6 hot Eliyahu tsu im gezogt: blaib do, ich bet dich, vorem Hashem hot mich geshikt bizen Yarden. hot er gezogt: azoi vi Hashem lebt, un azoi vi dain zel lebt, oib ich vel dich farlozen! un zei zainen beide gegangen.

2KI 2:6 And Eliyahu said unto him, Tarry, now, here; for Hashem hath sent me to the Yarden. And he said, As Hashem liveth, and as thy nefesh liveth, I will not leave thee. And they two walked on.

2KI 2:7 ‏זײַנען פֿופֿציק מאַן פֿון די יונגע נבֿיאים געגאַנגען, און האָבן זיך געשטעלט אַקעגן איבער פֿון דער װײַטן; און זײ בײדע זײַנען געשטאַנען בײַם יַרדן. edit

2KI 2:7 zainen fuftsik man fun di yunge neviim gegangen, un hoben zich geshtelt akegen iber fun der vaiten; un zei beide zainen geshtanen baim Yarden.

2KI 2:7 And chamishim ish (fifty men) of the Bnei HaNevi'im went, standing opposite them at a distance; and they two stood by the Yarden.

2KI 2:8 ‏האָט אֵלִיָהו גענומען זײַן מאַנטל, און צונױפֿגעװיקלט, און געשלאָגן דאָס װאַסער, און עס האָט זיך צעטײלט אַהין און אַהער, און זײ זײַנען בײדע אַריבערגעגאַנגען אין טריקעניש. edit

2KI 2:8 hot Eliyahu genumen zain mantl, un tsunoifgeviklt, un geshlogen dos vaser, un es hot zich tseteilt ahin un aher, un zei zainen beide aribergegangen in trikenish.

2KI 2:8 And Eliyahu took his aderet (mantle, cloak) , and rolled it up, and struck the mayim, and they were split from here and from there, so that they two crossed over on charavah (dry ground) .

2KI 2:9 ‏און עס איז געװען, װי זײ זײַנען אַריבערגעגאַנגען, אַזױ האָט אֵלִיָהו געזאָגט צו אֶלישען: בעט װאָס איך זאָל דיר טאָן, אײדער איך װעל אַװעקגענומען װערן פֿון דיר. האָט אֶלישע געזאָגט: זאָל, איך בעט דיך, אַ צװײעדיקער טײל פֿון דײַן גײַסט זײַן אױף מיר. edit

2KI 2:9 un es iz geven, vi zei zainen aribergegangen, azoi hot Eliyahu gezogt tsu Elishahen: bet vos ich zol dir ton, eider ich vel avekgenumen veren fun dir. hot Elishah gezogt: zol, ich bet dich, a tsveyediker teil fun dain gaist zain oif mir.

2KI 2:9 And it came to pass, when they were crossed over, that Eliyahu said unto Elishah, Request what I shall do for thee, before I am taken away from thee. And Elishah said, Let, now, a double portion of thy ruach be upon me.

2KI 2:10 ‏האָט ער געזאָגט: האָסט אַ שװערע זאַך געבעטן. אױב דו װעסט מיך זען װען איך װער אַװעקגענומען פֿון דיר, װעט דיר אַזױ געשען, אױב אָבער נישט, װעט עס נישט געשען. edit

2KI 2:10 hot er gezogt: host a shvere zach gebeten. oib du vest mich zen ven ich ver avekgenumen fun dir, vet dir azoi geshen, oib ober nisht, vet es nisht geshen.

2KI 2:10 And he said, Thou hast asked a hard thing; nevertheless, if thou see me when lukach (I am taken away) from thee, it shall be so unto thee; but if not, it shall not be so.

2KI 2:11 ‏און עס איז געװען, װי זײ גײען אַזױ, גײען און רעדן, ערשט אַ פֿײַערדיקער רײַטװאָגן מיט פֿײַערדיקע פֿערד, און זײ האָבן פֿונאַנדערגעשײדט צװישן זײ בײדן, און אֵלִיָהו איז אַרױף מיט אַ שטורעמװינט אין הימל ‏. edit

2KI 2:11 un es iz geven, vi zei geyen azoi, geyen un reden, ersht a faierdiker raitvogen mit faierdike ferd, un zei hoben funandergesheidt tsvishen zei beiden, un Eliyahu iz aroifblikendik mit a shturemvint in himel .

2KI 2:11 And it came to pass, as they still walked on, and talked, that, hinei, there appeared a merkavah of eish, and susim of eish, and separated the two of them between them; and Eliyahu went up in a se'arah (storm wind, whirlwind) into Shomayim.

2KI 2:12 ‏און װי אֶלישע האָט עס געזען ‏, אַזױ האָט ער געשריִען: פֿאָטער מײַנער, פֿאָטער מײַנער, רײַטװעגן און רײַטער פֿון יִשׂרָאֵל! און ער האָט אים מער נישט געזען. האָט ער אָנגענומען זײַנע קלײדער, און האָט זײ צעריסן אױף צװײ שטיקער. edit

2KI 2:12 un vi Elishah hot es gezen , azoi hot er geshrien: foter meiner, foter meiner, raitvegen un raiter fun Yisroel! un er hot im mer nisht gezen. hot er ongenumen zaine kleider, un hot zei tserisen oif tsvei shtiker.

2KI 2:12 And Elishah saw, and he cried, Avi, Avi, the merkavah (war chariot) of Yisroel, and the parash (horsemen, charioteers) thereof. And he saw him no more; and he took hold of his own robe, and tore his apparel in two pieces.

2KI 2:13 ‏און ער האָט אױפֿגעהױבן אֵלִיָהוס מאַנטל װאָס איז אַראָפּגעפֿאַלן פֿון אים, און האָט זיך אומגעקערט און זיך געשטעלט בײַם ברעג יַרדן. edit

2KI 2:13 un er hot oifgehoiben Eliyahus mantl vos iz aropgefalen fun im, un hot zich umgekert un zich geshtelt baim breg Yarden.

2KI 2:13 He took up also the aderet Eliyahu that fell from him, and went back, and stood by the bank of the Yarden;

2KI 2:14 ‏און ער האָט גענומען אֵלִיָהוס מאַנטל װאָס איז אַראָפּגעפֿאַלן פֿון אים, און האָט געשלאָגן דאָס װאַסער, און האָט געזאָגט: װוּ איז ה׳ אלוקי אֵלִיָהון? און אַז ער אױך האָט געשלאָגן דאָס װאַסער, האָט דאָס װאַסער זיך צעטײלט אַהין און אַהער, און אֶלישע איז אַריבערגעגאַנגען. edit

2KI 2:14 un er hot genumen Eliyahus mantl vos iz aropgefalen fun im, un hot geshlogen dos vaser, un hot gezogt: vu iz Hashem Elochei Eliyahuen? un az er oich hot geshlogen dos vaser, hot dos vaser zich tseteilt ahin un aher, un Elishah iz aribergegangen.

2KI 2:14 And he took the aderet Eliyahu that fell from him, and struck the mayim, and said, Where is Hashem Elohei Eliyahu? And when he also had struck the mayim, they split from here and from there; and Elishah crossed over.

2KI 2:15 ‏און די יונגע נבֿיאים װאָס פֿון יריחוֹ האָבן אים געזען פֿון אַ קעגן איבער, און זײ האָבן געזאָגט: דער גײַסט פֿון אֵלִיָהון רוט אױף אֶלישען. און זײ זײַנען אים געקומען אַנטקעגן, און האָבן זיך געבוקט פֿאַר אים צו דער ערד. edit

2KI 2:15 un di yunge neviim vos fun Yericho hoben im gezen fun a kegen iber, un zei hoben gezogt: der gaist fun Eliyahuen rut oif Elishahen. un zei zainen im gekumen antkegen, un hoben zich gebukt far im tsu der erd.

2KI 2:15 And when the Bnei HaNevi'im which were watching at Yericho saw him from a distance, they said, The ruach Eliyahu doth rest on Elishah. And they came to meet him, and bowed themselves to the ground before him.

2KI 2:16 ‏און זײ האָבן צו אים געזאָגט: אָט, איך בעט דיך, זײַנען צװישן דײַנע קנעכט פֿופֿציק מאַן, העלדישע יונגען; זאָלן זײ גײן, איך בעט דיך, און זוכן דײַן האַר; טאָמער האָט אים דער גײַסט פֿון ה׳ פֿאַרטראָגן און אים פֿאַרװאָרפֿן אױף אײנעם פֿון די בערג, אָדער אין אײנעם פֿון די טאָלן. האָט ער געזאָגט: איר זאָלט נישט שיקן. edit

2KI 2:16 un zei hoben tsu im gezogt: ot, ich bet dich, zainen tsvishen daine knecht fuftsik man, heldishe yungen; zolen zei gein, ich bet dich, un zuchen dain Har; tomer hot im der gaist fun Hashem fartrogen un im farvorfen oif einem fun di berg, oder in einem fun di tolen. hot er gezogt: ir zolt nisht shiken.

2KI 2:16 And they said unto him, Hinei now, there be among thy avadim chamishim anashim bnei chayil (fifty able-bodied men) ; let them go, now, and look for thy adon; perhaps the Ruach Hashem hath taken him up, and set him down upon one of the harim, or in one of the geya'ot (valleys) . And he said, Ye shall not send.

2KI 2:17 ‏זײַנען זײ צוגעשטאַנען צו אים ביז ער האָט זיך געשעמט, און ער האָט געזאָגט: שיקט. און זײ האָבן געשיקט פֿופֿציק מאַן, און זײ האָבן געזוכט דרײַ טעג, און האָבן אים נישט געפֿונען. edit

2KI 2:17 zainen zei tsugeshtanen tsu im biz er hot zich geshemt, un er hot gezogt: shikt. un zei hoben geshikt fuftsik man, un zei hoben gezucht drai teg, un hoben im nisht gefunen.

2KI 2:17 And when they urged him until he was ashamed, he said, Send. They sent therefore chamishim ish; and they searched shloshah yamim, but found him not.

2KI 2:18 ‏האָבן זײ זיך אומגעקערט צו אים, װי ער איז געזעסן אין יריחוֹ; און ער האָט צו זײ געזאָגט: האָב איך אײַך נישט געזאָגט: איר זאָלט נישט גײן? edit

2KI 2:18 hoben zei zich umgekert tsu im, vi er iz gezesen in Yericho; un er hot tsu zei gezogt: hob ich aich nisht gezogt: ir zolt nisht gein?

2KI 2:18 And when they returned to him (for he tarried at Yericho), he said unto them, Did I not say unto you, Go not?

2KI 2:19 ‏און די מענטשן פֿון דער שטאָט האָבן געזאָגט צו אֶלישען: זע נאָר, דער אָרט פֿון דער שטאָט איז אַ גוטער, אַזױ װי מײַן האַר זעט, אָבער דאָס װאַסער איז שלעכט, און דאָס לאַנד פֿאַרװאַרפֿט. edit

2KI 2:19 un di mentshen fun der shtot hoben gezogt tsu Elishahen: ze nor, der ort fun der shtot iz a guter, azoi vi main Har zet, ober dos vaser iz shlecht, un dos land farvorft.

2KI 2:19 And the anshei HaIr said unto Elishah, Hinei, now, the situation of this city is tov, as adoni seeth; but the mayim is ra'im, and ha'aretz (the land) meshakkalet (barren, unfruitful) .

2KI 2:20 ‏האָט ער געזאָגט: ברענגט מיר אַ נײַע שיסל, און טוט אַרײַן אַהין זאַלץ. האָבן זײ עס אים געבראַכט. edit

2KI 2:20 hot er gezogt: brengt mir a naie shisel, un tut arain ahin zalts. hoben zei es im gebracht.

2KI 2:20 And he said, Bring me a tzelokhit chadasha (new bowl) , and put melach therein. And they brought it to him.

2KI 2:21 ‏און ער איז אַרױסגעגאַנגען צו דעם אַרױסגאַנג פֿונעם װאַסער, און האָט אַהין אַרײַנגעװאָרפֿן זאַלץ, און געזאָגט: אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: איך האָב געהײלט {רפא} ‏ דאָס דאָזיקע װאַסער; מער זאָל פֿון דאָרטן נישט זײַן קײן טױט און קײן פֿאַרװאַרפֿערין. edit

2KI 2:21 un er iz aroisgegangen tsu dem aroisgang funem vaser, un hot ahin araingevorfen zalts, un gezogt: azoi hot Hashem gezogt: ich hob geheilt dos dozike vaser; mer zol fun dorten nisht zain kein toit un kein farvarferin.

2KI 2:21 And he went forth unto the motza hamayim (spring of water) , and cast the melach in there, and said, Thus saith Hashem , I have healed these mayim; there shall not be from there any more mavet or meshakkalet (unfruitfulness, barrenness) .

2KI 2:22 ‏און דאָס װאַסער איז געהײלט {רפא} ‏ געװאָרן ביז אױף הײַנטיקן טאָג, אַזױ װי דאָס װאָרט װאָס אֶלישע האָט גערעדט. edit

2KI 2:22 un dos vaser iz geheilt gevoren biz oif haintiken tog, azoi vi dos vort vos Elishah hot geredt.

2KI 2:22 So the mayim were healed unto hayom hazeh (this day) , according to the devar Elishah which he spoke.

2KI 2:23 ‏און ער איז אַרױפֿגעגאַנגען פֿון דאָרטן קײן בֵית-אֵל. און װי ער גײט אַרױף מיטן װעג, אַזױ זײַנען אַרױסגעגאַנגען פֿון שטאָט קלײנע ייִנגלעך, און האָבן געשפּעט פֿון אים, און האָבן צו אים געזאָגט: גײ אַרױף, פּליכקאָפּ! גײ אַרױף, פּליכקאָפּ! edit

2KI 2:23 un er iz aroifgegangen fun dorten kein Beit-El. un vi er geit aroifblikendik miten veg, azoi zainen aroisgegangen fun shtot kleine yinglech, un hoben geshpet fun im, un hoben tsu im gezogt: gei aroifblikendik, plichkop! gei aroifblikendik, plichkop!

2KI 2:23 And he went up from there unto Beit-El; and as he was going up along the derech, there came forth ne'arim ketannim out of the Ir, and jeered in mockery at him, and said unto him, Go on up, thou kere'ach (bald head) ; go on up, thou kere'ach.

2KI 2:24 ‏האָט ער זיך אומגעקערט הינטער זיך, און האָט זײ דערזען, און ער האָט זײ געשלאָגן אין נאָמען פֿון ה׳. זײַנען אַרױסגעקומען צװײ בערינטעס פֿון װאַלד, און האָבן צעריסן פֿון זײ צװײ און פֿערציק קינדער. edit

2KI 2:24 hot er zich umgekert hinter zich, un hot zei derzen, un er hot zei geshlogen in nomen fun Hashem. zainen aroisgekumen tsvei berintes fun vald, un hoben tserisen fun zei tsvei un fertsik kinder.

2KI 2:24 And he turned around, and looked on them, and cursed them in the Shem Hashem . And there came forth two dubim (female bears) out of the woods, and mauled 42 yeladim of them.

2KI 2:25 ‏און ער איז אַװעקגעגאַנגען פֿון דאָרטן צום באַרג כַּרמֶל, און פֿון דאָרטן האָט ער זיך אומגעקערט קײן שוֹמרוֹן. edit

2KI 2:25 un er iz avekgegangen fun dorten tsum barg Carmel, un fun dorten hot er zich umgekert kein Shomron.

2KI 2:25 And he went from there to Mt Carmel, and from there he returned to Shomron.

2KI 3:1 ‏און יהוֹרָם דער זון פֿון אַחאָבֿן איז געװאָרן מלך איבער יִשׂרָאֵל אין שוֹמרוֹן אין אַכצנטן יאָר פֿון יהוֹשָפֿט דעם מלך פֿון יהוּדה; און ער האָט געקיניגט צװעלף יאָר. edit

2KI 3:1 un Yehoram der zun fun Achaven iz gevoren melech iber Yisroel in Shomron in achtsnten yor fun Yehoshaphat dem melech fun Yehudah; un er hot gekinigt tsvelf yor.

2KI 3:1 Now Yehoram ben Ach'av began to reign over Yisroel in Shomron the eighteenth year of Yehoshaphat Melech Yehudah, and reigned twelve shanah.

2KI 3:2 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, נאָר נישט אַזױ װי זײַן פֿאָטער און װי זײַן מוטער; װאָרום ער האָט אָפּגעטאָן דעם זײַלשטײן פֿון בַעַל װאָס זײַן פֿאָטער האָט געמאַכט. edit

2KI 3:2 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, nor nisht azoi vi zain foter un vi zain muter; vorem er hot opgeton dem zailshtein fun Baal vos zain foter hot gemacht.

2KI 3:2 And he wrought rah in the eyes of Hashem ; but not like Aviv, nor like Immo; for he put away matzvat HaBa'al (the image of Ba'al) that Aviv had made.

2KI 3:3 ‏אָבער ער איז געװען באַהעפֿט אָן די זינד פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל; ער האָט זיך נישט אָפּגעקערט דערפֿון. edit

2KI 3:3 ober er iz geven baheft on di zind fun Yarovam dem zun fun Nevaten, vos er hot gemacht zindiken Yisroel; er hot zich nisht opgekert derfun.

2KI 3:3 Nevertheless his deveykus was unto the chattot Yarov'am Ben Nevat, which caused Yisroel to sin; therefrom he did not turn away.

2KI 3:4 ‏און מֵישַע דער מלך פֿון מוֹאָבֿ האָט געהאַלטן שאָף, און ער פֿלעגט צאָלן דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל די װאָל פֿון הונדערט טױזנט לעמער און הונדערט טױזנט װידערס. edit

2KI 3:4 un Mesha der melech fun Moav hot gehalten shof, un er flegt tsolen dem melech fun Yisroel di vol fun hundert toiznt lemer un hundert toiznt viders.

2KI 3:4 And Mesha Melech Moav was a sheep breeder, and rendered unto the Melech Yisroel 100,000 lambs, and 100,000 rams, with the tzemer (wool) .

2KI 3:5 ‏און עס איז געװען, װי אַחאָבֿ איז געשטאָרבן, אַזױ האָט דער מלך פֿון מוֹאָבֿ װידערשפּעניקט אָן דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 3:5 un es iz geven, vi Achav iz geshtorben, azoi hot der melech fun Moav vidershpenikt on dem melech fun Yisroel.

2KI 3:5 But it came to pass, when Ach'av was mot, that Melech Moav rebelled against Melech Yisroel.

2KI 3:6 ‏איז דער מלך יהוֹרָם אַרױסגעגאַנגען אין יענעם טאָג פֿון שוֹמרוֹן, און האָט איבערגעצײלט גאַנץ יִשׂרָאֵל. edit

2KI 3:6 iz der melech Yehoram aroisgegangen in yenem tog fun Shomron, un hot ibergetseilt gants Yisroel.

2KI 3:6 And Melech Yehoram went out of Shomron on that day, and mustered kol Yisroel.

2KI 3:7 ‏און ער איז געגאַנגען און האָט געשיקט צו יהוֹשָפֿט דעם מלך פֿון יהוּדה, אַזױ צו זאָגן: דער מלך פֿון מוֹאָבֿ האָט װידערשפּעניקט אָן מיר; װעסטו גײן מיט מיר אַקעגן מוֹאָבֿ אױף מלחמה? האָט ער געזאָגט: איך װעל אַרױפֿגײן; אַזױ װי דו אַזױ איך; אַזױ װי דײַן פֿאָלק אַזױ מײַן פֿאָלק; אַזױ װי דײַנע פֿערד אַזױ מײַנע פֿערד. edit

2KI 3:7 un er iz gegangen un hot geshikt tsu Yehoshaphat dem melech fun Yehudah, azoi tsu zogen: der melech fun Moav hot vidershpenikt on mir; vestu gein mit mir akegen Moav oif milchome? hot er gezogt: ich vel aroifgein; azoi vi du azoi ich; azoi vi dain folk azoi main folk; azoi vi daine ferd azoi maine ferd.

2KI 3:7 And he went and sent to Yehoshaphat Melech Yehudah, saying, Melech Moav hath rebelled against me; wilt thou go with me against Moav for milchamah? And he said, I will go up: I am as thou art, my Am as thy Am, and my susim as thy susim.

2KI 3:8 ‏האָט ער געפֿרעגט: מיט װאָסער װעג זאָלן מיר אַרױפֿגײן? האָט ער געזאָגט: מיטן װעג פֿון דעם מדבר פֿון אֶדוֹם. edit

2KI 3:8 hot er gefregt: mit vaser veg zolen mir aroifgein? hot er gezogt: miten veg fun dem midbar fun Edom.

2KI 3:8 And he said, Which derech shall we go up [to attack]? And he answered, The derech through the Midbar Edom.

2KI 3:9 ‏איז געגאַנגען דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל, און דער מלך פֿון יהוּדה, און דער מלך פֿון אֶדוֹם, און זײ האָבן זיך אַרומגעדרײט זיבן טעג װעגס, און עס איז נישט געװען קײן װאַסער פֿאַרן חיל, און פֿאַר די בהמות װאָס הינטער זײ. edit

2KI 3:9 iz gegangen der melech fun Yisroel, un der melech fun Yehudah, un der melech fun Edom, un zei hoben zich arumgedreit ziben teg vegs, un es iz nisht geven kein vaser faran cheil, un far di beheimes vos hinter zei.

2KI 3:9 So Melech Yisroel, Melech Yehudah, Melech Edom went, made a circuit of shivat yamim in their derech; and there was no mayim for the machaneh, and for the behemah that followed them.

2KI 3:10 ‏האָט דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל געזאָגט: װײ! װאָרום ה׳ האָט צונױפֿגערופֿן די דאָזיקע דרײַ מלכים, זײ צו געבן אין דער האַנט פֿון מוֹאָבֿ. edit

2KI 3:10 hot der melech fun Yisroel gezogt: vei! vorem Hashem hot tsunoifgerufen di dozike drai Molechim, zei tsu geben in der hant fun Moav.

2KI 3:10 And Melech Yisroel said, Alas that Hashem hath called these three melachim together, to deliver them into the yad Moav!

2KI 3:11 ‏האָט יהוֹשָפֿט געזאָגט: איז דאָ נישטאָ אַ נבֿיא פֿון ה׳, אַז מיר זאָלן פֿרעגן דורך אים בײַ ה׳? האָט זיך אָפּגערופֿן אײנער פֿון די קנעכט פֿון דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, און האָט געזאָגט: דאָ איז דאָ אֶלישע דער זון פֿון שָפֿטן, װאָס האָט געגאָסן װאַסער אױף די הענט פֿון אֵלִיָהון. edit

2KI 3:11 hot Yehoshaphat gezogt: iz do nishto a novi fun Hashem, az mir zolen fregen durch im bai Hashem? hot zich opgerufen einer fun di knecht fun dem melech fun Yisroel, un hot gezogt: do iz do Elishah der zun fun Shiphtan, vos hot gegosen vaser oif di hent fun Eliyahuen.

2KI 3:11 But Yehoshaphat said, Is there not here a navi of Hashem , that we may inquire of Hashem through him? And one of the avadim of Melech Yisroel answered and said, Here is Elishah Ben Shaphat, which poured mayim on the hands of Eliyahu.

2KI 3:12 ‏האָט יהוֹשָפֿט געזאָגט: בײַ אים איז דאָ דאָס װאָרט פֿון ה׳. און דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל און יהוֹשָפֿט און דער מלך פֿון אֶדוֹם האָבן אַראָפּגענידערט צו אים. edit

2KI 3:12 hot Yehoshaphat gezogt: bai im iz do dos vort fun Hashem. un der melech fun Yisroel un Yehoshaphat un der melech fun Edom hoben aropgenidert tsu im.

2KI 3:12 And Yehoshaphat said, The Devar Hashem is with him. So Melech Yisroel and Yehoshaphat and Melech Edom went down to him.

2KI 3:13 ‏האָט אֶלישע געזאָגט צו דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל: װאָס קער איך זיך אָן מיט דיר? גײ צו די נבֿיאים פֿון דײַן פֿאָטער, און צו די נבֿיאים פֿון דײַן מוטער. האָט דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל צו אים געזאָגט: ניטע! װאָרום ה׳ האָט צונױפֿגערופֿן די דאָזיקע דרײַ מלכים, זײ צו געבן אין דער האַנט פֿון מוֹאָבֿ. edit

2KI 3:13 hot Elishah gezogt tsu dem melech fun Yisroel: vos ker ich zich on mit dir? gei tsu di neviim fun dain foter, un tsu di neviim fun dain muter. hot der melech fun Yisroel tsu im gezogt: nite! vorem Hashem hot tsunoifgerufen di dozike drai Molechim, zei tsu geben in der hant fun Moav.

2KI 3:13 And Elishah said unto Melech Yisroel, What have I to do with thee? Get thee to the nevi'im of Avicha, and to the nevi'im of Immecha. And Melech Yisroel said unto him, No; for Hashem hath called these three melachim, to deliver them into the yad Moav.

2KI 3:14 ‏האָט אֶלישע געזאָגט: אַזױ װי עס לעבט ה׳ צבָֿאוֹת װאָס איך שטײ פֿאַר אים, אַז װען איך שױן נישט דעם פּנים פֿון יהוֹשָפֿט דעם מלך פֿון יהוּדה, אױב איך װאָלט געקוקט אױף דיר, און אױב איך װאָלט דיך אָנגעזען! edit

2KI 3:14 hot Elishah gezogt: azoi vi es lebt Hashem Tseva'ot vos ich shtei far im, az ven ich shoin nisht dem ponem fun Yehoshaphat dem melech fun Yehudah, oib ich volt gekukt oif dir, un oib ich volt dich ongezen!

2KI 3:14 And Elishah said, As Hashem Tzva'os liveth, before whom I stand, surely, were it not that I regard the presence of Yehoshaphat Melech Yehudah, I would not look toward thee, nor see thee.

2KI 3:15 ‏און אַצונד, ברענגט מיר אַ שפּילער. און עס איז געװען, װי דער שפּילער האָט געשפּילט, אַזױ איז אױף אים געװען די האַנט פֿון ה׳. edit

2KI 3:15 un atsund, brengt mir a shpiler. un es iz geven, vi der shpiler hot geshpilt, azoi iz oif im geven di hant fun Hashem.

2KI 3:15 But now bring me menagen. And it came to pass, when the menagen played, that the Yad Hashem came upon him.

2KI 3:16 ‏און ער האָט געזאָגט: אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: מאַכט דעם דאָזיקן טאָל גריבער אױף גריבער. edit

2KI 3:16 un er hot gezogt: azoi hot Hashem gezogt: macht dem doziken tal griber oif griber.

2KI 3:16 And he said, Thus saith Hashem , Make this valley full of ditches.

2KI 3:17 ‏װאָרום אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: איר װעט נישט זען קײן װינט, און נישט זען קײן רעגן, און דער דאָזיקער טאָל װעט אָנגעפֿילט װערן מיט װאַסער, און איר װעט טרינקען, איר און אײַערע פֿיך און אײַערע בהמות. edit

2KI 3:17 vorem azoi hot Hashem gezogt: ir vet nisht zen kein vint, un nisht zen kein regen, un der doziker tal vet ongefilt veren mit vaser, un ir vet trinken, ir un aiere fich un aiere beheimes.

2KI 3:17 For thus saith Hashem , Ye shall not see ruach, neither shall ye see geshem; yet this valley shall be filled with mayim, that ye may drink, both ye, and your cattle, and your behemah (livestock) .

2KI 3:18 ‏און דאָס איז נאָך װינציק אין די אױגן פֿון ה׳; ער װעט אײַך געבן מוֹאָבֿ אין אײַער האַנט. edit

2KI 3:18 un dos iz noch vintsik in di oigen fun Hashem; er vet aich geben Moav in aier hant.

2KI 3:18 And this is but a light thing in the eyes of Hashem ; He will deliver Moav also into your yad.

2KI 3:19 ‏און איר װעט שלאָגן יעטװעדער באַפֿעסטיקטע שטאָט, און יעטװעדער אױסדערװײלטע שטאָט; און יעטװעדער גוטן בױם װעט איר אײַנװאַרפֿן, און יעטװעדער קװאַל װאַסער װעט איר פֿאַרשטאָפּן, און יעטװעדער גוט שטיק פֿעלד װעט איר פֿאַרדאַרבן מיט שטײנער. edit

2KI 3:19 un ir vet shlogen yetveder bafestikte shtot, un yetveder oisderveilte shtot; un yetveder guten boim vet ir ainvarfen, un yetveder kval vaser vet ir farshtopen, un yetveder gut shtik feld vet ir fardorben mit shteiner.

2KI 3:19 And ye shall strike every fortified city, every ir mivchor, and shall fell every etz tov, stop up kol ma'yan mayim, mar every good allotment of land with avanim.

2KI 3:20 ‏און עס איז געװען אין דער פֿרי, װען מע ברענגט אױף דעם קָרבָּן {מִנְחָה}, ערשט װאַסער קומט אַרױס פֿון דעם װעג פֿון אֶדוֹם, און דאָס לאַנד איז פֿול געװאָרן מיטן װאַסער. edit

2KI 3:20 un es iz geven in der peire, ven me brengt oif dem korben, ersht vaser kumt arois fun dem veg fun Edom, un dos land iz ful gevoren miten vaser.

2KI 3:20 And it came to pass in the boker, when the minchah was offered, that, hinei, there came mayim by the derech of Edom, and HaAretz was filled with mayim.

2KI 3:21 ‏און גאַנץ מוֹאָבֿ האָבן געהערט אַז די מלכים זײַנען אַרױפֿגעקומען מלחמה צו האַלטן אױף זײ, און זײ האָבן זיך אײַנגעזאַמלט, פֿון איטלעכן װאָס גורט אָן אַן אָנגורט און העכער; און זײ האָבן זיך געשטעלט בײַם געמאַרק. edit

2KI 3:21 un gants Moav hoben gehert az di Molechim zainen aroifgekumen milchome tsu halten oif zei, un zei hoben zich aingezamlt, fun itlechen vos gurt on an ongurt un hecher; un zei hoben zich geshtelt baim gemark.

2KI 3:21 And when kol Moav heard that the melachim were come up to fight against them, they gathered all that could bear arms, and older, and stood at the border.

2KI 3:22 ‏און װי זײ האָבן זיך געפֿעדערט אין דער פֿרי, אַזױ האָט די זון געשײַנט אױפֿן װאַסער, און די מוֹאָבֿים האָבן געזען פֿון װײַטן דאָס װאַסער רױט אַזױ װי בלוט. edit

2KI 3:22 un vi zei hoben zich gefedert in der peire, azoi hot di zun geshaint oifen vaser, un di Moavim hoben gezen fun vaiten dos vaser roit azoi vi blut.

2KI 3:22 And they rose up early in the boker, and the shemesh shone upon the mayim, and Moav saw the mayim on the other side, and to them it looked as red as dahm;

2KI 3:23 ‏האָבן זײ געזאָגט: בלוט איז דאָס; צעקריגן האָבן זיך צעקריגט די מלכים, און זײ האָבן געשלאָגן אײנער דעם אַנדערן. און אַצונד, צום רױב, מוֹאָבֿ! edit

2KI 3:23 hoben zei gezogt: blut iz dos; tsekrigen hoben zich tsekrigt di Molechim, un zei hoben geshlogen einer dem anderen. un atsund, tsum roib, Moav!

2KI 3:23 And they said, This is dahm; the melachim are surely slain, and they have struck one another; now therefore, Moav, to the plunder!

2KI 3:24 ‏און זײ זײַנען געקומען אין לאַגער פֿון יִשׂרָאֵל, און די יִשׂרָאֵל זײַנען אױפֿגעשטאַנען און האָבן געשלאָגן מוֹאָבֿ. edit

2KI 3:24 un zei zainen gekumen in lager fun Yisroel, un di Yisroel zainen oifgeshtanen un hoben geshlogen Moav.

2KI 3:24 And when they came to the machaneh Yisroel, Yisroel rose up and struck Moav, so that they fled before them; but they went forward striking Moav, even invading their country.

2KI 3:25 ‏און די שטעט האָבן זײ צעשטערט, און װוּ נאָר אַ גוט שטיק פֿעלד, האָבן זײ איטלעכער געװאָרפֿן אַ שטײן און האָבן עס אָנגעפֿילט, און יעטװעדער קװאַל װאַסער האָבן זײ פֿאַרשטאָפּט. און יעטװעדער גוטן בױם האָבן זײ אײַנגעװאָרפֿן, ביז זײ האָבן בלױז איבערגעלאָזן אירע מױערשטײנער אין קיר-חַרֶשֶת; און די שלײדערער האָבן זי אַרומגערינגלט, און האָבן זי צעשלאָגן. edit

2KI 3:25 un di shtet hoben zei tseshtert, un vu nor a gut shtik feld, hoben zei itlecher gevorfen a shtein un hoben es ongefilt, un yetveder kval vaser hoben zei farshtopt. un yetveder guten boim hoben zei aingevorfen, biz zei hoben bloiz ibergelozen ire moiershteiner in Kir-Chareset; un di shleiderer hoben zi arumgeringlt, un hoben zi tseshlogen.

2KI 3:25 And they beat down the towns, and on every good allotment of land every ish cast his even (stone) , and filled it; and they stopped up kol ma'yan mayim, and felled kol etz tov; only in Kir Charaset left they the avanim thereof; howbeit the slingers surrounded it, and struck it.

2KI 3:26 ‏און דער מלך פֿון מוֹאָבֿ האָט געזען אַז די מלחמה איז שטאַרקער פֿון אים, און ער האָט גענומען מיט זיך זיבן הונדערט מאַן װאָס ציִען אַ שװערד, כּדי דורכצוברעכן צו דעם מלך פֿון אֶדוֹם, אָבער זײ האָבן נישט געקענט. edit

2KI 3:26 un der melech fun Moav hot gezen az di milchome iz shtarker fun im, un er hot genumen mit zich ziben hundert man vos tsien a shverd, kedei durchtsubrechen tsu dem melech fun Edom, ober zei hoben nisht gekent.

2KI 3:26 And when Melech Moav saw that the milchamah was chazak against him, he took with him 700 ish that drew cherev, to break through even unto Melech Edom; but they could not.

2KI 3:27 ‏האָט ער גענומען זײַן זון דעם בכוֹר װאָס האָט געזאָלט קיניגן אַנשטאָט ‏ אים, און האָט אים אױפֿגעבראַכט פֿאַר אַ בראַנדאָפּפֿער {עֹלָה} אױף דער מױער. ‏ און עס איז געװאָרן אַ גרױסער צאָרן {קֶצֶף} ‏ אױף יִשׂרָאֵל; און זײ האָבן אַװעקגעצױגן פֿון אים, און האָבן זיך אומגעקערט אין לאַנד. edit

2KI 3:27 hot er genumen zain zun dem bocher vos hot gezolt kinigen anshtot im, un hot im oifgebracht far a brandopfer oif der moier. un es iz gevoren a groiser tsoren oif Yisroel; un zei hoben avekgetsoigen fun im, un hoben zich umgekert in land.

2KI 3:27 Then he took bno habechor that should have reigned in his stead, and offered him for an olah upon the chomah. And there was ketzef gadol (great fury) against Yisroel; and they withdrew, and returned to their own land.

2KI 4:1 ‏און אײנע אַ פֿרױ פֿון די װײַבער פֿון די יונגע נבֿיאים האָט געשריִען צו אֶלישע, אַזױ צו זאָגן: דײַן קנעכט, מײַן מאַן, איז טױט; און דו װײסט אַז דײַן קנעכט איז געװען אַ ירא ה׳; און דער בַעַל-חוֹבֿ איז געקומען נעמען צו זיך מײַנע צװײ קינדער פֿאַר קנעכט. edit

2KI 4:1 un eine a froi fun di vaiber fun di yunge neviim hot geshrien tsu Elishah, azoi tsu zogen: dain knecht, main man, iz toit; un du veist az dain knecht iz geven a yore Hashem; un der Baal-chov iz gekumen nemen tsu zich maine tsvei kinder far knecht.

2KI 4:1 Now there cried out a certain isha of the nashim of the Bnei HaNevi'im unto Elishah, saying, Thy eved my ish is dead; and thou knowest that thy eved did fear Hashem : and the creditor is come to take unto him my two yeladim to be avadim (slaves) .

2KI 4:2 ‏האָט אֶלישע צו איר געזאָגט: װאָס זאָל איך דיר טאָן? זאָג מיר װאָס האָסטו אין הױז? האָט זי געזאָגט: דײַן דינסט האָט גאָרנישט אין הױז, נאָר בלױז אַ קריגל אײל. edit

2KI 4:2 hot Elishah tsu ir gezogt: vos zol ich dir ton? zog mir vos hostu in hoiz? hot zi gezogt: dain dinst hot gornisht in hoiz, nor bloiz a krigl eil.

2KI 4:2 And Elishah said unto her, What shall I do for thee? Tell me, what hast thou in the bais? And she said, Thine shifchah hath not anything in the bais, except a flask of shemen.

2KI 4:3 ‏האָט ער געזאָגט: גײ באָרג דיר כּלים פֿון דערױסן, פֿון אַלע דײַנע שכנים, לײדיקע כּלים; זאָלסט נישט קאַרגן. edit

2KI 4:3 hot er gezogt: gei barg dir keilim fun deroisen, fun ale daine shecheynim, leidike keilim; zolst nisht kargen.

2KI 4:3 Then he said, Go, borrow thee kelim from all around of all thy shchenim, even empty kelim; borrow not a few.

2KI 4:4 ‏און זאָלסט אַרײַנגײן און פֿאַרשליסן די טיר הינטער דיר און הינטער דײַנע זין, און זאָלסט אָנגיסן אין אַלע די דאָזיקע כּלים; און די פֿולע זאָלסטו אַװעקרוקן. edit

2KI 4:4 un zolst araingein un farshlisen di tir hinter dir un hinter daine zin, un zolst ongisen in ale di dozike keilim; un di fule zolstu avekruken.

2KI 4:4 And when thou art come in, thou shalt shut the delet behind thee and behind thy banim, shalt pour out into all those kelim, and thou shalt set aside that which is full.

2KI 4:5 ‏איז זי אַװעקגעגאַנגען פֿון אים, און זי האָט פֿאַרשלאָסן די טיר הינטער זיך און הינטער אירע זין: זײ האָבן איר דערלאַנגט, און זי האָט אָנגעגאָסן. edit

2KI 4:5 iz zi avekgegangen fun im, un zi hot farshlosen di tir hinter zich un hinter ire zin: zei hoben ir derlangt, un zi hot ongegosen.

2KI 4:5 So she went from him, and shut the delet behind her and behind her banim, who were bringing to her; and she poured.

2KI 4:6 ‏און עס איז געװען, װי די כּלים זײַנען געװאָרן פֿול, אַזױ האָט זי געזאָגט צו איר זון: דערלאַנג מיר נאָך אַ כּלי. האָט ער צו איר געזאָגט: נישטאָ מער קײן כּלי. און דאָס אײל האָט זיך אָפּגעשטעלט. edit

2KI 4:6 un es iz geven, vi di keilim zainen gevoren ful, azoi hot zi gezogt tsu ir zun: derlang mir noch a keile. hot er tsu ir gezogt: nishto mer kein keile. un dos eil hot zich opgeshtelt.

2KI 4:6 And it came to pass, when the kelim were full, that she said unto her ben, Bring me another keli. And he said unto her, There is not any more keli. And the shemen stopped.

2KI 4:7 ‏איז זי געקומען, און האָט דערצײלט דעם מאַן פֿון ג-ט, און ער האָט געזאָגט: גײ פֿאַרקױף דאָס אײל, און באַצאָל דײַן חובֿ, און דו מיט דײַנע זין װעסט לעבן אױף דעם רעשט. edit

2KI 4:7 iz zi gekumen, un hot dertseilt dem man fun g-t, un er hot gezogt: gei farkoif dos eil, un batsol dain choiv, un du mit daine zin vest leben oif dem resht.

2KI 4:7 Then she came and told the Ish HaElohim. And he said, Go, sell the shemen, and pay thy debt, and live thou and thy banim on the rest.

2KI 4:8 ‏און עס איז געװען אײן טאָג, איז אֶלישע אַריבערגעגאַנגען קײן שוּנֵם, און דאָרטן איז געװען אַ רײַכע פֿרױ, האָט זי אים פֿאַרהאַלטן צו עסן ברױט. און עס איז געװען, אַז װען נאָר ער איז דורכגעגאַנגען, פֿלעגט ער פֿאַרקערן אַהין צו עסן ברױט. edit

2KI 4:8 un es iz geven ein tog, iz Elishah aribergegangen kein Shunem, un dorten iz geven a raiche froi, hot zi im farhalten tsu esen broit. un es iz geven, az ven nor er iz durchgegangen, flegt er farkeren ahin tsu esen broit.

2KI 4:8 And then one day Elishah passed over to Shunem, where was an isha gedolah; and she constrained him to eat lechem. And so it was, that as oft as he passed by, he turned in there to eat lechem.

2KI 4:9 ‏האָט זי געזאָגט צו איר מאַן: זע, איך בעט דיך, איך װײס אַז דאָס איז אַ הײליקער מאַן פֿון ג-ט װאָס גײט דורך בײַ אונדז תּמיד. edit

2KI 4:9 hot zi gezogt tsu ir man: ze, ich bet dich, ich veis az dos iz a heiliker man fun g-t vos geit durch bai undz tamid.

2KI 4:9 And she said unto her ish, Hinei now, I perceive that this is an Ish Elohim Kadosh, which passeth by us tamid.

2KI 4:10 ‏לאָמיר מאַכן, איך בעט דיך, אַ קלײן געמױערט אײבערסטיבל, און לאָמיר דאָרטן אַװעקשטעלן פֿאַר אים אַ בעט, און אַ טיש און אַ שטול, און אַ לאָמפּ, און עס װעט זײַן, װי ער קומט צו אונדז, אַזױ װעט ער אײַנקערן אַהין. edit

2KI 4:10 lomir machen, ich bet dich, a klein gemoiert eiberstibl, un lomir dorten avekshtelen far im a bet, un a tish un a shtul, un a lomp, un es vet zain, vi er kumt tsu undz, azoi vet er ainkeren ahin.

2KI 4:10 Please, let us make a small aliyyat kir (walled upper room) ; and let us set for him there a mittah (bed) , and a shulchan (table) , and a kisse (chair) , and a menorah: and it shall be, when he cometh to us, that he shall turn in there.

2KI 4:11 ‏און עס איז געװען אײן טאָג, איז ער אַהין געקומען, און ער האָט אײַנגעקערט אין דער אױבערשטוב, און האָט זיך דאָרטן געלײגט. edit

2KI 4:11 un es iz geven ein tog, iz er ahin gekumen, un er hot aingekert in der oibershtub, un hot zich dorten geleigt.

2KI 4:11 And then one day he came there, and he turned in the aliyyah (upper room) , and lay there.

2KI 4:12 ‏און ער האָט געזאָגט צו זײַן יונג גֵיחזי: רוף די דאָזיקע שוּנַמית. האָט ער זי גערופֿן, און זי האָט זיך געשטעלט פֿאַר אים. edit

2KI 4:12 un er hot gezogt tsu zain yung Geichazi: ruf di dozike Shunammit. hot er zi gerufen, un zi hot zich geshtelt far im.

2KI 4:12 And he said to Geichazi his na'ar, Call this Shunammit. And when he had called her, she stood before him.

2KI 4:13 ‏האָט ער צו אים געזאָגט: זאָג אַקאָרשט צו איר: זע, דו האָסט געזאָרגט פֿון אונדזערט װעגן די דאָזיקע גאַנצע זאָרג; װאָס איז דאָ צו טאָן פֿאַר דיר? איז דאָ צו רעדן פֿאַר דיר צום מלך אָדער צום האַר פֿון חיל? האָט זי געזאָגט: צװישן מײַן שטאַם זיץ איך. edit

2KI 4:13 hot er tsu im gezogt: zog akorsht tsu ir: ze, du host gezorgt fun undzert vegen di dozike gantse zorg; vos iz do tsu ton far dir? iz do tsu reden far dir tsum melech oder tsum Har fun cheil? hot zi gezogt: tsvishen main shtam zits ich.

2KI 4:13 And he said unto him, Say now unto her, Hinei, thou hast been careful for us with all this care; what is to be done for thee? Wouldest thou be spoken for to HaMelech, or to the Sar HaTzava? And she answered, I dwell among mine own people.

2KI 4:14 ‏האָט ער געזאָגט: װאָס איז פֿאָרט דאָ צו טאָן פֿאַר איר? האָט גֵיחזי געזאָגט: פֿאַר װאָר זי האָט נישט קײן קינד, און איר מאַן איז אַלט. edit

2KI 4:14 hot er gezogt: vos iz fort do tsu ton far ir? hot Geichazi gezogt: far vor zi hot nisht kein kind, un ir man iz alt.

2KI 4:14 And he said, What then is to be done for her? And Geichazi answered, Verily she hath no ben, and her ish is zaken.

2KI 4:15 ‏האָט ער געזאָגט: רוף זי, און ער האָט זי גערופֿן, און זי האָט זיך געשטעלט אין טיר. edit

2KI 4:15 hot er gezogt: ruf zi, un er hot zi gerufen, un zi hot zich geshtelt in tir.

2KI 4:15 And he said, Call her. And when he had called her, she stood in the petach (doorway) .

2KI 4:16 ‏האָט ער געזאָגט: אין דער צײַט, אַזױ װי איצט איבער אַ יאָר, װעסטו האַלדזן אַ זון. האָט זי געזאָגט: נײן, מײַן האַר מאַן פֿון ג-ט! זאָלסט נישט נאַרן דײַן דינסט. edit

2KI 4:16 hot er gezogt: in der tsait, azoi vi itst iber a yor, vestu haldzen a zun. hot zi gezogt: nein, main Har man fun g-t! zolst nisht naren dain dinst.

2KI 4:16 And he said, About this mo'ed, according to the et chayyah, thou choveket ben (shalt embrace a son) . And she said, No, adoni, thou Ish HaElohim, do not give false hope unto thine shifchah.

2KI 4:17 ‏און די פֿרױ איז טראָגעדיק געװאָרן, און זי האָט געבאָרן אַ זון אין דער צײַט אין אַ יאָר אַרום, אַזױ װי אֶלישע האָט צו איר גערעדט. edit

2KI 4:17 un di froi iz trogedik gevoren, un zi hot geboren a zun in der tsait in a yor arum, azoi vi Elishah hot tsu ir geredt.

2KI 4:17 And the isha conceived, and bore ben at that mo'ed that Elishah had said unto her, according to the et chayyah.

2KI 4:18 ‏און דאָס קינד איז אױפֿגעװאַקסן; און עס איז געװען אײן טאָג, איז ער אַרױסגעגאַנגען צו זײַן פֿאָטער בײַ די שניטערס. edit

2KI 4:18 un dos kind iz oifgevaksen; un es iz geven ein tog, iz er aroisgegangen tsu zain foter bai di shniters.

2KI 4:18 The yeled grew, and it happened one day, that he went out to Aviv to the kotzerim (harvesters, reapers) .

2KI 4:19 ‏און ער האָט געזאָגט צו זײַן פֿאָטער: מײַן קאָפּ, מײַן קאָפּ! האָט ער געזאָגט צום יונג: טראָג אים אַװעק צו זײַן מוטער. edit

2KI 4:19 un er hot gezogt tsu zain foter: main kop, main kop! hot er gezogt tsum yung: trog im avek tsu zain muter.

2KI 4:19 And he said unto Aviv, My rosh, my rosh. And he said to the na'ar, Carry him to immo.

2KI 4:20 ‏האָט ער אים אַװעקגעטראָגן און אים געבראַכט צו זײַן מוטער. און ער איז געזעסן אױף אירע קני ביז האַלבן טאָג, און איז געשטאָרבן. edit

2KI 4:20 hot er im avekgetrogen un im gebracht tsu zain muter. un er iz gezesen oif ire kni biz halben tog, un iz geshtorben.

2KI 4:20 And when he had lifted him, and brought him to immo, he sat on her birkayim (knees) till tzohorayim, and then died.

2KI 4:21 ‏איז זי אַרױפֿגעגאַנגען, און האָט אים אַװעקגעלײגט אױפֿן בעט פֿון דעם מאַן פֿון ג-ט, און זי האָט אים פֿאַרשלאָסן, און איז אַרױסגעגאַנגען. edit

2KI 4:21 iz zi aroifgegangen, un hot im avekgeleigt oifen bet fun dem man fun g-t, un zi hot im farshlosen, un iz aroisgegangen.

2KI 4:21 And she went up, and laid him on the mittat Ish HaElohim, and shut [the door] behind her and went out.

2KI 4:22 ‏און זי האָט גערופֿן צו איר מאַן און האָט געזאָגט: שיק מיר, איך בעט דיך, אײנעם פֿון די יונגען מיט אײנער פֿון די אײזעלינס, און איך װעל אַריבערלױפֿן צום מאַן פֿון ג-ט, און װעל זיך אומקערן. edit

2KI 4:22 un zi hot gerufen tsu ir man un hot gezogt: shik mir, ich bet dich, einem fun di yungen mit einer fun di eizelins, un ich vel ariberloifen tsum man fun g-t, un vel zich umkeren.

2KI 4:22 And she called unto her ish, and said, Send me now, please, one of the ne'arim, and one of the donkeys, that I may run to the Ish HaElohim, and return.

2KI 4:23 ‏האָט ער צו איר געזאָגט: פֿאַר װאָס גײסטו צו אים הײַנט, נישט ראש-חודש און נישט שבת? האָט זי געזאָגט: עס איז פֿריד. edit

2KI 4:23 hot er tsu ir gezogt: far vos geistu tsu im haint, nisht Rosh-choidesh un nisht Shabbos? hot zi gezogt: es iz frid.

2KI 4:23 And he said, Madu'a (why) wilt thou go to him today? It is neither Rosh Chodesh, nor Shabbos. And she said, Shalom.

2KI 4:24 ‏און זי האָט אָנגעזאָטלט די אײזעלין, און האָט געזאָגט צו איר יונג: טרײַב און גײ; זאָלסט מיך נישט אױפֿהאַלטן אין רײַטן, סײַדן איך האָב דיר געהײסן. edit

2KI 4:24 un zi hot ongezotlt di eizelin, un hot gezogt tsu ir yung: traib un gei; zolst mich nisht oifhalten in raiten, saiden ich hob dir geheisen.

2KI 4:24 Then she saddled a donkey, and said to her na'ar, lead on, and go forward; slack not thy riding for me, except I bid thee.

2KI 4:25 ‏און זי איז געגאַנגען און געקומען צום מאַן פֿון ג-ט אױפֿן באַרג כַּרמֶל. און עס איז געװען, װי דער מאַן פֿון ג-ט האָט זי דערזען פֿון װײַטן, אַזױ האָט ער געזאָגט צו זײַן יונג גֵיחזין: אָן איז יענע שוּנַמית. edit

2KI 4:25 un zi iz gegangen un gekumen tsum man fun g-t oifen barg Carmel. un es iz geven, vi der man fun g-t hot zi derzen fun vaiten, azoi hot er gezogt tsu zain yung Geichazien: on iz yene Shunammit.

2KI 4:25 So she went and came unto the Ish HaElohim at Mt Carmel. And it came to pass, when the Ish HaElohim saw her afar off, that he said to Geichazi his na'ar, Hinei, over there is that Shunammit:

2KI 4:26 ‏אַצונד לױף אַקאָרשט איר אַנטקעגן, און זאָג צו איר: איז פֿריד צו דיר? איז פֿריד צו דײַן מאַן? איז פֿריד צום קינד? האָט זי געזאָגט: פֿריד. edit

2KI 4:26 atsund loif akorsht ir antkegen, un zog tsu ir: iz frid tsu dir? iz frid tsu dain man? iz frid tsum kind? hot zi gezogt: frid.

2KI 4:26 Run now, to meet her, and say unto her, Is it shalom with thee? Is it shalom with thy ish? Is it shalom with the yeled? And she answered, Shalom:

2KI 4:27 ‏און זי איז געקומען צום מאַן פֿון ג-ט אױפֿן באַרג, און זי האָט זיך אָנגענומען אָן זײַנע פֿיס; האָט גֵיחזי גענענט זי אַװעקצושטױסן, אָבער דער מאַן פֿון ג-ט האָט געזאָגט: לאָז זי אָפּ, װאָרום איר זעל איז פֿאַרביטערט, און ה׳ האָט פֿאַרהױלן פֿון מיר, און האָט מיר נישט דערצײלט. edit

2KI 4:27 un zi iz gekumen tsum man fun g-t oifen barg, un zi hot zich ongenumen on zaine fis; hot Geichazi genent zi avektsushtoisen, ober der man fun g-t hot gezogt: loz zi op, vorem ir zel iz farbitert, un Hashem hot farhoilen fun mir, un hot mir nisht dertseilt.

2KI 4:27 And when she came to the Ish HaElohim at the har, she took hold of him by the raglayim: but Geichazi came near to thrust her away. And the Ish HaElohim said, Let her alone; for her nefesh is marah within her: and Hashem hath hid it from me, and hath not told me.

2KI 4:28 ‏האָט זי געזאָגט: האָב איך דען געבעטן אַ זון בײַ מײַן האַר? האָב איך נישט געזאָגט: זאָלסט מיך נישט גענאַרן? edit

2KI 4:28 hot zi gezogt: hob ich den gebeten a zun bai main Har? hob ich nisht gezogt: zolst mich nisht genaren?

2KI 4:28 Then she said, Did I make request of adoni for a ben? Did I not say, Do not deceive me?

2KI 4:29 ‏האָט ער געזאָגט צו גֵיחזין: גורט אָן דײַנע לענדן, און נעם מײַן שטעקן אין דײַן האַנט, און גײ; אַז דו װעסט אָנטרעפֿן עמיצן, זאָלסטו אים נישט באַגריסן, און אַז עמעצער װעט דיך באַגריסן, זאָלסטו אים נישט ענטפֿערן; און זאָלסט אַרױפֿטאָן מײַן שטעקן אױפֿן ייִנגלס פּנים. edit

2KI 4:29 hot er gezogt tsu Geichazien: gurt on daine lenden, un nem main shteken in dain hant, un gei; az du vest ontrefen emitsen, zolstu im nisht bagrisen, un az emetser vet dich bagrisen, zolstu im nisht entferen; un zolst aroifton main shteken oifen yingls ponem.

2KI 4:29 Then he said to Geichazi, Gird up thy loins, and take my mishe'net (staff) in thine yad, and run: if thou meet any ish, salute him not; and if any ish salute thee, answer him not again: and lay my mishe'net (staff) upon the face of the na'ar.

2KI 4:30 ‏האָט געזאָגט די מוטער פֿון ייִנגל: אַזױ װי ה׳ לעבט, און אַזױ װי דײַן זעל לעבט, אױב איך װעל דיך אָפּלאָזן! איז ער אױפֿגעשטאַנען און איז געגאַנגען נאָך איר. edit

2KI 4:30 hot gezogt di muter fun yingel: azoi vi Hashem lebt, un azoi vi dain zel lebt, oib ich vel dich oplozen! iz er oifgeshtanen un iz gegangen noch ir.

2KI 4:30 And the em hana'ar said, As Hashem liveth, and as thy nefesh liveth, I will not leave thee. And he arose, and followed her.

2KI 4:31 ‏און גֵיחזי איז אַװעקגעגאַנגען זײ פֿאַרױס, און האָט אַרױפֿגעטאָן דעם שטעקן אױפֿן ייִנגלס פּנים, אָבער קײן קֹול און קײן הערונג. האָט ער זיך אומגעקערט אים אַנטקעגן, און האָט אים דערצײלט, אַזױ צו זאָגן: דער ייִנגל האָט זיך נישט אױפֿגעכאַפּט. edit

2KI 4:31 un Geichazi iz avekgegangen zei forois, un hot aroifgeton dem shteken oifen yingls ponem, ober kein kol un kein herung. hot er zich umgekert im antkegen, un hot im dertseilt, azoi tsu zogen: der yingel hot zich nisht oifgechapt.

2KI 4:31 And Geichazi passed on ahead of them, and laid the mishe'net (staff) upon the face of the na'ar; but there was neither kol (voice) , nor keshet (attention) . So he went back to meet him, and told him, saying, The na'ar is not awakened.

2KI 4:32 ‏און אֶלישע איז געקומען אין הױז, ערשט דער ייִנגל איז טױט, אַװעקגעלײגט אױף זײַן בעט. edit

2KI 4:32 un Elishah iz gekumen in hoiz, ersht der yingel iz toit, avekgeleigt oif zain bet.

2KI 4:32 And when Elishah was come into the bais, hinei, the na'ar was dead, and lying upon his mittah.

2KI 4:33 ‏איז ער אַרײַנגעגאַנגען און האָט פֿאַרשלאָסן די טיר הינטער זײ צװײען, און ער האָט מתפּלל געװען צו ה׳. edit

2KI 4:33 iz er araingegangen un hot farshlosen di tir hinter zei tsveyen, un er hot mispalel geven tsu Hashem.

2KI 4:33 So he went in, and shut the delet on the two of them, and davened unto Hashem .

2KI 4:34 ‏און ער איז אַרױף און האָט זיך געלײגט איבערן קינד, און האָט אַרױפֿגעטאָן זײַן מױל אױף זײַן מױל, און זײַנע אױגן אױף זײַנע אױגן, און זײַנע הענט אױף זײַנע הענט, און ער האָט זיך אױסגעצױגן אױף אים, ביז דער לײַב פֿון ייִנגל איז געװאָרן װאַרעם. edit

2KI 4:34 un er iz aroifblikendik un hot zich geleigt iberen kind, un hot aroifgeton zain moil oif zain moil, un zaine oigen oif zaine oigen, un zaine hent oif zaine hent, un er hot zich oisgetsoigen oif im, biz der laib fun yingel iz gevoren vorem.

2KI 4:34 And he went up, and lay upon the yeled, and put his mouth upon his mouth, and his eyes upon his eyes, and his palms upon his palms: and stretched himself upon him; and the basar of the yeled grew warm.

2KI 4:35 ‏און ער האָט זיך אומגעקערט, און איז אומגעגאַנגען אין הױז אײן מאָל אַהין און אײן מאָל אַהער; און ער איז אַרױף און האָט זיך אױסגעצױגן אױף אים; און דער ייִנגל האָט גענאָסן ביז זיבן מאָל, און דער ייִנגל האָט אױפֿגעמאַכט זײַנע אױגן. edit

2KI 4:35 un er hot zich umgekert, un iz umgegangen in hoiz ein mol ahin un ein mol aher; un er iz aroifblikendik un hot zich oisgetsoigen oif im; un der yingel hot genosen biz ziben mol, un der yingel hot oipgemacht zaine oigen.

2KI 4:35 Then he turned away, and paced in the bais to and fro; and went up, and stretched himself upon him; and the na'ar sneezed seven times, and the na'ar opened his eyes.

2KI 4:36 ‏האָט ער גערופֿן גֵיחזין, און האָט געזאָגט: רוף די דאָזיקע שוּנַמית. האָט ער זי גערופֿן, און זי איז אַרײַנגעקומען צו אים; האָט ער געזאָגט: נעם דײַן זון. edit

2KI 4:36 hot er gerufen Geichazien, un hot gezogt: ruf di dozike Shunammit. hot er zi gerufen, un zi iz araingekumen tsu im; hot er gezogt: nem dain zun.

2KI 4:36 And he summoned Geichazi, and said, Call this Shunammit. So he called her. And when she was come in unto him, he said, Take up thy ben.

2KI 4:37 ‏איז זי צוגעקומען, און איז געפֿאַלן צו זײַנע פֿיס, און האָט זיך געבוקט צו דער ערד. און זי האָט גענומען איר זון, און איז אַרױסגעגאַנגען. edit

2KI 4:37 iz zi tsugekumen, un iz gefalen tsu zaine fis, un hot zich gebukt tsu der erd. un zi hot genumen ir zun, un iz aroisgegangen.

2KI 4:37 Then she went in, and fell at his raglayim, and bowed herself to the ground, and took up her ben, and went out.

2KI 4:38 ‏און אֶלישע האָט זיך אומגעקערט קײן גִלגָל; און אַ הונגער איז געװען אין לאַנד; און די יונגע נבֿיאים זײַנען געזעסן פֿאַר אים; האָט ער געזאָגט צו זײַן יונג: שטעל צו דעם גרױסן טאָפּ, און קאָך אָפּ אַ געקעכטס פֿאַר די יונגע נבֿיאים. edit

2KI 4:38 un Elishah hot zich umgekert kein Gilgal; un a hunger iz geven in land; un di yunge neviim zainen gezesen far im; hot er gezogt tsu zain yung: shtel tsu dem groisen top, un koch op a gekechts far di yunge neviim.

2KI 4:38 And Elishah returned to Gilgal; and there was a ra'av (famine) in the land; and the Bnei HaNevi'im were sitting before him; and he said unto his na'ar, Put on the siyr hagedolah, and cook stew for the Bnei HaNevi'im.

2KI 4:39 ‏איז אײנער אַרױסגעגאַנגען אין פֿעלד קלײַבן קרײַטעכער, און ער האָט געפֿונען אַ פֿעלדבײמל און האָט אָנגעקליבן דערפֿון װילדע אוגערקעס אַ פֿול קלײד זײַנס. און ער איז געקומען און האָט עס אַרײַנגעשניטן אין טאָפּ געקעכטס; װײַל זײ האָבן עס נישט געקענט. edit

2KI 4:39 iz einer aroisgegangen in feld klaiben kraitecher, un er hot gefunen a feldbeiml un hot ongekliben derfun vilde ugerkes a ful kleid zains. un er iz gekumen un hot es araingeshniten in top gekechts; vail zei hoben es nisht gekent.

2KI 4:39 And one went out into the sadeh to gather orot (herbs) , and found a gefen sadeh, and gathered thereof pakku'ot sadeh (wild gourds) , the fold of his beged he filled, and came and cut them up into the siyr of stew; though no one knew what they were.

2KI 4:40 ‏האָט מען אַרײַנגעגאָסן די מענטשן צום עסן; און עס איז געװען, װי זײ האָבן געגעסן פֿון דעם געקעכטס, אַזױ האָבן זײ אױסגעשריִען און געזאָגט: טױט איז אין טאָפּ, מאַן פֿון ג-ט. און זײ האָבן נישט געקענט עסן. edit

2KI 4:40 hot men araingegosen di mentshen tsum esen; un es iz geven, vi zei hoben gegesen fun dem gekechts, azoi hoben zei oisgeshrien un gezogt: toit iz in top, man fun g-t. un zei hoben nisht gekent esen.

2KI 4:40 So they poured out for the anashim to eat. And it came to pass, as they were eating of the stew, that they cried out, and said, O thou Ish HaElohim, there is mavet in the siyr. And they could not eat thereof.

2KI 4:41 ‏האָט ער געזאָגט: טאָ ברענגט מעל. און ער האָט אַרײַנגעשאָטן אין טאָפּ, און האָט געזאָגט: גיס אַרײַן פֿאַר די מענטשן, און זאָלן זײ עסן. און קײן שום בײז איז אין טאָפּ נישט געװען. edit

2KI 4:41 hot er gezogt: to brengt mel. un er hot araingeshoten in top, un hot gezogt: gis arain far di mentshen, un zolen zei esen. un kein shum beiz iz in top nisht geven.

2KI 4:41 But he said, Then bring kemakh (meal, flour) . And he cast it into the siyr; and he said, Serve to HaAm, that they may eat. And there was no rah in the siyr.

2KI 4:42 ‏און אַ מאַן איז געקומען פֿון בַעַל-שָלִשָה, און האָט געבראַכט דעם מאַן פֿון ג-ט ברױט פֿון ערשטער תּבֿואה, צװאַנציק גערשטענע ברױטן, און פֿרישע זאַנגען אין זײַן זאַק. האָט ער געזאָגט: גיב די מענטשן און זאָלן זײ עסן. edit

2KI 4:42 un a man iz gekumen fun Baal-Shalishah, un hot gebracht dem man fun g-t broit fun ershter tevuh, tsvantsik gershtene broiten, un frishe zangen in zain zak. hot er gezogt: gib di mentshen un zolen zei esen.

2KI 4:42 And there came an ish from Ba'al-Shalishah, and brought the Ish HaElohim lechem bikkurim, twenty loaves of se'orim (barley) , and [roasted] ears of corn in his sack. And he said, Give unto HaAm, that they may eat.

2KI 4:43 ‏האָט זײַן משרת געזאָגט: װי קען איך דאָס דערלאַנגען פֿאַר הונדערט מאַן? האָט ער געזאָגט: גיב די מענטשן, און זאָלן זײ עסן. װאָרום אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: זײ װעלן עסן און נאָך איבערלאָזן. edit

2KI 4:43 hot zain meshores gezogt: vi ken ich dos derlangen far hundert man? hot er gezogt: gib di mentshen, un zolen zei esen. vorem azoi hot Hashem gezogt: zei velen esen un noch iberlozen.

2KI 4:43 And the one serving him said, What, should I set this before a hundred ish? He said again, Give HaAm, that they may eat; for thus saith Hashem , They shall eat, and there shall be shirayim.

2KI 4:44 ‏און ער האָט דערלאַנגט פֿאַר זײ, און זײ האָבן געגעסן און נאָך איבערגעלאָזן, אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון ה׳. edit

2KI 4:44 un er hot derlangt far zei, un zei hoben gegesen un noch ibergelozen, azoi vi dos vort fun Hashem.

2KI 4:44 So he set it before them, and they did eat, and there was shirayim thereof, according to the Devar Hashem .

2KI 5:1 ‏און נַעֲמָן דער חיל-לידער פֿון דעם מלך פֿון אַרָם איז געװען אַ גרױסער מאַן בײַ זײַן האַר, און אָנגעזען, װאָרום דורך אים האָט ה׳ געגעבן אַ גרױסע ישועה צו אַרָם. און דער מאַן איז געװען אַ העלדישער גִבור, אָבער אַ מצוֹרע. edit

2KI 5:1 un Naaman der cheil-lider fun dem melech fun Aram iz geven a groiser man bai zain Har, un ongezen, vorem durch im hot Hashem gegeben a groise yeshue tsu Aram. un der man iz geven a heldisher gibbor, ober a metsoire.

2KI 5:1 Now Na'aman, Sar Tzeva Melech Aram, was an ish gadol before his adon and highly honored, because by him Hashem had given deliverance unto Aram; he was also a gibbor chayil, but metzorah (having leprosy) .

2KI 5:2 ‏און די אַרַמים זײַנען אַרױסגעגאַנגען אין באַנדעס, און האָבן געפֿאַנגען פֿון לאַנד יִשׂרָאֵל אַ קלײן מײדל; און זי האָט באַדינט נַעֲמָנס װײַב. edit

2KI 5:2 un di Aramim zainen aroisgegangen in bandes, un hoben gefangen fun land Yisroel a klein meidl; un zi hot badint Naamans vaib.

2KI 5:2 And Aram (the Syrians) had gone out gedudim (in bands of soldiers) , and had taken away captive out of Eretz Yisroel a na'arah ketanah; and she waited on Na'amanʼs isha.

2KI 5:3 ‏האָט זי געזאָגט צו איר האַרינטע: הלװאַי איז מײַן האַר בײַ דעם נבֿיא װאָס אין שוֹמרוֹן; ער װאָלט אים דענצמאָל אױסגעהײלט פֿון זײַן צרעת. edit

2KI 5:3 hot zi gezogt tsu ir harinte: halevay iz main Har bai dem novi vos in Shomron; er volt im dentsmol oisgeheilt fun zain tsaraat.

2KI 5:3 And she said unto her gevirah, If only adoni were before the navi that is in Shomron! For he would recover him of his tzara'at.

2KI 5:4 ‏איז ער געקומען און האָט דערצײלט זײַן האַר, אַזױ צו זאָגן: אַזױ און אַזױ האָט גערעדט די מײדל װאָס פֿון לאַנד יִשׂרָאֵל. edit

2KI 5:4 iz er gekumen un hot dertseilt zain Har, azoi tsu zogen: azoi un azoi hot geredt di meidl vos fun land Yisroel.

2KI 5:4 And one went in, and told his adon, saying, Thus and thus said the na'arah that is of Eretz Yisroel.

2KI 5:5 ‏האָט דער מלך פֿון אַרָם געזאָגט: קום גײ, און איך װעל שיקן אַ בריװ צו דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל. איז ער געגאַנגען און ער האָט גענומען מיט זיך צען צענטנער זילבער, און זעקסטױזנט גאָלדשטיק, און צען גאַנג קלײדער. edit

2KI 5:5 hot der melech fun Aram gezogt: kum gei, un ich vel shiken a briv tsu dem melech fun Yisroel. iz er gegangen un er hot genumen mit zich tsen tsentner zilber, un zekstoiznt goldshtik, un tsen gang kleider.

2KI 5:5 And Melech Aram said, Go to, go, and I will send a sefer (letter) unto Melech Yisroel. And he departed, and took with him ten talents of kesef, and six thousand pieces of zahav, and ten changes of begadim.

2KI 5:6 ‏און ער האָט געבראַכט דעם בריװ צו דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, אַזױ צו זאָגן: און אַצונד, װי דער דאָזיקער בריװ קומט צו דיר, אָט האָב איך דיר געשיקט מײַן קנעכט נַעֲמָנען, זאָלסטו אים אױסהײלן פֿון זײַן צרעת. edit

2KI 5:6 un er hot gebracht dem briv tsu dem melech fun Yisroel, azoi tsu zogen: un atsund, vi der doziker briv kumt tsu dir, ot hob ich dir geshikt main knecht Naamanen, zolstu im oisheilen fun zain tsaraat.

2KI 5:6 And he brought the sefer (letter) to Melech Yisroel, saying, Now when this letter is come unto thee, hinei, I have therewith sent Na'aman avdi to thee, that thou mayest of his tzara'at recover him.

2KI 5:7 ‏און עס איז געװען, װי דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל האָט איבערגעלײענט דעם בריװ, אַזױ האָט ער צעריסן זײַנע קלײדער, און האָט געזאָגט: בין איך דען האלֹקים צו טײטן און צו מאַכן לעבעדיק, אַז דער דאָזיקער שיקט צו מיר, צו הײלן אַ מענטש פֿון זײַן צרעת? יאָ, מערקט נאָר, איך בעט אײַך, און זעט, אַז אַן אױסרײד ער זוכט אַקעגן מיר. edit

2KI 5:7 un es iz geven, vi der melech fun Yisroel hot ibergeleyent dem briv, azoi hot er tserisen zaine kleider, un hot gezogt: bin ich den HaElokim tsu teiten un tsu machen lebedik, az der doziker shikt tsu mir, tsu heilen a mentsh fun zain tsaraat? yo, merkt nor, ich bet aich, un zet, az an oisreid er zucht akegen mir.

2KI 5:7 And it came to pass, when Melech Yisroel had read the sefer, that he tore his begadim, and said, Am I HaElohim, to kill and to make alive, that this doth send unto me to recover an ish of his tzara'at? Wherefore consider, now, and see how he seeketh a quarrel against me.

2KI 5:8 ‏און עס איז געװען, װי אֶלישע דער מאַן פֿון ג-ט האָט געהערט אַז דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל האָט צעריסן זײַנע קלײדער, האָט ער געשיקט צום מלך, אַזױ צו זאָגן: פֿאַר װאָס האָסטו צעריסן דײַנע קלײדער? זאָל ער אַקאָרשט קומען צו מיר, און ער װעט װיסן אַז עס איז דאָ אַ נבֿיא אין יִשׂרָאֵל. edit

2KI 5:8 un es iz geven, vi Elishah der man fun g-t hot gehert az der melech fun Yisroel hot tserisen zaine kleider, hot er geshikt tsum melech, azoi tsu zogen: far vos hostu tserisen daine kleider? zol er akorsht kumen tsu mir, un er vet visen az es iz do a novi in Yisroel.

2KI 5:8 And it was so, when Elishah Ish HaElohim had heard that Melech Yisroel had torn his beged, that he sent to HaMelech, saying, Why hast thou torn thy beged? Let him come now to me, and he shall know that there is a navi in Yisroel.

2KI 5:9 ‏איז נַעֲמָן געקומען מיט זײַנע פֿערד און מיט זײַנע רײַטװעגן, און האָט זיך געשטעלט פֿאַר דעם אײַנגאַנג פֿון אֶלישעס הױז. edit

2KI 5:9 iz Naaman gekumen mit zaine ferd un mit zaine raitvegen, un hot zich geshtelt far dem aingang fun Elishahs hoiz.

2KI 5:9 So Na'aman came with his susim and with his merkavah, and stood at the petach of the bais Elishah.

2KI 5:10 ‏האָט אֶלישע געשיקט צו אים אַ שליח, אַזױ צו זאָגן: גײ, און זאָלסט זיך באָדן זיבן מאָל אין יַרדן, און דײַן לײַב װעט זיך אומקערן צו דיר, און װעסט װערן רײן. edit

2KI 5:10 hot Elishah geshikt tsu im a shlich, azoi tsu zogen: gei, un zolst zich boden ziben mol in Yarden, un dain laib vet zich umkeren tsu dir, un vest veren rein.

2KI 5:10 And Elishah sent a malach unto him, saying, Go and wash sheva times in the Yarden, and thy basar shall come back to thee, and thou shalt be tahor.

2KI 5:11 ‏האָט נַעֲמָן געצערנט, און ער איז אַװעקגעגאַנגען, און האָט געזאָגט: זע, איך האָב געמײנט, אַרױסגײן װעט ער אַרױסגײן צו מיר, און װעט זיך אַװעקשטעלן און װעט רופֿן דעם נאָמען פֿון ה׳ זײַן ג-ט, און פֿאָכן מיט זײַן האַנט אױף דעם אָרט, און אַװעקנעמען די צרעת. edit

2KI 5:11 hot Naaman getsernt, un er iz avekgegangen, un hot gezogt: ze, ich hob gemeint, aroisgein vet er aroisgein tsu mir, un vet zich avekshtelen un vet rufen dem nomen fun Hashem zain g-t, un fochen mit zain hant oif dem ort, un aveknemen di tsaraat.

2KI 5:11 But Na'aman was in wrath, and went away, and said, Hinei, I thought that he will surely come out to me, and stand, and call on the Shem Hashem Elohav, and wave his yad over the makom, and give recovery from the metzorah (leprosy, leprous area) .

2KI 5:12 ‏זײַנען נישט אַמָנָה און פַּרפַּר, די טײַכן פֿון דמשׂק בעסער פֿון אַלע װאַסערן פֿון יִשׂרָאֵל? קען איך זיך נישט באָדן אין זײ, און װערן רײן? און ער האָט זיך אומגעקערט און איז אַװעקגעגאַנגען מיט גרימצאָרן. edit

2KI 5:12 zainen nisht Amanah un Parpar, di taichen fun Damascus beser fun ale vaseren fun Yisroel? ken ich zich nisht boden in zei, un veren rein? un er hot zich umgekert un iz avekgegangen mit grimtsoren.

2KI 5:12 Are not Avana and Parpar, naharot of Damascus, better than all the mayim of Yisroel? May I not wash in them, and be tahor? So he turned and went away in chemah (anger, hot temper) .

2KI 5:13 ‏האָבן זײַנע קנעכט גענענט, און האָבן גערעדט און צו אים געזאָגט: מײַן פֿאָטער, אַז דער נבֿיא װאָלט דיר געהײסן אַ גרױסע זאַך, װאָלסטו דען נישט געטאָן? הײַנט װי אַז ער זאָגט דיר נאָר: באָד זיך, און װער רײן? edit

2KI 5:13 hoben zaine knecht genent, un hoben geredt un tsu im gezogt: main foter, az der novi volt dir geheisen a groise zach, volstu den nisht geton? haint vi az er zogt dir nor: bod zich, un ver rein?

2KI 5:13 And his avadim came near, and spoke unto him, and said, Avi, if the navi had bid thee do some davar gadol, wouldest thou not have done it? How much rather then, when he saith to thee, Wash, and be tahor?

2KI 5:14 ‏האָט ער אַראָפּגענידערט און זיך געטוֹבֿלט ‏ אין יַרדן זיבן מאָל, ‏ אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון דעם מאַן פֿון ג-ט, און זײַן לײַב האָט זיך אומגעקערט אַזױ װי דער לײַב פֿון אַ קלײן ייִנגל, ‏ און ער איז געװאָרן רײן. edit

2KI 5:14 hot er aropgenidert un zich getoivelt in Yarden ziben mol, azoi vi dos vort fun dem man fun g-t, un zain laib hot zich umgekert azoi vi der laib fun a klein yingel, un er iz gevoren rein.

2KI 5:14 Then went he down, and did undergo tevilah (dipped himself, immersed himself) sheva times in the Yarden, according to the devar of the Ish HaElohim; his basar came back like unto the basar of a na'ar katan; he was tahor.

2KI 5:15 ‏האָט ער זיך אומגעקערט צום מאַן פֿון ג-ט, ער מיט זײַן גאַנצער מחנה, און ער איז געקומען און האָט זיך געשטעלט פֿאַר אים, און האָט געזאָגט: אָט אַצונד װײס איך אַז נישטאָ קײן ג-ט אױף דער גאַנצער ערד נאָר בלױז אין יִשׂרָאֵל. און אַצונד, נעם אָן, איך בעט דיך, אַ מתּנה פֿון דײַן קנעכט. edit

2KI 5:15 hot er zich umgekert tsum man fun g-t, er mit zain gantser machne, un er iz gekumen un hot zich geshtelt far im, un hot gezogt: ot atsund veis ich az nishto kein g-t oif der gantser erd nor bloiz in Yisroel. un atsund, nem on, ich bet dich, a matone fun dain knecht.

2KI 5:15 He returned to the Ish HaElohim, he and all his machaneh came, stood before him; and he said, Hinei, now I know that there is no Elohim in kol ha'aretz, but in Yisroel; now therefore, please, take a brocha of thy eved.

2KI 5:16 ‏האָט ער געזאָגט: אַזױ װי עס לעבט ה׳ װאָס איך שטײ פֿאַר אים, אױב איך װעל נעמען! און ער איז צוגעשטאַנען צו אים צו נעמען, אָבער ער האָט נישט געװאָלט. edit

2KI 5:16 hot er gezogt: azoi vi es lebt Hashem vos ich shtei far im, oib ich vel nemen! un er iz tsugeshtanen tsu im tsu nemen, ober er hot nisht gevolt.

2KI 5:16 But he said, As Hashem liveth, before whom I stand, I will receive none. And he urged him to take it; but he refused.

2KI 5:17 ‏האָט נַעֲמָן געזאָגט: אױב דאָס נישט, זאָל, איך בעט דיך, געגעבן װערן דײַן קנעכט ערד, די משׂא פֿון צװײ מױלאײזלען; װאָרום דײַן קנעכט װעט מער נישט מאַכן בראַנדאָפּפֿער {עֹלָה} אָדער שלאַכטאָפּפֿער צו אַנדערע ג-טער נאָר בלױז צו ה׳. edit

2KI 5:17 hot Naaman gezogt: oib dos nisht, zol, ich bet dich, gegeben veren dain knecht erd, di Massa fun tsvei moileizlen; vorem dain knecht vet mer nisht machen brandopfer oder shlachtopfer tsu andere g-ter nor bloiz tsu Hashem.

2KI 5:17 And Na'aman said, Shall there not then, please, be given to thy eved two mulesʼ massa (burden) of adamah? For thy eved will henceforth offer neither olah nor zevach unto elohim acherim, but unto Hashem .

2KI 5:18 ‏פֿאַר דער דאָזיקער זאַך זאָל ה׳ פֿאַרגעבן דײַן קנעכט: װען מײַן האַר קומט אין הױז פֿון רִמוֹן זיך דאָרטן צו בוקן, און ער איז אָנגעלענט אױף מײַן האַנט, און איך װעל זיך בוקן אין הױז פֿון רִמוֹן, װען איך מוז זיך בוקן אין הױז פֿון רִמוֹן, זאָל ה׳ פֿאַרגעבן דײַן קנעכט אין דער דאָזיקער זאַך. edit

2KI 5:18 far der doziker zach zol Hashem fargeben dain knecht: ven main Har kumt in hoiz fun Rimmon zich dorten tsu buken, un er iz ongelent oif main hant, un ich vel zich buken in hoiz fun Rimmon, ven ich muz zich buken in hoiz fun Rimmon, zol Hashem fargeben dain knecht in der doziker zach.

2KI 5:18 In this thing Hashem pardon thy eved, that when adoni goeth into the Bais Rimmon to bow down there, and he leaneth on my yad, and I bow myself in the Bais Rimmon; when I bow down myself in the Bais Rimmon, Hashem pardon thy eved in this thing.

2KI 5:19 ‏האָט ער צו אים געזאָגט: גײ בשלום. און ער איז אַװעקגעגאַנגען פֿון אים אַ שטרעק לאַנד. edit

2KI 5:19 hot er tsu im gezogt: gei besholem. un er iz avekgegangen fun im a shtrek land.

2KI 5:19 And he said unto him, Go in shalom. So he departed from him some distance.

2KI 5:20 ‏און גֵיחזי, דער יונג פֿון אֶלישע דעם מאַן פֿון ג-ט, האָט געזאָגט: אָט האָט מײַן האַר אָפּגעזאָגט דעם דאָזיקן נַעֲמָן דעם אַרַמי, אָנצונעמען פֿון זײַן האַנט דאָס װאָס ער האָט געבראַכט. אַזױ װי ה׳ לעבט, אַז איך מוז אים נאָכלױפֿן, און נעמען פֿון אים עפּעס! edit

2KI 5:20 un Geichazi, der yung fun Elishah dem man fun g-t, hot gezogt: ot hot main Har opgezogt dem doziken Naaman dem Aramit, ontsunemen fun zain hant dos vos er hot gebracht. azoi vi Hashem lebt, az ich muz im nochloifen, un nemen fun im epes!

2KI 5:20 But Geichazi, the na'ar Elishah the Ish HaElohim, said, Hinei, adoni hath spared Na'aman HaArami hazeh by not accepting at his hands that which he brought: but, as Hashem liveth, I will run after him, and take something of him.

2KI 5:21 ‏און גֵיחזי האָט נאָכגעיאָגט נַעֲמָנען; און װי נַעֲמָן האָט געזען עמיצן לױפֿן נאָך אים, אַזױ איז ער אַראָפּגעשפּרונגען פֿון רײַטװאָגן אים אַנטקעגן, און האָט געזאָגט: איז פֿריד? edit

2KI 5:21 un Geichazi hot nochgeiogt Naamanen; un vi Naaman hot gezen emitsen loifen noch im, azoi iz er aropgeshprungen fun raitvogen im antkegen, un hot gezogt: iz frid?

2KI 5:21 So Geichazi pursued after Na'aman. And when Na'aman saw him running after him, he got down from the merkavah to meet him, and said, HaShalom (is all well) ?

2KI 5:22 ‏האָט ער געזאָגט: פֿריד. מײַן האַר האָט מיך געשיקט אַזױ צו זאָגן: אָט אַקאָרשט אַצונד זײַנען געקומען צו מיר צװײ יונגעלײַט פֿון דעם געבערג פֿון אפֿרים, פֿון די יונגע נבֿיאים. גיב פֿאַר זײ, איך בעט דיך, אַ צענטנער זילבער און צװײ גאַנג קלײדער. edit

2KI 5:22 hot er gezogt: frid. main Har hot mich geshikt azoi tsu zogen: ot akorsht atsund zainen gekumen tsu mir tsvei yungelait fun dem geberg fun Ephrayim, fun di yunge neviim. gib far zei, ich bet dich, a tsentner zilber un tsvei gang kleider.

2KI 5:22 And he said, Shalom (all is well) . Adoni hath sent me, saying, Hinei, even now there came to me from har Ephrayim two ne'arim of the Bnei HaNevi'im; give them, now, a talent of kesef, and two changes of begadim.

2KI 5:23 ‏האָט נַעֲמָן געזאָגט: באַװיליק, נעם צװײ צענטער. און ער איז צוגעשטאַנען צו אים, און האָט אײַנגעבונדן צװײ צענטנער זילבער אין צװײ זעקלעך, און צװײ גאַנג קלײדער, און געגעבן צו צװײ פֿון זײַנע יונגען, און זײ האָבן עס געטראָגן אים פֿאַרױס. edit

2KI 5:23 hot Naaman gezogt: bavilik, nem tsvei tsenter. un er iz tsugeshtanen tsu im, un hot aingebunden tsvei tsentner zilber in tsvei zeklech, un tsvei gang kleider, un gegeben tsu tsvei fun zaine yungen, un zei hoben es getrogen im forois.

2KI 5:23 And Na'aman said, Be content, take two talents. And he urged him, and bound two talents of kesef in two bags, with two changes of begadim, and laid them upon two of his ne'arim; and they bore them before him.

2KI 5:24 ‏און װי ער איז געקומען צום בערגל, אַזױ האָט ער עס צוגענומען פֿון זײער האַנט, און באַהאַלטן אין הױז; און ער האָט אַװעקגעשיקט די מענטשן, און זײ זײַנען אַװעקגעגאַנגען. edit

2KI 5:24 un vi er iz gekumen tsum bergel, azoi hot er es tsugenumen fun zeyer hant, un bahalten in hoiz; un er hot avekgeshikt di mentshen, un zei zainen avekgegangen.

2KI 5:24 And when he came to a secluded spot, he took them from their yad, and put them away in the bais; and he let the anashim go, and they departed.

2KI 5:25 ‏און ער איז געקומען און האָט זיך געשטעלט פֿאַר זײַן האַר. האָט אֶלישע צו אים געזאָגט: פֿון װאַנען, גֵיחזי? האָט ער געזאָגט: דײַן קנעכט איז אין ערגעץ נישט געגאַנגען. edit

2KI 5:25 un er iz gekumen un hot zich geshtelt far zain Har. hot Elishah tsu im gezogt: fun vanen, Geichazi? hot er gezogt: dain knecht iz in ergets nisht gegangen.

2KI 5:25 But he went in, and stood before his adon. And Elishah said unto him, From where comest thou, Geichazi? And he said, Thy eved went nowhere.

2KI 5:26 ‏האָט ער צו אים געזאָגט: איז נישט מײַן האַרץ מיטגעגאַנגען װען אַ מאַן האָט זיך אומגעדרײט פֿון זײַן רײַטװאָגן דיר אַנטקעגן? איז דאָס אַ צײַט צו נעמען זילבער, און נעמען קלײדער, אָדער אײלבערטגערטנער און װײַנגערטנער, אָדער שאָף און רינדער, אָדער קנעכט און דינסטן? edit

2KI 5:26 hot er tsu im gezogt: iz nisht main harts mitgegangen ven a man hot zich umgedreit fun zain raitvogen dir antkegen? iz dos a tsait tsu nemen zilber, un nemen kleider, oder eilbertgertner un vaingertner, oder shof un rinder, oder knecht un dinsten?

2KI 5:26 And he said unto him, Went not mine lev (spirit) with thee, when the ish turned again from his merkavah to meet thee? Is it a time to receive kesef, and to receive begadim, and zeitim (olive groves) , and kramim, and tzon, and bakar, and avadim, and shefachot?

2KI 5:27 ‏דערום זאָל נַעֲמָנס צרעת ‏ זיך באַהעפֿטן אָן דיר און אָן דײַן זאָמען אױף אײביק. און ער איז אַרױסגעגאַנגען פֿון פֿאַר אים מצוֹרע [װײַס] װי שנײ. edit

2KI 5:27 derum zol Naamans tsaraat zich baheften on dir un on dain zomen oif eibik. un er iz aroisgegangen fun far im metsoire [vais] vi shnei.

2KI 5:27 The tzara'at therefore of Na'aman shall make its deveykus unto thee, and unto thy zera l'olam. And he went out from his presence metzorah, like sheleg (snow) .

2KI 6:1 ‏און די יונגע נבֿיאים האָבן געזאָגט צו אֶלישע. זע נאָר, דער אָרט װוּ מיר זיצן פֿאַר דיר איז צו ענג פֿאַר אונדז. edit

2KI 6:1 un di yunge neviim hoben gezogt tsu Elishah. ze nor, der ort vu mir zitsen far dir iz tsu eng far undz.

2KI 6:1 And the Bnei HaNevi'im said unto Elishah, Hinei now, the makom where we dwell with thee is too tzar (cramped, crowded) for us.

2KI 6:2 ‏לאָמיר גײן ביזן יַרדן, און לאָמיר נעמען פֿון דאָרטן איטלעכער פֿון אונדז אײן קלאָץ, און לאָמיר אונדז דאָרטן מאַכן אַן אָרט צו װױנען דאָרטן. האָט ער געזאָגט: גײט. edit

2KI 6:2 lomir gein bizen Yarden, un lomir nemen fun dorten itlecher fun undz ein klots, un lomir undz dorten machen an ort tsu voinen dorten. hot er gezogt: geit.

2KI 6:2 Let us go, now, unto the Yarden, and take from there every ish one korah (beam) , and let us build us a makom (place, home) there, where we may dwell. And he answered, Go, ye.

2KI 6:3 ‏האָט אײנער געזאָגט: באַװיליק, איך בעט דיך, און גײ מיט דײַנע קנעכט. האָט ער געזאָגט: איך װעל גײן. edit

2KI 6:3 hot einer gezogt: bavilik, ich bet dich, un gei mit daine knecht. hot er gezogt: ich vel gein.

2KI 6:3 And one said, Be agreed, now, and go with thy avadim. And he answered, I will go.

2KI 6:4 ‏איז ער געגאַנגען מיט זײ, און זײ זײַנען געקומען צום יַרדן, און זײ האָבן אָפּגעהאַקט די בײמער. edit

2KI 6:4 iz er gegangen mit zei, un zei zainen gekumen tsum Yarden, un zei hoben opgehakt di beimer.

2KI 6:4 So he went with them. And when they came to the Yarden, they cut down haetzim (the trees, the wood) .

2KI 6:5 ‏און עס איז געװען, װי אײנער װאַרפֿט אום אַ קלאָץ, אַזױ איז דער אײַזן אַרײַנגעפֿאַלן אין װאַסער, און ער האָט אױסגעשריִען און געזאָגט: װײ, מײַן האַר, װאָרום ער איז אַ געליִענער. edit

2KI 6:5 un es iz geven, vi einer vorft um a klots, azoi iz der aizen araingefalen in vaser, un er hot oisgeshrien un gezogt: vei, main Har, vorem er iz a geliener.

2KI 6:5 But as one was felling the korah (beam, i.e., tree) , the barzel (iron [axehead]) fell into the mayim; and he cried out, and said, Alas, adoni! For it was sha'ul (being borrowed) .

2KI 6:6 ‏האָט דער מאַן פֿון ג-ט געזאָגט: װוּ איז ער אַרײַנגעפֿאַלן? האָט ער אים געװיזן דעם אָרט, און ער האָט אָפּגעשניטן אַ העלצל, און האָט עס אַהין אַרײַנגעװאָרפֿן, און דער אײַזן איז אַרױפֿגעשװוּמען. edit

2KI 6:6 hot der man fun g-t gezogt: vu iz er araingefalen? hot er im gevizen dem ort, un er hot opgeshniten a heltsl, un hot es ahin araingevorfen, un der aizen iz aroifgeshvumen.

2KI 6:6 And the Ish HaElohim said, Where fell it? And he showed him the makom (place) . And he cut an etz (piece of wood, stick) , and cast it in there; and the barzel did float up to the surface.

2KI 6:7 ‏און ער האָט געזאָגט: הײב דיר אים אַרױס; האָט ער אױסגעשטרעקט זײַן האַנט, און האָט אים אַרױסגענומען. edit

2KI 6:7 un er hot gezogt: heib dir im arois; hot er oisgeshtrekt zain hant, un hot im aroisgenumen.

2KI 6:7 Therefore said he, Take it out to thee. And he stretched out his yad, and took it.

2KI 6:8 ‏און דער מלך פֿון אַרָם האָט געהאַלטן מלחמה אױף יִשׂרָאֵל, און ער האָט אָפּגערעדט מיט זײַנע קנעכט, אַזױ צו זאָגן: אין יענעם און יענעם אָרט װעט זײַן מײַן לאַגערונג. edit

2KI 6:8 un der melech fun Aram hot gehalten milchome oif Yisroel, un er hot opgeredt mit zaine knecht, azoi tsu zogen: in yenem un yenem ort vet zain main lagerung.

2KI 6:8 Then Melech Aram warred against Yisroel, and took counsel with his avadim, saying, In such and such makom shall be my chosen encampment places.

2KI 6:9 ‏האָט דער מאַן פֿון ג-ט געשיקט צו דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, אַזױ צו זאָגן: היט זיך פֿאַרבײַצוגײן דעם דאָזיקן אָרט, װאָרום אַהין לאָזן זיך אַראָפּ די אַרַמים. edit

2KI 6:9 hot der man fun g-t geshikt tsu dem melech fun Yisroel, azoi tsu zogen: hit zich farbaitsugein dem doziken ort, vorem ahin lozen zich arop di Aramim.

2KI 6:9 And the Ish HaElohim sent unto Melech Yisroel, saying, Beware that thou be shomer not to pass this makom; for there come down Aram.

2KI 6:10 ‏און דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל האָט געשיקט צו דעם אָרט װאָס דער מאַן פֿון ג-ט האָט אים געזאָגט און אים געװאָרנט; און ער האָט זיך דאָרטן אױסגעהיט נישט אײן מאָל און נישט צװײ מאָל. edit

2KI 6:10 un der melech fun Yisroel hot geshikt tsu dem ort vos der man fun g-t hot im gezogt un im gevorent; un er hot zich dorten oisgehit nisht ein mol un nisht tsvei mol.

2KI 6:10 And Melech Yisroel sent to the makom which the Ish HaElohim told him and warned him of, and he was watchful there, not just once nor twice.

2KI 6:11 ‏איז אױפֿגערודערט געװאָרן דאָס האַרץ פֿון דעם מלך פֿון אַרָם איבער דער דאָזיקער זאַך, און ער האָט גערופֿן זײַנע קנעכט, און האָט צו זײ געזאָגט: קענט איר מיר נישט זאָגן, װער פֿון אונדזערע איז מיט דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל? edit

2KI 6:11 iz oifgerudert gevoren dos harts fun dem melech fun Aram iber der doziker zach, un er hot gerufen zaine knecht, un hot tsu zei gezogt: kent ir mir nisht zogen, ver fun undzere iz mit dem melech fun Yisroel?

2KI 6:11 Therefore the lev Melech Aram was over this matter much incensed; and he summoned his avadim, and said unto them, Will ye not show me who of us is [traitor] to Melech Yisroel?

2KI 6:12 ‏האָט אײנער פֿון זײַנע קנעכט געזאָגט: נײן, מײַן האַר מלך, נײַערט אֶלישע דער נבֿיא װאָס אין יִשׂרָאֵל דערצײלט דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל די רײד װאָס דו רעדסט אין דײַן שלאָפֿקאַמער. edit

2KI 6:12 hot einer fun zaine knecht gezogt: nein, main Har melech, naiert Elishah der novi vos in Yisroel dertseilt dem melech fun Yisroel di reid vos du redst in dain shlofkamer.

2KI 6:12 And one of his avadim said, None, adoni HaMelech; but Elishah HaNavi that is in Yisroel, telleth Melech Yisroel the devarim that thou speakest in thy cheder mishkav (bedroom) .

2KI 6:13 ‏האָט ער געזאָגט: גײט און זעט װוּ ער איז, און איך װעל שיקן און װעל אים נעמען. איז אים אָנגעזאָגט געװאָרן, אַזױ צו זאָגן: ער איז אין דוֹתָן. edit

2KI 6:13 hot er gezogt: geit un zet vu er iz, un ich vel shiken un vel im nemen. iz im ongezogt gevoren, azoi tsu zogen: er iz in Dotan.

2KI 6:13 And he said, Go and spy where he is, that I may send and take him captive. And it was told him, saying, Hinei, he is in Dotan.

2KI 6:14 ‏און ער האָט געשיקט אַהין פֿערד און רײַטװעגן און אַ גרױסן חיל, און זײ זײַנען געקומען בײַ נאַכט, און האָבן אַרומגערינגלט די שטאָט. edit

2KI 6:14 un er hot geshikt ahin ferd un raitvegen un a groisen cheil, un zei zainen gekumen bai nacht, un hoben arumgeringlt di shtot.

2KI 6:14 Therefore sent he there susim, and merkavot, and a strong army contingent; and they came by lailah, and surrounded the ir.

2KI 6:15 ‏און דער משרת פֿון דעם מאַן פֿון ג-ט האָט זיך געפֿעדערט אױפֿצושטײן, און ער איז אַרױסגעגאַנגען, ערשט אַ חיל רינגלט אַרום די שטאָט, מיט פֿערד און רײַטװעגן. האָט זײַן יונג צו אים געזאָגט: װײ, מײַן האַר, װאָס זאָלן מיר טאָן? edit

2KI 6:15 un der meshores fun dem man fun g-t hot zich gefedert oiftsushtein, un er iz aroisgegangen, ersht a cheil ringlt arum di shtot, mit ferd un raitvegen. hot zain yung tsu im gezogt: vei, main Har, vos zolen mir ton?

2KI 6:15 And when the mesharet (minister, servant) of the Ish HaElohim was risen early, and went forth, hinei, an army surrounded the ir with susim and merkavot. And his na'ar said unto him, Alas, adoni! What shall we do?

2KI 6:16 ‏האָט ער געזאָגט: זאָלסט נישט מורא האָבן; װאָרום די װאָס מיט אונדז זײַנען מער װי די װאָס מיט זײ. edit

2KI 6:16 hot er gezogt: zolst nisht moire hoben; vorem di vos mit undz zainen mer vi di vos mit zei.

2KI 6:16 And he answered, Fear not; for they that be with us are rabbim (many) more than they that be with them.

2KI 6:17 ‏און אֶלישע האָט מתפּלל געװען און האָט געזאָגט: ה׳ עפֿן, איך בעט דיך, זײַנע אױגן, און זאָל ער זען. האָט ג-ט געעפֿנט די אױגן פֿון דעם יונג, און ער האָט געזען, ערשט דער באַרג איז פֿול מיט פֿערד און רײַטװעגן פֿײַערדיקע רונד אַרום אֶלישען. edit

2KI 6:17 un Elishah hot mispalel geven un hot gezogt: Hashem efen, ich bet dich, zaine oigen, un zol er zen. hot g-t geefent di oigen fun dem yung, un er hot gezen, ersht der barg iz ful mit ferd un raitvegen faierdike rund arum Elishahen.

2KI 6:17 And Elishah davened, and said, Hashem , now, open his eyes, that he may see. And Hashem opened the eyes of the na'ar and he saw; and, hinei, the har was full of susim and merkavot of eish all around Elishah.

2KI 6:18 ‏און װי זײ האָבן אַראָפּגענידערט צו אים, אַזױ האָט אֶלישע מתפּלל געװען צו ה׳, און האָט געזאָגט: שלאָג, איך בעט דיך, דאָס דאָזיקע פֿאָלק מיט בלינדקײט. האָט ער זײ געשלאָגן מיט בלינדקײט, אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון אֶלישען. edit

2KI 6:18 un vi zei hoben aropgenidert tsu im, azoi hot Elishah mispalel geven tsu Hashem, un hot gezogt: shlog, ich bet dich, dos dozike folk mit blindkeit. hot er zei geshlogen mit blindkeit, azoi vi dos vort fun Elishahen.

2KI 6:18 And when they made their descent unto him, Elishah davened unto Hashem , and said, Strike now hagoy hazeh, with blindness. And He struck them with blindness according to the davar Elishah.

2KI 6:19 ‏און אֶלישע האָט צו זײ געזאָגט: נישט דאָס איז דער װעג, און נישט דאָס איז די שטאָט. גײט מיר נאָך און איך װעל אײַך פֿירן צו דעם מאַן װאָס איר זוכט. און ער האָט זײ אַװעקגעפֿירט קײן שוֹמרוֹן. edit

2KI 6:19 un Elishah hot tsu zei gezogt: nisht dos iz der veg, un nisht dos iz di shtot. geit mir noch un ich vel aich firen tsu dem man vos ir zucht. un er hot zei avekgefirt kein Shomron.

2KI 6:19 And Elishah said unto them, This is not the derech, neither is this the ir; follow me, and I will lead you to the ish whom ye seek. But he led them to Shomron.

2KI 6:20 ‏און עס איז געװען, װי זײ זײַנען געקומען קײן שוֹמרוֹן, אַזױ האָט אֶלישע געזאָגט: ה׳, עפֿן די אױגן פֿון די דאָזיקע, זײ זאָלן זען. האָט ה׳ געעפֿנט זײערע אױגן, און זײ האָבן געזען, ערשט זײ זײַנען אין מיטן שוֹמרוֹן. edit

2KI 6:20 un es iz geven, vi zei zainen gekumen kein Shomron, azoi hot Elishah gezogt: Hashem, efen di oigen fun di dozike, zei zolen zen. hot Hashem geefent zeyere oigen, un zei hoben gezen, ersht zei zainen in miten Shomron.

2KI 6:20 And it came to pass, when they were come into Shomron, that Elishah said, Hashem , open the eyes of these, that they may see. And Hashem opened their eyes, and they saw; and, hinei, they were in the midst of Shomron.

2KI 6:21 ‏און דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל האָט געזאָגט צו אֶלישען, װען ער האָט זײ געזען: זאָל איך דערשלאָגן? זאָל איך דערשלאָגן, מײַן פֿאָטער? edit

2KI 6:21 un der melech fun Yisroel hot gezogt tsu Elishahen, ven er hot zei gezen: zol ich dershlogen? zol ich dershlogen, main foter?

2KI 6:21 And Melech Yisroel said unto Elishah, when he saw them, Avi, shall I strike them? Shall I strike them?

2KI 6:22 ‏האָט ער געזאָגט: זאָלסט נישט דערשלאָגן. צי די װאָס דו האָסט געפֿאַנגען מיט דײַן שװערד און מיט דײַן בױגן דערשלאָגסט דאָס? שטעל פֿאַר זײ ברױט און װאַסער, און זאָלן זײ עסן און טרינקען, און גײן צו זײער האַר. edit

2KI 6:22 hot er gezogt: zolst nisht dershlogen. tsi di vos du host gefangen mit dain shverd un mit dain boigen dershlogst dos? shtel far zei broit un vaser, un zolen zei esen un trinken, un gein tsu zeyer Har.

2KI 6:22 And he answered, Thou shalt not strike them; wouldest thou strike those whom thou hast taken captive with thy cherev and with thy keshet? Set lechem and mayim before them, that they may eat and drink, and go back to adoneihem.

2KI 6:23 ‏האָט ער זײ געמאַכט אַ גרױסן מאָלצײַט און זײ האָבן געגעסן און געטרונקען, און ער האָט זײ אַװעקגעשיקט, און זײ זײַנען אַװעקגעגאַנגען צו זײער האַר. און די באַנדעס פֿון אַרָם זײַנען מער װידער נישט געקומען אין לאַנד פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 6:23 hot er zei gemacht a groisen moltsait un zei hoben gegesen un getrunken, un er hot zei avekgeshikt, un zei zainen avekgegangen tsu zeyer Har. un di bandes fun Aram zainen mer vider nisht gekumen in land fun Yisroel.

2KI 6:23 And he prepared kerah gedolah (a great meal) for them; and when they finished eating and drinking, he sent them away, and they went to adoneihem. So the raiding parties of Aram (Syria) came no more into Eretz Yisroel.

2KI 6:24 ‏און עס איז געװען נאָך דעם, האָט בֶן-הַדַד דער מלך פֿון אַרָם אײַנגעזאַמלט זײַן גאַנצן חיל, און ער איז אַרױפֿגעגאַנגען און האָט געלעגערט אױף שוֹמרוֹן. edit

2KI 6:24 un es iz geven noch dem, hot Ben-Hadad der melech fun Aram aingezamlt zain gantsen cheil, un er iz aroifgegangen un hot gelegert oif Shomron.

2KI 6:24 And it came to pass after this, that Ben-Hadad Melech Aram gathered all his machaneh, and went up, and laid siege to Shomron.

2KI 6:25 ‏און עס איז געװאָרן אַ גרױסער הונגער אין שוֹמרוֹן, בעת-אָט זײ האָבן געלעגערט אױף איר, ביז אַ קאָפּ פֿון אַן אײזל איז געװען אַכציק זילבערסטיק און אַ פֿערטל קַבֿ טױבנמיסט פֿינף זילבערסטיק. edit

2KI 6:25 un es iz gevoren a groiser hunger in Shomron, beis-ot zei hoben gelegert oif ir, biz a kop fun an eizl iz geven achtsik zilberstik un a fertl kav toibnmist finf zilberstik.

2KI 6:25 And there was a ra'av gadol in Shomron; and, hinei, they laid siege to it, until a rosh chamor was sold for fourscore pieces of kesef, and a quarter of a kav of doveʼs dung for five pieces of kesef.

2KI 6:26 ‏און עס איז געװען, װי דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל איז פֿאַרבײַגעגאַנגען אױף דער מױער, האָט אַ פֿרױ געשריִען צו אים, אַזױ צו זאָגן: העלף, מײַן האַר מלך. edit

2KI 6:26 un es iz geven, vi der melech fun Yisroel iz farbaigegangen oif der moier, hot a froi geshrien tsu im, azoi tsu zogen: helf, main Har melech.

2KI 6:26 And as Melech Yisroel was passing by upon the chomah (wall) , there cried out an isha unto him, saying, Hoshi'a (save) , adoni HaMelech!

2KI 6:27 ‏האָט ער געזאָגט: אַז ה׳ העלפֿט דיר נישט, פֿון װאַנען זאָל איך דיר העלפֿן? פֿון שײַער צי פֿון קעלער? edit

2KI 6:27 hot er gezogt: az Hashem helft dir nisht, fun vanen zol ich dir helfen? fun shaier tsi fun keler?

2KI 6:27 And he said, If Hashem saves thee not, from where can I save thee? From the goren (threshing floor) or from the yekev (wine press) ?

2KI 6:28 ‏און דער מלך האָט צו איר געזאָגט: װאָס איז דיר? האָט זי געזאָגט: די דאָזיקע פֿרױ האָט צו מיר געזאָגט: גיב אַהער דײַן זון, און מיר װעלן אים הײַנט אױפֿעסן, און מײַן זון װעלן מיר אױפֿעסן מאָרגן. edit

2KI 6:28 un der melech hot tsu ir gezogt: vos iz dir? hot zi gezogt: di dozike froi hot tsu mir gezogt: gib aher dain zun, un mir velen im haint oifesen, un main zun velen mir oifesen morgen.

2KI 6:28 And HaMelech said unto her, What troubleth thee? And she answered, This isha said unto me, Give thy ben, that we may eat him hayom (today) , and we will eat beni (my son) machar (tomorrow) .

2KI 6:29 ‏האָבן מיר אָפּגעקאָכט מײַן זון, און מיר האָבן אים אױפֿגעגעסן; און אַז איך האָב צו איר געזאָגט אױפֿן אַנדערן טאָג: גיב אַהער דײַן זון, און מיר װעלן אים אױפֿעסן, האָט זי באַהאַלטן איר זון. edit

2KI 6:29 hoben mir opgekocht main zun, un mir hoben im oifgegesen; un az ich hob tsu ir gezogt oifen anderen tog: gib aher dain zun, un mir velen im oifesen, hot zi bahalten ir zun.

2KI 6:29 So we cooked beni (my son) , and did eat him; and I said unto her on the yom ha'acher (the day after) , Give thy ben, that we may eat him; and she hath hid her ben.

2KI 6:30 ‏און עס איז געװען, װי דער מלך האָט געהערט די װערטער פֿון דער פֿרױ, אַזױ האָט ער צעריסן זײַנע קלײדער, בעת ער איז פֿאַרבײַגעגאַנגען אױף דער מױער, און דאָס פֿאָלק האָט געזען, ערשט זאַק איז אױף זײַן לײַב פֿון אונטן. edit

2KI 6:30 un es iz geven, vi der melech hot gehert di verter fun der froi, azoi hot er tserisen zaine kleider, beis er iz farbaigegangen oif der moier, un dos folk hot gezen, ersht zak iz oif zain laib fun unten.

2KI 6:30 And it came to pass, when HaMelech heard the divrei haisha, that he tore his begadim; and he passed by upon the chomah, and the people looked, and, hinei, he had, underneath, sackcloth upon his basar.

2KI 6:31 ‏און ער האָט געזאָגט: זאָל מיר אלֹקים טאָן אַזױ און נאָך מער, אױב דער קאָפּ פֿון אֶלישע דעם זון פֿון שָפֿטן װעט בלײַבן אױף אים הײַנט! edit

2KI 6:31 un er hot gezogt: zol mir Elokim ton azoi un noch mer, oib der kop fun Elishah dem zun fun Shiphtan vet blaiben oif im haint!

2KI 6:31 Then he said, Elohim do so and more also to me, if the rosh Elishah Ben Shaphat shall remain on him hayom (today) .

2KI 6:32 ‏און אֶלישע איז געזעסן אין זײַן הױז, און די עלטסטע זײַנען געזעסן מיט אים. און [דער מלך] האָט געשיקט פֿון זיך אַ מאַן. אָבער אײדער דער שליח איז אָנגעקומען צו אים, האָט ער געזאָגט צו די עלטסטע: איר זעט װי דער דאָזיקער זון פֿון דעם רוצֵח שיקט אַראָפּצונעמען מײַן קאָפּ? זעט, װי דער שליח קומט, פֿאַרשליסט די טיר, און איר זאָלט זיך אָנשפּאַרן אָן דער טיר אַקעגן אים. פֿאַר װאָר, דער שאָרך פֿון זײַן האַרס פֿיס איז הינטער אים. edit

2KI 6:32 un Elishah iz gezesen in zain hoiz, un di eltste zainen gezesen mit im. un [der melech] hot geshikt fun zich a man. ober eider der shlich iz ongekumen tsu im, hot er gezogt tsu di eltste: ir zet vi der doziker zun fun dem retseyech shikt aroptsunemen main kop? zet, vi der shlich kumt, farshlist di tir, un ir zolt zich onshparen on der tir akegen im. far vor, der shorch fun zain Hars fis iz hinter im.

2KI 6:32 But Elishah sat in his bais, and the Zekenim sat with him; and he sent an ish ahead of him; but before the malach came to him, he said to the Zekenim, See ye how this ben hameratze'ach (son of a murderer) hath sent to cut off mine rosh? Look, when the malach cometh, shut the delet (door) , and hold him shut out by the delet; is not the sound of the raglei adonav behind him?

2KI 6:33 ‏װי ער רעדט נאָך מיט זײ, ערשט דער שליח נידערט אַראָפּ צו אים. און [דער מלך] האָט געזאָגט: זע, דאָס דאָזיקע בײז איז פֿון ה׳; װאָס קען איך נאָך האָפֿן פֿון ה׳? edit

2KI 6:33 vi er redt noch mit zei, ersht der shlich nidert arop tsu im. un [der melech] hot gezogt: ze, dos dozike beiz iz fun Hashem; vos ken ich noch hofen fun Hashem?

2KI 6:33 And while he yet was speaking with them, hinei, the malach (messenger) came down unto him; and he said, Hinei, this ra'ah (evil, disaster) is from Hashem ; what hope can I have from Hashem ?

2KI 7:1 ‏האָט אֶלישע געזאָגט: הערט דאָס װאָרט פֿון ה׳: אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: מאָרגן אין דער צײַט װעט אַ סְאָה זעמלמעל זײַן פֿאַר אַ שקל, און צװײ סְאָה גערשטן פֿאַר אַ שקל, אין דעם מױער פֿון שוֹמרוֹן. edit

2KI 7:1 hot Elishah gezogt: hert dos vort fun Hashem: azoi hot Hashem gezogt: morgen in der tsait vet a saoh zemelmel zain far a shekl, un tsvei saoh gershten far a shekl, in dem moier fun Shomron.

2KI 7:1 Then Elishah said, Hear ye the Devar Hashem ; Thus saith Hashem , Machar (tomorrow) about this time shall a se'ah of solet (fine flour) be sold for a shekel, and two seahs of se'orim for a shekel, at the Sha'ar Shomron.

2KI 7:2 ‏האָט דער הױפּטמאַן װאָס דער מלך איז געװען אָנגעלענט אױף זײַן האַנט געענטפֿערט דעם מאַן פֿון ג-ט, און האָט געזאָגט: אַפֿילו ה׳ זאָל מאַכן פֿענצטער אין הימל, קען דען דאָזיקע זאַך געשען? האָט ער געזאָגט: אָט װעסטו זען מיט דײַנע אױגן, אָבער עסן דערפֿון װעסטו נישט. edit

2KI 7:2 hot der hoiptman vos der melech iz geven ongelent oif zain hant geentfert dem man fun g-t, un hot gezogt: afile Hashem zol machen fentster in himel, ken den dozike zach geshen? hot er gezogt: ot vestu zen mit daine oigen, ober esen derfun vestu nisht.

2KI 7:2 Then an officer on whose arm HaMelech leaned answered the Ish HaElohim, and said, Hinei, even if Hashem would make windows in Shomayim, could this thing happen? And he said, Thou shalt see it with thine eyes, but shalt not eat thereof.

2KI 7:3 ‏און פֿיר מענטשן מצוֹרָעִים, זײַנען געװען בײַם אײַנגאַנג פֿון טױער; האָבן זײ געזאָגט אײנער צום אַנדערן: װאָס זיצן מיר דאָ ביז מיר װעלן שטאַרבן? edit

2KI 7:3 un fir mentshen metsoro'im, zainen geven baim aingang fun toier; hoben zei gezogt einer tsum anderen: vos zitsen mir do biz mir velen shtarben?

2KI 7:3 And there were arba'ah anashim that were metzora'im at the petach haSha'ar (city gate) ; and they said one to another, Why sit we here until we die?

2KI 7:4 ‏זאָלן מיר זאָגן: מיר װעלן אַרײַנגײן אין שטאָט, איז דער הונגער אין שטאָט, און מיר װעלן דאָרטן שטאַרבן; און אױב מיר װעלן דאָ זיצן, װעלן מיר אױך שטאַרבן. דערום קומט אַצונד און לאָמיר צופֿאַלן צו דעם לאַגער פֿון אַרָם; אױב זײ װעלן אונדז לאָזן לעבן, װעלן מיר לעבן, און אױב זײ װעלן אונדז טײטן, װעלן מיר שטאַרבן. edit

2KI 7:4 zolen mir zogen: mir velen araingein in shtot, iz der hunger in shtot, un mir velen dorten shtarben; un oib mir velen do zitsen, velen mir oich shtarben. derum kumt atsund un lomir tsufalen tsu dem lager fun Aram; oib zei velen undz lozen leben, velen mir leben, un oib zei velen undz teiten, velen mir shtarben.

2KI 7:4 If we say, We will enter into the Ir, then the ra'av (famine) is in the Ir, and we shall die there; and if we sit still here, we die also. Now therefore come, and let us throw ourselves unto the Machaneh Aram (Syrian Camp) ; if they spare us alive, we shall live; and if they kill us, we shall die.

2KI 7:5 ‏זײַנען זײ אױפֿגעשטאַנען אין אָװנט צו גײן צו דעם לאַגער פֿון אַרָם, און זײ זײַנען געקומען צום עק לאַגער פֿון אַרָם, ערשט דאָרטן איז קײן מענטש נישטאָ. edit

2KI 7:5 zainen zei oifgeshtanen in ovent tsu gein tsu dem lager fun Aram, un zei zainen gekumen tsum ek lager fun Aram, ersht dorten iz kein mentsh nishto.

2KI 7:5 And they rose up at neshef (twilight, dusk) to go unto the Machaneh Aram; and when they were come to the edge of the Machaneh Aram, hinei, there was no ish there.

2KI 7:6 ‏װאָרום אֲדֹנָי האָט געמאַכט הערן אין דעם לאַגער פֿון אַרָם אַ ליאַרעם פֿון רײַטװעגן, און אַ ליאַרעם פֿון פֿערד, אַ ליאַרעם פֿון אַ גרױסן חיל, און זײ האָבן געזאָגט אײנער צום אַנדערן: זע, דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל האָט אָנגעדונגען אױף אונדז די מלכים פֿון די חִתּים, און די מלכים פֿון מִצרַיִם, צו קומען אױף אונדז. edit

2KI 7:6 vorem Adonoi hot gemacht heren in dem lager fun Aram a liarem fun raitvegen, un a liarem fun ferd, a liarem fun a groisen cheil, un zei hoben gezogt einer tsum anderen: ze, der melech fun Yisroel hot ongedungen oif undz di Molechim fun di Chetim, un di Molechim fun Mitsrayim, tsu kumen oif undz.

2KI 7:6 For Adonoi had made the Machaneh Aram to hear a noise of chariots and a noise of susim, even the noise of a chayil gadol (a great army) ; and they said one to another, Hinei, the Melech Yisroel hath hired against us the Melachim of the Chittim, and the Melachim of the Mitzrayim, to come upon us.

2KI 7:7 ‏און זײ זײַנען אױפֿגעשטאַנען און זײַנען אַנטלאָפֿן אין אָװנט, און האָבן איבערגעלאָזט זײערע געצעלטן, און זײערע פֿערד און זײערע אײזלען, דעם לאַגער אַזױ װי ער איז, און זײַנען אַנטלאָפֿן אום זײער לעבן. edit

2KI 7:7 un zei zainen oifgeshtanen un zainen antlofen in ovent, un hoben ibergelozt zeyere getselten, un zeyere ferd un zeyere eizlen, dem lager azoi vi er iz, un zainen antlofen um zeyer leben.

2KI 7:7 Therefore they arose and fled in the neshef (twilight) , and left their ohalim, and their susim, and their chamorim, even the Machaneh just as it was, and fled for their nefesh.

2KI 7:8 ‏און די דאָזיקע מצוֹרָעִים זײַנען געקומען צום עק לאַגער, און זײַנען אַרײַנגעגאַנגען אין אײן געצעלט, און האָבן געגעסן און געטרונקען, און אַרױסגעטראָגן פֿון דאָרטן זילבער און גאָלד, און בגדים, און זײ זײַנען געגאַנגען און האָבן באַהאַלטן; און זײ זײַנען צוריקגעקומען און זײַנען אַרײַנגעגאַנגען אין אַן אַנדער געצעלט, און האָבן אַרױסגעטראָגן פֿון דאָרטן, און זײַנען געגאַנגען און האָבן באַהאַלטן. edit

2KI 7:8 un di dozike metsoro'im zainen gekumen tsum ek lager, un zainen araingegangen in ein getselt, un hoben gegesen un getrunken, un aroisgetrogen fun dorten zilber un gold, un begadim, un zei zainen gegangen un hoben bahalten; un zei zainen tsurikgekumen un zainen araingegangen in an ander getselt, un hoben aroisgetrogen fun dorten, un zainen gegangen un hoben bahalten.

2KI 7:8 And when these metzora'im came to the edge of the Machaneh, they went into one ohel, and did eat and drink, and carried from there kesef, and zahav, and begadim, and went off and hid it; and came back, and entered into another ohel, and carried from there also, and went and hid it.

2KI 7:9 ‏און זײ האָבן געזאָגט אײנער צום אַנדערן: מיר טוען נישט רעכט; הײַנטיקער טאָג איז אַ טאָג פֿון בשׂורה, און מיר שװײַגן. אַז מיר װעלן װאַרטן ביז ליכט פֿון פֿרימאָרגן, װעט אונדז טרעפֿן אַ שטראָף. דערום קומט אַצונד, און לאָמיר אַרײַנגײן און דערצײלן אין הױז פֿון מלך. edit

2KI 7:9 un zei hoben gezogt einer tsum anderen: mir tuen nisht recht; haintiker tog iz a tog fun besoire, un mir shvaigen. az mir velen varten biz licht fun frimorgen, vet undz trefen a shtrof. derum kumt atsund, un lomir araingein un dertseilen in hoiz fun melech.

2KI 7:9 Then they said one to another, We do not right; this day is a Yom Besorah, and we hold our peace; if we tarry till ohr haboker, some avon (punishment for being sinful) will overtake us; now therefore come, that we may go and tell the Bais HaMelech.

2KI 7:10 ‏זײַנען זײ געגאַנגען און האָבן גערופֿן צו די טױערלײַט פֿון שטאָט, און זײ האָבן זײ דערצײלט, אַזױ צו זאָגן: מיר זײַנען געקומען אין לאַגער פֿון אַרָם, ערשט דאָרטן איז נישטאָ קײן מאַן און קײן קֹול פֿון אַ מענטשן; נאָר די פֿערד זײַנען צוגעבונדן, און די אײזלען זײַנען צוגעבונדן, און די געצעלטן אַזױ װי זײ זײַנען געװען. edit

2KI 7:10 zainen zei gegangen un hoben gerufen tsu di toierlait fun shtot, un zei hoben zei dertseilt, azoi tsu zogen: mir zainen gekumen in lager fun Aram, ersht dorten iz nishto kein man un kein kol fun a mentshen; nor di ferd zainen tsugebunden, un di eizlen zainen tsugebunden, un di getselten azoi vi zei zainen geven.

2KI 7:10 So they came and called unto the Sho'er HaIr (Gatekeeper of the City) ; and they told them, saying, We came to the Machaneh Aram, and, hinei, there was no ish there, neither voice of adam, but susim tied, and chamor tied, and the ohalim just as they were.

2KI 7:11 ‏האָבן די טױערלײַט גערופֿן, און מע האָט אָנגעזאָגט אינעװײניק אין מלכס הױז. edit

2KI 7:11 hoben di toierlait gerufen, un me hot ongezogt ineveinik in melechs hoiz.

2KI 7:11 And he called the sho'arim (gatekeepers) ; and they told it to the Bais HaMelech within.

2KI 7:12 ‏איז דער מלך אױפֿגעשטאַנען אין דער נאַכט, און ער האָט געזאָגט צו זײַנע קנעכט: לאָמיר אײַך זאָגן װאָס די אַרַמים אונדז האָבן דאָ געטאָן: זײ װײסן אַז מיר זײַנען הונגעריקע, דערום זײַנען זײ אַרױסגעגאַנגען פֿון לאַגער זיך צו באַהאַלטן אין פֿעלד, אַזױ צו זאָגן: װי זײ װעלן אַרױסגײן פֿון שטאָט, אַזױ װעלן מיר זײ כאַפּן לעבעדיקערהײט, און מיר װעלן אַרײַנגײן אין שטאָט. edit

2KI 7:12 iz der melech oifgeshtanen in der nacht, un er hot gezogt tsu zaine knecht: lomir aich zogen vos di Aramim undz hoben do geton: zei veisen az mir zainen hungerike, derum zainen zei aroisgegangen fun lager zich tsu bahalten in feld, azoi tsu zogen: vi zei velen aroisgein fun shtot, azoi velen mir zei chapen lebedikerheit, un mir velen araingein in shtot.

2KI 7:12 And HaMelech arose in the lailah, and said unto his avadim, I will now show you what the Syrians have done to us. They know that we are starved by famine; therefore are they gone out of the Machaneh to hide themselves in the sadeh, saying, When they come out of the Ir, we shall catch them chayyim (alive) , and get into the Ir.

2KI 7:13 ‏האָט זיך אָנגערופֿן אײנער פֿון זײַנע קנעכט און האָט געזאָגט: טאָ זאָל מען, איך בעט דיך, נעמען פֿינף פֿון די געבליבענע פֿערד װאָס זײַנען דאָ געבליבן – זײ זײַנען דאָך אַזױ װי דער גאַנצער המון פֿון יִשׂרָאֵל װאָס גײען אױס – און לאָמיר שיקן און זען. edit

2KI 7:13 hot zich ongerufen einer fun zaine knecht un hot gezogt: to zol men, ich bet dich, nemen finf fun di geblibene ferd vos zainen do gebliben – zei zainen doch azoi vi der gantser hamon fun Yisroel vos geyen ois – un lomir shiken un zen.

2KI 7:13 And one of his avadim answered and said, Let some of the men take, now, five of the remaining susim left; behold, they will be like kol hamon Yisroel (the whole multitude of Yisroel) that still survives; they are like the kol hamon Yisroel that has perished already. Let us send and find out.

2KI 7:14 ‏האָבן זײ גענומען צװײ רײַטװעגן מיט פֿערד, און דער מלך האָט זײ געשיקט נאָך דעם חיל פֿון אַרָם, אַזױ צו זאָגן: גײט און זעט. edit

2KI 7:14 hoben zei genumen tsvei raitvegen mit ferd, un der melech hot zei geshikt noch dem cheil fun Aram, azoi tsu zogen: geit un zet.

2KI 7:14 They took therefore two chariots of susim; and HaMelech sent after the Machaneh Aram, saying, Go and find out.

2KI 7:15 ‏זײַנען זײ געגאַנגען נאָך זײ ביזן יַרדן; ערשט דער גאַנצער װעג איז פֿול מיט בגדים און זאַכן װאָס די אַרַמים האָבן אַװעקגעװאָרפֿן אין זײער אײַלעניש. האָבן די שלוחים זיך אומגעקערט, און האָבן דערצײלט דעם מלך. edit

2KI 7:15 zainen zei gegangen noch zei bizen Yarden; ersht der gantser veg iz ful mit begadim un zachen vos di Aramim hoben avekgevorfen in zeyer ailenish. hoben di shluchim zich umgekert, un hoben dertseilt dem melech.

2KI 7:15 And they went after them as far as Yarden; and, hinei, all the derech was full of begadim and kelim, which the Syrians had cast off in their haste. And the malachim returned, and told the Melech.

2KI 7:16 ‏איז אַרױסגעגאַנגען דאָס גאַנצע פֿאָלק און זײ האָבן אױסגערױבט דעם לאַגער פֿון אַרָם; און אַ סְאָה זעמלמעל איז געװען פֿאַר אַ שקל, און צװײ סְאָה גערשטן פֿאַר אַ שקל, אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון ה׳. edit

2KI 7:16 iz aroisgegangen dos gantse folk un zei hoben oisgeroibt dem lager fun Aram; un a saoh zemelmel iz geven far a shekl, un tsvei saoh gershten far a shekl, azoi vi dos vort fun Hashem.

2KI 7:16 And the people went out, and plundered the Machaneh Aram. So a se'ah of solet (fine flour) was sold for a shekel, and two seahs of se'orim for a shekel, according to the Devar Hashem .

2KI 7:17 ‏און דער מלך האָט אױפֿגעזעצט דעם הױפּטמאַן װאָס ער איז געװען אָנגעלענט אױף זײַן האַנט, איבער דעם טױער. האָט אים דאָס פֿאָלק צעטרעטן אין טױער, און ער איז געשטאָרבן. אַזױ װי עס האָט גערעדט דער מאַן פֿון ג-ט, װאָס ער האָט גערעדט װען דער מלך האָט אַראָפּגענידערט צו אים. edit

2KI 7:17 un der melech hot oifgezetst dem hoiptman vos er iz geven ongelent oif zain hant, iber dem toier. hot im dos folk tsetreten in toier, un er iz geshtorben. azoi vi es hot geredt der man fun g-t, vos er hot geredt ven der melech hot aropgenidert tsu im.

2KI 7:17 And HaMelech appointed the officer on whose arm he leaned to have the charge of the Sha'ar; and the people trampled upon him in the Sha'ar, and he died, just as the Ish HaElohim had said, who spoke when HaMelech came down to him.

2KI 7:18 ‏װאָרום עס איז געװען, אַז דער מאַן פֿון ג-ט האָט גערעדט צום מלך, אַזױ צו זאָגן: צװײ סְאָה גערשטן װעלן זײַן פֿאַר אַ שקל, און אַ סְאָה זעמלמעל פֿאַר אַ שקל, מאָרגן אין דער צײַט אין טױער פֿון שוֹמרוֹן, edit

2KI 7:18 vorem es iz geven, az der man fun g-t hot geredt tsum melech, azoi tsu zogen: tsvei saoh gershten velen zain far a shekl, un a saoh zemelmel far a shekl, morgen in der tsait in toier fun Shomron,

2KI 7:18 And it came to pass as the Ish HaElohim had spoken to HaMelech, saying, Two seahs of se'orim for a shekel, and a seah of solet for a shekel, shall be about this time machar (tomorrow) in the Sha'ar Shomron;

2KI 7:19 ‏האָט דער הױפּטמאַן זיך אָפּגערופֿן צום מאַן פֿון ג-ט, און האָט געזאָגט: און אַפֿילו ה׳ זאָל מאַכן פֿענצטער אין הימל, קען דען געשען אַזױ װי די דאָזיקע זאַך? האָט ער געזאָגט: אָט װעסטו זען מיט דײַנע אױגן, אָבער עסן דערפֿון װעסטו נישט. edit

2KI 7:19 hot der hoiptman zich opgerufen tsum man fun g-t, un hot gezogt: un afile Hashem zol machen fentster in himel, ken den geshen azoi vi di dozike zach? hot er gezogt: ot vestu zen mit daine oigen, ober esen derfun vestu nisht.

2KI 7:19 And that officer answered the Ish HaElohim, and said, Now, hinei, even if Hashem would make windows in Shomayim, could such a thing happen? And he said, Thou shalt see it with thine eyes, but shalt not eat thereof.

2KI 7:20 ‏און אים איז אַזױ געשען און דאָס פֿאָלק האָט אים צעטרעטן אין טױער, און ער איז געשטאָרבן. edit

2KI 7:20 un im iz azoi geshen un dos folk hot im tsetreten in toier, un er iz geshtorben.

2KI 7:20 And so it happened unto him; for the people trampled upon him in the Sha'ar, and he died.

2KI 8:1 ‏און אֶלישע האָט גערעדט צו דער פֿרױ װאָס ער האָט לעבעדיק געמאַכט איר זון, אַזױ צו זאָגן: שטײ אױף און גײ, דו און דײַן הױזגעזינט, און האַלט זיך אױף װוּ דו װעסט זיך אױפֿהאַלטן, װאָרום ה׳ האָט גערופֿן אַ הונגער, און ער קומט אױך איבערן לאַנד אױף זיבן יאָר. edit

2KI 8:1 un Elishah hot geredt tsu der froi vos er hot lebedik gemacht ir zun, azoi tsu zogen: shtei oif un gei, du un dain hoizgezint, un halt zich oif vu du vest zich oifhalten, vorem Hashem hot gerufen a hunger, un er kumt oich iberen land oif ziben yor.

2KI 8:1 Then spoke Elishah unto the isha, whose ben he had restored to life, saying, Arise, and go thou and thine bais, and sojourn wheresoever thou canst sojourn; for Hashem hath called for a ra'av (famine) ; and it shall also come upon ha'aretz sheva shanim.

2KI 8:2 ‏איז די פֿרױ אױפֿגעשטאַנען, און האָט געטאָן אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון דעם מאַן פֿון ג-ט, און זי איז געגאַנגען מיט איר הױזגעזינט, און האָט זיך אױפֿגעהאַלטן אין לאַנד פֿון די פּלִשתּים זיבן יאָר. edit

2KI 8:2 iz di froi oifgeshtanen, un hot geton azoi vi dos vort fun dem man fun g-t, un zi iz gegangen mit ir hoizgezint, un hot zich oifgehalten in land fun di Pelishtim ziben yor.

2KI 8:2 And the isha arose, and did according to the davar Ish HaElohim; she went away and her bais, sojourned in the Eretz Pelishtim sheva shanim.

2KI 8:3 ‏און עס איז געװען צום סוף פֿון די זיבן יאָר, האָט די פֿרױ זיך אומגעקערט פֿון לאַנד פֿון די פּלִשתּים, און זי איז אַרױסגעגאַנגען שרײַען צום מלך װעגן איר הױז און װעגן איר פֿעלד. edit

2KI 8:3 un es iz geven tsum sof fun di ziben yor, hot di froi zich umgekert fun land fun di Pelishtim, un zi iz aroisgegangen shraien tsum melech vegen ir hoiz un vegen ir feld.

2KI 8:3 And it came to pass at the end of the sheva shanim, that the isha returned from Eretz Pelishtim; and she went forth to make appeal unto HaMelech for her bais and for her sadeh.

2KI 8:4 ‏און דער מלך האָט גראָד גערעדט צו גֵיחזי דעם יונג פֿון דעם מאַן פֿון ג-ט, אַזױ צו זאָגן: דערצײל מיר אַקאָרשט אַלע גרױסע זאַכן װאָס אֶלישע האָט געטאָן. edit

2KI 8:4 un der melech hot grod geredt tsu Geichazi dem yung fun dem man fun g-t, azoi tsu zogen: dertseil mir akorsht ale groise zachen vos Elishah hot geton.

2KI 8:4 And HaMelech talked with Geichazi na'ar Ish HaElohim, saying, Tell me, now, all the gedolot (great things) that Elishah hath done.

2KI 8:5 ‏און עס איז געװען װי ער דערצײלט אַזױ דעם מלך, אַז ער האָט לעבעדיק געמאַכט דעם טױטן, ערשט די פֿרױ װאָס ער האָט לעבעדיק געמאַכט איר זון, שרײַט צום מלך װעגן איר הױז און װעגן איר פֿעלד. האָט גֵיחזי געזאָגט: מײַן האַר מלך, דאָס איז די פֿרױ, און דאָס איז איר זון װאָס אֶלישע האָט לעבעדיק געמאַכט. edit

2KI 8:5 un es iz geven vi er dertseilt azoi dem melech, az er hot lebedik gemacht dem toiten, ersht di froi vos er hot lebedik gemacht ir zun, shrait tsum melech vegen ir hoiz un vegen ir feld. hot Geichazi gezogt: main Har melech, dos iz di froi, un dos iz ir zun vos Elishah hot lebedik gemacht.

2KI 8:5 And it came to pass, as he was telling HaMelech how he had restored to life hamet (the dead) , that, hinei, the isha, whose ben he had restored to life, cried out her appeal to HaMelech for her bais and for her sadeh. And Geichazi said, Adoni, HaMelech, this is the isha, and this is her ben, whom Elishah restored to life.

2KI 8:6 ‏האָט דער מלך אױסגעפֿרעגט די פֿרױ, און זי האָט אים דערצײלט. און דער מלך האָט איר מיטגעגעבן אַ הױפֿדינער, אַזױ צו זאָגן: קער אום אַלץ װאָס איז אירס, און אַלע אײַנקומענישן פֿון דעם פֿעלד, פֿון דעם טאָג װאָס זי האָט פֿאַרלאָזן דאָס לאַנד און ביז אַצונד. edit

2KI 8:6 hot der melech oisgefregt di froi, un zi hot im dertseilt. un der melech hot ir mitgegeben a hoifdiner, azoi tsu zogen: ker um alts vos iz irs, un ale ainkumenishen fun dem feld, fun dem tog vos zi hot farlozen dos land un biz atsund.

2KI 8:6 And when HaMelech asked the isha, she told him. So HaMelech appointed unto her a certain saris (official) , saying, Restore all that was hers, and all the tevu'ot (increase) of the sadeh since the yom that she left ha'aretz, even until now.

2KI 8:7 ‏און אֶלישע איז געקומען קײן דמשׂק; און בֶן-הַדַד דער מלך פֿון אַרָם איז געװען קראַנק; איז אים דערצײלט געװאָרן, אַזױ צו זאָגן: דער מאַן פֿון ג-ט איז געקומען אַהער. edit

2KI 8:7 un Elishah iz gekumen kein Damascus; un Ben-Hadad der melech fun Aram iz geven krank; iz im dertseilt gevoren, azoi tsu zogen: der man fun g-t iz gekumen aher.

2KI 8:7 And Elishah came to Damascus; and Ben-Hadad Melech Aram choleh (was ill) , when it was told him, saying, Ish HaElohim has come here.

2KI 8:8 ‏האָט דער מלך געזאָגט צו חַזָאֵלן: נעם אין דײַן האַנט אַ מתּנה, און גײ אַנטקעגן דעם מאַן פֿון ג-ט, און זאָלסט פֿרעגן דורך אים בײַ ה׳, אַזױ צו זאָגן: װעל איך גענעזן װערן פֿון דער דאָזיקער קראַנקשאַפֿט? edit

2KI 8:8 hot der melech gezogt tsu Chazaelen: nem in dain hant a matone, un gei antkegen dem man fun g-t, un zolst fregen durch im bai Hashem, azoi tsu zogen: vel ich genezen veren fun der doziker krankshaft?

2KI 8:8 And HaMelech said unto Chazael, Take a minchah (a present) in thine yad, and go, meet the Ish HaElohim, and inquire of Hashem through him, saying, Shall I recover of this illness?

2KI 8:9 ‏איז חַזָאֵל געגאַנגען אים אַנטקעגן; און ער האָט מיטגענומען אַ מתּנה אין זײַן האַנט, און פֿון אַל דאָס גוטס פֿון דמשׂק, אַ משׂא פֿון פֿערציק קעמלען, און ער איז געקומען און האָט זיך געשטעלט פֿאַר אים, און האָט געזאָגט: דײַן זון בֶן-הַדַד דער מלך פֿון אַרָם האָט מיך געשיקט צו דיר, אַזױ צו זאָגן: װעל איך גענעזן װערן פֿון דער דאָזיקער קראַנקשאַפֿט? edit

2KI 8:9 iz Chazael gegangen im antkegen; un er hot mitgenumen a matone in zain hant, un fun al dos guts fun Damascus, a Massa fun fertsik kemlen, un er iz gekumen un hot zich geshtelt far im, un hot gezogt: dain zun Ben-Hadad der melech fun Aram hot mich geshikt tsu dir, azoi tsu zogen: vel ich genezen veren fun der doziker krankshaft?

2KI 8:9 So Chazael went to meet him, and took a minchah (a present) with him, even of every good thing of Damascus, massa (burden, load) of arba'im gamal, and came and stood before him, and said, Binecha Ben-Hadad Melech Aram (Syria) hath sent me to thee, saying, Shall I recover of this illness?

2KI 8:10 ‏האָט אֶלישע צו אים געזאָגט: גײ, זאָג צו אים: גענעזן װעסטו גענעזן װערן; אָבער ה׳ האָט מיר באַװיזן אַז שטאַרבן װעט ער שטאַרבן. edit

2KI 8:10 hot Elishah tsu im gezogt: gei, zog tsu im: genezen vestu genezen veren; ober Hashem hot mir bavizen az shtarben vet er shtarben.

2KI 8:10 And Elishah said unto him, Go, say unto him, Thou shalt certainly recover; howbeit Hashem hath showed me that he shall surely die.

2KI 8:11 ‏און ער האָט אָנגעשטעלט זײַן פּנים, און [אים] באַטראַכט ביז ער האָט זיך פֿאַרשעמט; און דער מאַן פֿון ג-ט האָט געװײנט. edit

2KI 8:11 un er hot ongeshtelt zain ponem, un [im] batracht biz er hot zich farshemt; un der man fun g-t hot geveint.

2KI 8:11 And he fixed his gaze steadfastly, and stared at him until he was ashamed; then the Ish HaElohim wept.

2KI 8:12 ‏האָט חַזָאֵל געזאָגט: פֿאַר װאָס װײנט מײַן האַר? האָט ער געזאָגט: װײַל איך װײס דאָס בײז װאָס דו װעסט אָנטאָן די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל. זײערע פֿעסטונגען װעסטו אַװעקלאָזן אין פֿײַער, און זײערע יונגעלײַט װעסטו הרגען מיטן שװערד, און זײערע קלײנע קינדער װעסטו צעהאַקן, און זײערע טראָגעדיקע װעסטו אױפֿשפּאַלטן. edit

2KI 8:12 hot Chazael gezogt: far vos veint main Har? hot er gezogt: vail ich veis dos beiz vos du vest onton di kinder fun Yisroel. zeyere festungen vestu aveklozen in faier, un zeyere yungelait vestu hergen miten shverd, un zeyere kleine kinder vestu tsehaken, un zeyere trogedike vestu oifshpalten.

2KI 8:12 And Chazael said, Why weepeth, adoni? And he answered, Because I know the ra'ah (evil, harm) that thou wilt do unto the Bnei Yisroel; their strongholds wilt thou with eish set ablaze, and their bochurim wilt thou slay with the cherev, and wilt dash their olelim, and their women with child thou wilt rip open.

2KI 8:13 ‏האָט חַזָאֵל געזאָגט: אָבער װער איז דײַן קנעכט דער הונט, אַז ער זאָל טאָן די דאָזיקע גרױסע זאַך? האָט אֶלישע געזאָגט: ה׳ האָט מיר געװיזן דיך װי דער מלך איבער אַרָם. edit

2KI 8:13 hot Chazael gezogt: ober ver iz dain knecht der hunt, az er zol ton di dozike groise zach? hot Elishah gezogt: Hashem hot mir gevizen dich vi der melech iber Aram.

2KI 8:13 And Chazael said, But what, is thy eved a kelev (dog) , that he should do this davar hagadol (great thing) ? And Elishah answered, Hashem hath showed me that thou shalt be Melech over Aram (Syria) .

2KI 8:14 ‏איז ער אַװעקגעגאַנגען פֿון אֶלישען, און איז געקומען צו זײַן האַר; האָט ער אים געפֿרעגט: װאָס האָט אֶלישע געזאָגט? האָט ער געזאָגט: ער האָט מיר געזאָגט, גענעזן װעסטו גענעזן װערן. edit

2KI 8:14 iz er avekgegangen fun Elishahen, un iz gekumen tsu zain Har; hot er im gefregt: vos hot Elishah gezogt? hot er gezogt: er hot mir gezogt, genezen vestu genezen veren.

2KI 8:14 So he departed from Elishah, and came to adonav (his master) ; who said to him, What said Elishah to thee? And he answered, He told me that thou shouldest surely recover.

2KI 8:15 ‏און עס איז געװען אױף מאָרגן, האָט ער גענומען דאָס שטריקטוך און אײַנגעטונקט אין װאַסער, און פֿאַרשפּרײט אױף זײַן פּנים, און ער איז געשטאָרבן. און חַזָאֵל איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 8:15 un es iz geven oif morgen, hot er genumen dos shtriktuch un aingetunkt in vaser, un farshpreit oif zain ponem, un er iz geshtorben. un Chazael iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 8:15 And it came to pass on the next day, that he took hamakhber (the bed-cover) , and soaked it in mayim, and spread it on his face, so that he died; and Chazael reigned as Melech in his place.

2KI 8:16 ‏און אין פֿינפֿטן יאָר פֿון יוֹרָם דעם זון פֿון אַחאָבֿן, דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל װען יהוֹשָפֿט איז געװען דער מלך פֿון יהוּדה, איז יהוֹרָם דער זון פֿון יהוֹשָפֿט דעם מלך פֿון יהוּדה געװאָרן מלך. edit

2KI 8:16 un in finften yor fun Yoram dem zun fun Achaven, dem melech fun Yisroel ven Yehoshaphat iz geven der melech fun Yehudah, iz Yehoram der zun fun Yehoshaphat dem melech fun Yehudah gevoren melech.

2KI 8:16 And in the fifth year of Yoram Ben Ach'av Melech Yisroel, Yehoshaphat being then Melech Yehudah, Yehoram Ben Yehoshafat Melech Yehudah began to reign as Melech.

2KI 8:17 ‏צװײ און דרײַסיק יאָר איז ער אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און אַכט יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. edit

2KI 8:17 tsvei un draisik yor iz er alt geven, az er iz gevoren melech, un acht yor hot er gekinigt in Yerusholayim.

2KI 8:17 Thirty and two years old was he when he began to reign as Melech; and he reigned as Melech shmoneh shanah in Yerushalayim.

2KI 8:18 ‏און ער איז געגאַנגען אין דעם װעג פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל, אַזױ װי דאָס הױז פֿון אַחאָבֿ האָט געטאָן; װאָרום ער האָט געהאַט אַחאָבֿס טאָכטער פֿאַר אַ װײַב; און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳. edit

2KI 8:18 un er iz gegangen in dem veg fun di Molechim fun Yisroel, azoi vi dos hoiz fun Achav hot geton; vorem er hot gehat Achavs tochter far a vaib; un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem.

2KI 8:18 And he walked in the derech malkhei Yisroel, as did the Bais Ach'av; for the Bat Ach'av was his isha; and he did rah (evil) before the eyes of Hashem .

2KI 8:19 ‏אָבער ה׳ האָט נישט געװאָלט אומברענגען יהוּדה פֿון זײַן קנעכט ‏ דָוִדס װעגן, אַזױ װי ער האָט אים צוגעזאָגט, צו געבן אים און זײַנע קינדער אַ ליכט אַלע טעג. edit

2KI 8:19 ober Hashem hot nisht gevolt umbrengen Yehudah fun zain knecht Dovids vegen, azoi vi er hot im tsugezogt, tsu geben im un zaine kinder a licht ale teg.

2KI 8:19 Yet Hashem would not destroy Yehudah for the sake of Dovid His eved, in accordance with His promise to him to give a Ner (Lamp) for him and his banim kol hayamim.

2KI 8:20 ‏אין זײַנע טעג איז אֶדוֹם אָפּגעפֿאַלן פֿון אונטער דער האַנט פֿון יהוּדה, און זײ האָבן געמאַכט איבער זיך אַ מלך. edit

2KI 8:20 in zaine teg iz Edom opgefalen fun unter der hant fun Yehudah, un zei hoben gemacht iber zich a melech.

2KI 8:20 In his yamim Edom pasha (rebelled) from under the yad Yehudah, and set a melech over themselves.

2KI 8:21 ‏איז יוֹרָם אַריבערגעגאַנגען קײן צָעִיר און אַלע רײַטװעגן מיט אים, און ער איז אױפֿגעשטאַנען בײַ נאַכט, און האָט געשלאָגן די אַדוֹמים װאָס האָבן אים אַרומגערינגלט, און די הױפּטלײַט פֿון די רײַטװעגן; און דאָס פֿאָלק איז אַנטלאָפֿן צו זײַנע געצעלטן. edit

2KI 8:21 iz Yoram aribergegangen kein Tsair un ale raitvegen mit im, un er iz oifgeshtanen bai nacht, un hot geshlogen di Adomim vos hoben im arumgeringlt, un di hoiptlait fun di raitvegen; un dos folk iz antlofen tsu zaine getselten.

2KI 8:21 So Yoram went over to Tzair, and all the merkavot with him; and he rose by lailah, and attacked Edom who had him surrounded, and the commanders of the merkavot; and the army fled to their ohalim (tents, homes) .

2KI 8:22 ‏אָבער אֶדוֹם איז אָפּגעפֿאַלן פֿון אונטער דער האַנט פֿון יהוּדה ביז אױף הײַנטיקן טאָג. דענצמאָל אין דער אײגענער צײַט איז אָפּגעפֿאַלן לִבֿנָה. edit

2KI 8:22 ober Edom iz opgefalen fun unter der hant fun Yehudah biz oif haintiken tog. dentsmol in der eigener tsait iz opgefalen levone.

2KI 8:22 Yet Edom revolted from under the yad Yehudah unto this day. Then Livnah revolted at the same time.

2KI 8:23 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן יוֹרָמען, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 8:23 un di iberike zachen vegen Yoramen, un alts vos er hot geton, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 8:23 And the rest of the acts of Yoram, and all that he did, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yehudah?

2KI 8:24 ‏און יוֹרָם האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און ער איז באַגראָבן געװאָרן לעבן זײַנע עלטערן אין דָוִדס שטאָט. און זײַן זון אַחַזיָהו איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 8:24 un Yoram hot zich geleigt mit zaine elteren, un er iz bagroben gevoren leben zaine elteren in Dovids shtot. un zain zun Achazyahu iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 8:24 And Yoram slept with his avot, and was buried with his avot in Ir Dovid; and Achazyahu bno reigned as Melech in his place.

2KI 8:25 ‏אין צװעלפֿטן יאָר פֿון יוֹרָם דעם זון פֿון אַחאָבֿן, דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, איז געװאָרן מלך אַחַזיָהו דער זון פֿון יהוֹרָם דעם מלך פֿון יהוּדה. edit

2KI 8:25 in tsvelften yor fun Yoram dem zun fun Achaven, dem melech fun Yisroel, iz gevoren melech Achazyahu der zun fun Yehoram dem melech fun Yehudah.

2KI 8:25 In the twelfth year of Yoram Ben Ach'av Melech Yisroel did Achazyahu Ben Yehoram Melech Yehudah begin to reign as Melech.

2KI 8:26 ‏צװײ און צװאַנציק יאָר איז אַחַזיָהו אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און אײן יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען עַתַליָהו די טאָכטער פֿון עָמרי דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 8:26 tsvei un tsvantsik yor iz Achazyahu alt geven, az er iz gevoren melech, un ein yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven eataliohu di tochter fun Omri dem melech fun Yisroel.

2KI 8:26 Achazyahu was 22 years old when he began to reign as Melech; and he reigned one year in Yerushalayim. And the shem immo was Atalyah Bat Omri Melech Yisroel.

2KI 8:27 ‏און ער איז געגאַנגען אין דעם װעג פֿון אַחאָבֿס הױז, און האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי דאָס הױז פֿון אַחאָבֿ, װאָרום ער איז געװען אַן אײדים פֿון אַחאָבֿס הױז. edit

2KI 8:27 un er iz gegangen in dem veg fun Achavs hoiz, un hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, azoi vi dos hoiz fun Achav, vorem er iz geven an eidim fun Achavs hoiz.

2KI 8:27 And he walked in the derech of the Bais Ach'av, and did rah in the eyes of Hashem , as did the Bais Ach'av: for he was choson (son-in-law) of the Bais Ach'av.

2KI 8:28 ‏און ער איז געגאַנגען מיט יוֹרָם דעם זון פֿון אַחאָבֿן אױף מלחמה מיט חַזָאֵל דעם מלך פֿון אַרָם, אין רָמוֹת-גִלעָד; און די אַרַמים האָבן פֿאַרװוּנדט יוֹרָמען. edit

2KI 8:28 un er iz gegangen mit Yoram dem zun fun Achaven oif milchome mit Chazael dem melech fun Aram, in Ramot-Gilad; un di Aramim hoben farvundt Yoramen.

2KI 8:28 And he went with Yoram Ben Ach'av to the milchamah (war) against Chazael Melech Aram in Ramot Gil'ad; and the Aramim wounded Yoram.

2KI 8:29 ‏און דער מלך יוֹרָם האָט זיך אומגעקערט זיך צו הײלן {רפא} ‏ אין יִזרְעֶאל פֿון די װוּנדן װאָס די אַרַמים האָבן אים פֿאַרװוּנדט אין רָמָה, װען ער האָט מלחמה געהאַלטן מיט חַזָאֵל דעם מלך פֿון אַרָם. און אַחַזיָהו דער זון פֿון יהוֹרָמען, דער מלך פֿון יהוּדה, האָט אַראָפּגענידערט צו זען יוֹרָם דעם זון פֿון אַחאָבֿן אין יִזרְעֶאל, װען ער איז געװען קראַנק. edit

2KI 8:29 un der melech Yoram hot zich umgekert zich tsu heilen in Yizreel fun di vunden vos di Aramim hoben im farvundt in Ramah, ven er hot milchome gehalten mit Chazael dem melech fun Aram. un Achazyahu der zun fun Yehoramen, der melech fun Yehudah, hot aropgenidert tsu zen Yoram dem zun fun Achaven in Yizreel, ven er iz geven krank.

2KI 8:29 And Yoram HaMelech returned to recover in Yizre'el of the makkim (wounds) which the Aramim (Syrians) had inflicted on him at Ramah, when he fought against Chazael Melech Aram. And Achazyahu Ben Yehoram Melech Yehudah went down to see Yoram Ben Ach'av in Yizre'el, because he was choleh (ill with his wounds) .

2KI 9:1 ‏און אֶלישע דער נבֿיא האָט גערופֿן אײנעם פֿון די יונגע נבֿיאים, און האָט צו אים געזאָגט: גורט אָן דײַנע לענדן, און נעם דאָס דאָזיקע קריגל אײל אין דײַן האַנט, און גײ קײן רָמוֹת-גִלעָד. edit

2KI 9:1 un Elishah der novi hot gerufen einem fun di yunge neviim, un hot tsu im gezogt: gurt on daine lenden, un nem dos dozike krigl eil in dain hant, un gei kein Ramot-Gilad.

2KI 9:1 And Elishah HaNavi summoned one of the Bnei HaNevi'im, and said unto him, Gird up thy loins, and take this jar of shemen in thine yad, and go to Ramot Gil'ad:

2KI 9:2 ‏און אַז דו װעסט קומען אַהין, קוק זיך אַרום אױף יֵהוּא דעם זון פֿון יהוֹשָפֿט דעם זון פֿון נִמשין; און זאָלסט אַרײַנגײן, און אים מאַכן אױפֿשטײן פֿון צװישן זײַנע ברידער, און זאָלסט אים אַרײַנפֿירן אין אַ קאַמער הינטער אַ קאַמער. edit

2KI 9:2 un az du vest kumen ahin, kuk zich arum oif Yehu dem zun fun Yehoshaphat dem zun fun Nimshien; un zolst araingein, un im machen oifshtein fun tsvishen zaine brider, un zolst im arainfiren in a kamer hinter a kamer.

2KI 9:2 And when thou comest there, look there for Yehu Ben Yehoshaphat Ben Nimshi, and go in, and make him arise up from among his achim, and take him to a cheder becheder (an inner room) ;

2KI 9:3 ‏און זאָלסט נעמען דאָס קריגל אײל, און אַרױפֿגיסן אױף זײַן קאָפּ, און זאָגן: אַזױ האָט ה׳ געזאָגט. איך האָב דיך געזאַלבט פֿאַר אַ מלך איבער יִשׂרָאֵל. און זאָלסט עפֿענען די טיר און אַנטלױפֿן, און נישט װאַרטן. edit

2KI 9:3 un zolst nemen dos krigl eil, un aroifgisen oif zain kop, un zogen: azoi hot Hashem gezogt. ich hob dich gezalbt far a melech iber Yisroel. un zolst efenen di tir un antloifen, un nisht varten.

2KI 9:3 Then take the jar of shemen, and pour it on his rosh, and say, Thus saith Hashem , Meshachticha (I anoint thee) Melech over Yisroel. Then open the delet, flee; tarry not.

2KI 9:4 ‏איז דער יונגערמאַן דער יונגער נבֿיא געגאַנגען קײן רָמוֹת-גִלעָד. edit

2KI 9:4 iz der yungerman der yunger novi gegangen kein Ramot-Gilad.

2KI 9:4 So the na'ar, even the na'ar hanavi, went to Ramot Gil'ad.

2KI 9:5 ‏און װי ער איז געקומען, ערשט די הױפּטלײַט פֿון חיל זיצן. האָט ער געזאָגט: איך האָב אַ װאָרט צו דיר, הױפּטמאַן. האָט יֵהוּא געזאָגט: צו װעמען פֿון אונדז אַלעמען? האָט ער געזאָגט: צו דיר, הױפּטמאַן. edit

2KI 9:5 un vi er iz gekumen, ersht di hoiptlait fun cheil zitsen. hot er gezogt: ich hob a vort tsu dir, hoiptman. hot Yehu gezogt: tsu vemen fun undz alemen? hot er gezogt: tsu dir, hoiptman.

2KI 9:5 And when he came, hinei, the sarim of the army were sitting; he said, I have a davar for thee, O sar. And Yehu said, Unto which of all us? And he said, To thee, O sar.

2KI 9:6 ‏איז ער אױפֿגעשטאַנען, און ער איז אַרײַנגעגאַנגען אין הױז. און ער האָט אַרױפֿגעגאָסן דאָס אײל אױף זײַן קאָפּ, און האָט צו אים געזאָגט: אַזױ האָט געזאָגט ה׳ אלוקי יִשׂרָאֵל: איך האָב דיך געזאַלבט פֿאַר אַ מלך איבער דעם פֿאָלק פֿון ג-ט, איבער יִשׂרָאֵל. edit

2KI 9:6 iz er oifgeshtanen, un er iz araingegangen in hoiz. un er hot aroifgegosen dos eil oif zain kop, un hot tsu im gezogt: azoi hot gezogt Hashem Elochei Yisroel: ich hob dich gezalbt far a melech iber dem folk fun g-t, iber Yisroel.

2KI 9:6 And he arose, and went into the bais; and he poured the shemen on his rosh, and said unto him, Thus saith Hashem Elohei Yisroel, I have anointed thee Melech over Am Hashem , even over Yisroel.

2KI 9:7 ‏און זאָלסט דערשלאָגן דאָס הױז פֿון אַחאָבֿ דײַן האַר, כּדי איך זאָל זיך נוקם זײַן פֿאַר דעם בלוט פֿון מײַנע קנעכט די נבֿיאים, און פֿאַר דעם בלוט פֿון אַלע קנעכט פֿון ה׳, פֿון אִיזֶבֿלס האַנט. edit

2KI 9:7 un zolst dershlogen dos hoiz fun Achav dain Har, kedei ich zol zich noikem zain far dem blut fun maine knecht di neviim, un far dem blut fun ale knecht fun Hashem, fun Izevels hant.

2KI 9:7 And thou shalt strike down the Bais Ach'av adoneicha, that I may avenge the dahm of My avadim the Nevi'im, and the dahm of kol avdei Hashem , shed by Izevel.

2KI 9:8 ‏און דאָס גאַנצע הױז פֿון אַחאָבֿ זאָל אונטערגײן; און איך װעל פֿאַרשנײַדן {כרת} ‏ פֿון אַחאָבֿן יעטװעדער מאַנספּאַרשױן און קינד און קײט, צװישן יִשׂרָאֵל. edit

2KI 9:8 un dos gantse hoiz fun Achav zol untergein; un ich vel farshnaiden fun Achaven yetveder mansparshoin un kind un keit, tsvishen Yisroel.

2KI 9:8 For the kol Bais Ach'av shall perish: and I will cut off from Ach'av mashtin b'kir (him that urinates against the wall, i.e., all males) , and him that is atzur (bond) or azuv (free) in Yisroel:

2KI 9:9 ‏און איך װעל מאַכן דאָס הױז פֿון אַחאָבֿ אַזױ װי דאָס הױז פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, און אַזױ װי דאָס הױז פֿון בַעְשָא דעם זון פֿון אַחִיָהן. edit

2KI 9:9 un ich vel machen dos hoiz fun Achav azoi vi dos hoiz fun Yarovam dem zun fun Nevaten, un azoi vi dos hoiz fun Baasha dem zun fun Achiyahen.

2KI 9:9 And I will make the Bais Ach'av like the Bais Yarov'am Ben Nevat, and like the Bais Ba'asha Ben Achiyah:

2KI 9:10 ‏און די הינט װעלן עסן אִיזֶבֿלען אין דעם שטיק לאַנד פֿון יִזרְעֶאל, און קײן באַגרעבער װעט נישט זײַן. און ער האָט געעפֿנט די טיר, און איז אַנטלאָפֿן. edit

2KI 9:10 un di hint velen esen Izevelen in dem shtik land fun Yizreel, un kein bagreber vet nisht zain. un er hot geefent di tir, un iz antlofen.

2KI 9:10 And the kelavim shall devour Izevel in the chelek Yizre'el, and there shall be none to bury her. And he opened the delet and fled.

2KI 9:11 ‏און יֵהוּא איז אַרױסגעגאַנגען צו די קנעכט פֿון זײַן האַר; האָט מען צו אים געזאָגט: איז פֿריד? װעגן װאָס איז דער דאָזיקער משוגענער געקומען צו דיר? האָט ער צו זײ געזאָגט: איר קענט דאָך דעם מאַן און זײַן רעדן. edit

2KI 9:11 un Yehu iz aroisgegangen tsu di knecht fun zain Har; hot men tsu im gezogt: iz frid? vegen vos iz der doziker meshugener gekumen tsu dir? hot er tsu zei gezogt: ir kent doch dem man un zain reden.

2KI 9:11 Then Yehu came forth to the avadim adonav: and one said unto him, Is all shalom (well) ? Why came this meshuga (crazy fellow) to thee? And he said unto them, Ye know the ish and his babble.

2KI 9:12 ‏האָבן זײ געזאָגט: אַ ליגן! דערצײל אונדז אַקאָרשט. האָט ער געזאָגט: אַזױ און אַזױ האָט ער גערעדט צו מיר, אַזױ צו זאָגן: אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: איך האָב דיך געזאַלבט פֿאַר אַ מלך איבער יִשׂרָאֵל. edit

2KI 9:12 hoben zei gezogt: a ligen! dertseil undz akorsht. hot er gezogt: azoi un azoi hot er geredt tsu mir, azoi tsu zogen: azoi hot Hashem gezogt: ich hob dich gezalbt far a melech iber Yisroel.

2KI 9:12 And they said, It is sheker; tell us now. And he said, Thus and thus spoke he to me, saying, Thus saith Hashem , Meshachticha (I anoint thee) Melech over Yisroel.

2KI 9:13 ‏האָבן זײ געאײַלט און גענומען איטלעכער זײַן בגד, און אונטערגעלײגט אונטער אים אױף דער אױבערשטער טרעפּ, און זײ האָבן געבלאָזן אין שופֿר, און געזאָגט: יֵהוּא איז מלך! edit

2KI 9:13 hoben zei geailt un genumen itlecher zain beged, un untergeleigt unter im oif der Oibershter trep, un zei hoben geblozen in shoifer, un gezogt: Yehu iz melech!

2KI 9:13 Then they hasted, and took every ish his beged, and spread it under him on the top of the ma'alot (stairs) , and blew the shofar, saying, Yehu is Melech.

2KI 9:14 ‏אַזױ האָט יֵהוּא דער זון פֿון יהוֹשָפֿט דעם זון פֿון נִמשין געמאַכט אַ בונט אױף יוֹרָמען. – און יוֹרָם האָט געהאַט געהיט רָמוֹת-גִלעָד פֿון חַזָאֵל דעם מלך פֿון אַרָם, ער און גאַנץ יִשׂרָאֵל. edit

2KI 9:14 azoi hot Yehu der zun fun Yehoshaphat dem zun fun Nimshien gemacht a bunt oif Yoramen. – un Yoram hot gehat gehit Ramot-Gilad fun Chazael dem melech fun Aram, er un gants Yisroel.

2KI 9:14 So Yehu Ben Yehoshaphat Ben Nimshi plotted a kesher against Yoram. (Now Yoram had been shomer over Ramot Gil'ad, he and Kol Yisroel, because of Chazael Melech Aram [Syria]).

2KI 9:15 ‏און דער מלך יהוֹרָם האָט זיך אומגעקערט זיך צו הײלן {רפא} ‏ אין יִזרְעֶאל פֿון די װוּנדן װאָס די אַרַמים האָבן אים פֿאַרװוּנדט, װען ער האָט מלחמה געהאַלטן מיט חַזָאֵל דעם מלך פֿון אַרָם. – און יֵהוּא האָט געזאָגט: אױב דאָס איז אײַער װילן, זאָל נישט אַרױס אַן אַנטרונענער פֿון שטאָט צו גײן אָנזאָגן אין יִזרְעֶאל. edit

2KI 9:15 un der melech Yehoram hot zich umgekert zich tsu heilen in Yizreel fun di vunden vos di Aramim hoben im farvundt, ven er hot milchome gehalten mit Chazael dem melech fun Aram. – un Yehu hot gezogt: oib dos iz aier vilen, zol nisht arois an antrunener fun shtot tsu gein onzogen in Yizreel.

2KI 9:15 But Yehoram HaMelech had returned to recover in Yizre'el from the makkim (wounds) which the Aramim (Syrians) had inflicted on him, when he fought against Chazael Melech Aram. And Yehu said, If ye be so minded, then let none slip away nor escape from the Ir to go to tell it in Yizre'el.

2KI 9:16 ‏און יֵהוּא האָט זיך געזעצט אױף אַ רײַטװאָגן, און איז אַװעק קײן יִזרְעֶאל, װײַל יוֹרָם איז דאָרטן געלעגן. און אַחַזיָהו דער מלך פֿון יהוּדה האָט אַראָפּגענידערט צו זען יוֹרָמען. edit

2KI 9:16 un Yehu hot zich gezetst oif a raitvogen, un iz avek kein Yizreel, vail Yoram iz dorten gelegen. un Achazyahu der melech fun Yehudah hot aropgenidert tsu zen Yoramen.

2KI 9:16 So Yehu rode in a merkavah, and went to Yizre'el; for Yoram lay there. And Achazyah Melech Yehudah was come down to see Yoram.

2KI 9:17 ‏און דער װעכטער איז געשטאַנען אױף דעם טורעם אין יִזרְעֶאל, און ער האָט געזען די מחנה פֿון יֵהוּאן בײַ זײַן אָנקומען. האָט ער געזאָגט: אַ מחנה זע איך. האָט יהוֹרָם געזאָגט: נעם אַ רײַטער און שיק זײ אַנטקעגן, און זאָל ער זאָגן: איז פֿריד? edit

2KI 9:17 un der vechter iz geshtanen oif dem turem in Yizreel, un er hot gezen di machne fun Yehuen bai zain onkumen. hot er gezogt: a machne ze ich. hot Yehoram gezogt: nem a raiter un shik zei antkegen, un zol er zogen: iz frid?

2KI 9:17 And there stood a tzofeh (sentinel) on the migdal in Yizre'el, and he saw the company of Yehu as he approached, and said, I see a company. Yehoram said, Take a horseman, send to meet them, and let him say, Is it shalom?

2KI 9:18 ‏איז דער רײַטער אױפֿן פֿערד אַװעק אים אַנטקעגן, און האָט געזאָגט: אַזױ האָט דער מלך געזאָגט: איז פֿריד? האָט יֵהוּא געזאָגט: װאָס קערסטו זיך אָן מיט פֿריד? דרײַ זיך אױס הינטער מיר. האָט דער װעכטער אָנגעזאָגט אַזױ צו זאָגן: דער שליח איז אָנגעקומען ביז זײ, אָבער ער קערט זיך נישט צוריק. edit

2KI 9:18 iz der raiter oifen ferd avek im antkegen, un hot gezogt: azoi hot der melech gezogt: iz frid? hot Yehu gezogt: vos kerstu zich on mit frid? drai zich ois hinter mir. hot der vechter ongezogt azoi tsu zogen: der shlich iz ongekumen biz zei, ober er kert zich nisht tsurik.

2KI 9:18 So there went a rider on the sus to meet him, and said, Thus saith HaMelech, Is it shalom? And Yehu said, What hast thou to do with shalom? Fall in behind me. And the tzofeh told, saying, The malach reached them, but he cometh not back.

2KI 9:19 ‏האָט ער געשיקט אַ צװײטן רײַטער אױף אַ פֿערד. און ער איז געקומען צו זײ, און האָט געזאָגט: אַזױ האָט געזאָגט דער מלך: איז פֿריד? האָט יֵהוּא געזאָגט: װאָס קערסטו זיך אָן מיט פֿריד? דרײַ זיך אױס הינטער מיר. edit

2KI 9:19 hot er geshikt a tsveiten raiter oif a ferd. un er iz gekumen tsu zei, un hot gezogt: azoi hot gezogt der melech: iz frid? hot Yehu gezogt: vos kerstu zich on mit frid? drai zich ois hinter mir.

2KI 9:19 Then he sent out a second on sus, which came to them, and said, Thus saith HaMelech, Is it shalom? And Yehu answered, What hast thou to do with shalom? Fall in behind me.

2KI 9:20 ‏האָט דער װעכטער אָנגעזאָגט, אַזױ צו זאָגן: ער איז אָנגעקומען ביז צו זײ, אָבער ער קערט זיך נישט צוריק. און דאָס טרײַבן איז אַזױ װי דאָס טרײַבן פֿון יֵהוּא דעם זון פֿון נִמשין, װאָרום ער טרײַבט משוּגענערװײַז. edit

2KI 9:20 hot der vechter ongezogt, azoi tsu zogen: er iz ongekumen biz tsu zei, ober er kert zich nisht tsurik. un dos traiben iz azoi vi dos traiben fun Yehu dem zun fun Nimshien, vorem er traibt meshugenervaiz.

2KI 9:20 And the tzofeh reported, saying, He reached them, and cometh not back: and the driving is like the driving of Yehu Ben Nimshi; for he driveth beshiga'on (like a meshuga, recklessly) .

2KI 9:21 ‏האָט יהוֹרָם געזאָגט: שפּאַן אײַן. האָט מען אײַנגעשפּאַנט זײַן רײַטװאָגן, און יהוֹרָם דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל און אַחַזיָהו דער מלך פֿון יהוּדה זײַנען אַרױס איטלעכער אין זײַן רײַטװאָגן, און זײַנען אַרױס אַנטקעגן יֵהוּאן, און האָבן אים געטראָפֿן אין דעם שטיק לאַנד פֿון נָבֿוֹת דעם יִזרעאֵלי. edit

2KI 9:21 hot Yehoram gezogt: shpan ain. hot men aingeshpant zain raitvogen, un Yehoram der melech fun Yisroel un Achazyahu der melech fun Yehudah zainen arois itlecher in zain raitvogen, un zainen arois antkegen Yehuen, un hoben im getrofen in dem shtik land fun Navot dem Yizreel.

2KI 9:21 And Yehoram said, Harnasses ready! And his merkavah was harnessed. And Yehoram Melech Yisroel and Achazyahu Melech Yehudah went out, each in his merkavah, and they went out against Yehu, and met him in the chelek of Navot HaYizre'eli.

2KI 9:22 ‏און עס איז געװען, װי יהוֹרָם האָט געזען יֵהוּאן, אַזױ האָט ער געזאָגט: איז פֿריד, יֵהוּא? האָט ער געענטפֿערט: װאָס פֿאַר פֿריד, בײַ די זנותן פֿון דײַן מוטער אִיזֶבֿלען און אירע פֿיל כּישופֿן. edit

2KI 9:22 un es iz geven, vi Yehoram hot gezen Yehuen, azoi hot er gezogt: iz frid, Yehu? hot er geentfert: vos far frid, bai di zenuten fun dain muter Izevelen un ire fil kishufen.

2KI 9:22 And it came to pass, when Yehoram saw Yehu, that he said, Is it shalom, Yehu? And he answered, What shalom, so long as the zenunei immecha Izevel (harlotries of your mother Jezebel) and her kheshafim (witchcrafts) are so many?

2KI 9:23 ‏האָט יהוֹרָם פֿאַרקריװעט זײַנע הענט, און איז אַנטלאָפֿן, און ער האָט געזאָגט צו אַחַזיָהון: באַטרוג, אַחַזיָהו! edit

2KI 9:23 hot Yehoram farkrivet zaine hent, un iz antlofen, un er hot gezogt tsu Achazyahuen: batrug, Achazyahu!

2KI 9:23 And Yehoram turned his hands, and fled, and said to Achazyahu, Mirmah (deceit, treachery!) , O Achazyah.

2KI 9:24 ‏און יֵהוּא האָט אָנגעצױגן מיט זײַן האַנט דעם בױגן, און האָט געטראָפֿן יהוֹרָמען צװישן זײַנע אָרעמס, און די פֿײַל איז אים אַרױסגעגאַנגען דורכן האַרצן, און ער האָט זיך אַראָפּגעלאָזן אין זײַן רײַטװאָגן. edit

2KI 9:24 un Yehu hot ongetsoigen mit zain hant dem boigen, un hot getrofen Yehoramen tsvishen zaine orems, un di fail iz im aroisgegangen durchen hartsen, un er hot zich aropgelozen in zain raitvogen.

2KI 9:24 And Yehu drew his keshet, and struck Yehoram between the shoulders, and the khetz (arrow) went out at his lev, and he sunk down in his merkavah.

2KI 9:25 ‏האָט ער געזאָגט צו בִדקַר זײַן עלטסטן: נעם, װאַרף אים אַװעק אין דעם שטיק פֿעלד פֿון נָבֿוֹת דעם יִזרעאֵלי. װאָרום געדענק װי איך און דו זײַנען געריטן בײַנאַנד הינטער זײַן פֿאָטער אַחאָבֿן, און ה׳ האָט אױפֿגעהױבן אױף אים די דאָזיקע נבֿואה: edit

2KI 9:25 hot er gezogt tsu Bidkar zain eltsten: nem, vorf im avek in dem shtik feld fun Navot dem Yizreel. vorem gedenk vi ich un du zainen geriten bainand hinter zain foter Achaven, un Hashem hot oifgehoiben oif im di dozike nevue:

2KI 9:25 Then said Yehu to Bidkar his shalishoh, Take [him] up, and cast him in the chelek of the sadeh of Navot HaYizre'eli; for remember how that, when I and thou rode together after Ach'av Aviv, Hashem laid this massa (prophetic burden) upon him;

2KI 9:26 ‏פֿאַר װאָר, איך האָב נעכטן געזען דאָס בלוט פֿון נָבֿוֹתן, און דאָס בלוט פֿון זײַנע קינדער, זאָגט ה׳, און איך װעל דיר אָפּצאָלן אין דעם דאָזיקן שטיק לאַנד, זאָגט ג-ט. און אַצונד נעם, װאַרף אים אַװעק אין דעם שטיק לאַנד, אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון ה׳. edit

2KI 9:26 far vor, ich hob nechten gezen dos blut fun Navoten, un dos blut fun zaine kinder, zogt Hashem, un ich vel dir optsolen in dem doziken shtik land, zogt g-t. un atsund nem, vorf im avek in dem shtik land, azoi vi dos vort fun Hashem.

2KI 9:26 Surely I have seen yesterday the dahm of Navot, and the dahm of his banim, saith Hashem ; and I will requite thee in this chelek, saith Hashem . Now therefore take and cast him into the chelek, according to the Devar Hashem .

2KI 9:27 ‏און װי אַחַזיָהו דער מלך פֿון יהוּדה האָט דערזען, אַזױ איז ער אַנטלאָפֿן דורך דעם גאָרטנהױז. אָבער יֵהוּא האָט אים נאָכגעיאָגט, און האָט געזאָגט: שלאָגט אים אױך אױפֿן רײַטװאָגן. [און זײ האָבן אים געשלאָגן] אױף דעם אַרױפֿגאַנג פֿון גור װאָס לעבן יִבֿלְעָם. און ער איז אַנטלאָפֿן קײן מגִדוֹ, און איז דאָרטן געשטאָרבן. edit

2KI 9:27 un vi Achazyahu der melech fun Yehudah hot derzen, azoi iz er antlofen durch dem gortnhoiz. ober Yehu hot im nochgeiogt, un hot gezogt: shlogt im oich oifen raitvogen. [un zei hoben im geshlogen] oif dem aroifgang fun Gur vos leben Yivleam. un er iz antlofen kein Megiddo, un iz dorten geshtorben.

2KI 9:27 But when Achazyah Melech Yehudah saw this, he fled by the derech (way) Bais HaGan. And Yehu pursued after him, and shouted, Strike him down also in the merkavah. And they did so on the way up to Gur, which is by Yivle'am. And he escaped to Megiddo, and died there.

2KI 9:28 ‏און זײַנע קנעכט האָבן אים געבראַכט צופֿירן קײן ירושָלַיִם, און האָבן אים באַגראָבן אין זײַן קבֿר לעבן זײַנע עלטערן אין דָוִדס-שטאָט. edit

2KI 9:28 un zaine knecht hoben im gebracht tsufiren kein Yerusholayim, un hoben im bagroben in zain keyver leben zaine elteren in Dovids-shtot.

2KI 9:28 And his avadim carried him in a merkavah to Yerushalayim and buried him in his kever with his avot in Ir Dovid.

2KI 9:29 ‏און אין עלפֿטן יאָר פֿון יוֹרָם דעם זון פֿון אַחאָבֿן איז אַחַזיָה געװאָרן מלך איבער יהוּדה. edit

2KI 9:29 un in elften yor fun Yoram dem zun fun Achaven iz Achazyah gevoren melech iber Yehudah.

2KI 9:29 And in the eleventh year of Yoram Ben Ach'av began Achazyah to reign as Melech over Yehudah.

2KI 9:30 ‏און יֵהוּא איז געקומען קײן יִזרְעֶאל. און אִיזֶבֿל האָט דערהערט, און זי האָט אַרױפֿגעטאָן פֿאַרב אױף אירע אױגן, און האָט פֿאַרפּוצט איר קאָפּ, און אַרױסגעקוקט דורכן פֿענצטער. edit

2KI 9:30 un Yehu iz gekumen kein Yizreel. un Izevel hot derhert, un zi hot aroifgeton farb oif ire oigen, un hot farputst ir kop, un aroisgekukt durchen fentster.

2KI 9:30 And when Yehu was come to Yizre'el, Izevel heard of it; and she painted her eyes, and adorned her rosh, and looked out at a chalon.

2KI 9:31 ‏און װי יֵהוּא איז אַרײַנגעקומען אין טױער, אַזױ האָט זי געזאָגט: װאָס מאַכט זִמרי דער מערדער פֿון זײַן האַר? edit

2KI 9:31 un vi Yehu iz araingekumen in toier, azoi hot zi gezogt: vos macht Zimri der merder fun zain Har?

2KI 9:31 And as Yehu entered in at the sha'ar, she said, Did Zimri have shalom, who slaughtered his adon?

2KI 9:32 ‏האָט ער אױפֿגעהױבן זײַן פּנים צום פֿענצטער, און האָט געזאָגט: װער איז מיט מיר, װער? האָבן אַרױסגעקוקט צו אים צװײ דרײַ הױפֿדינער. edit

2KI 9:32 hot er oifgehoiben zain ponem tsum fentster, un hot gezogt: ver iz mit mir, ver? hoben aroisgekukt tsu im tsvei drai hoifdiner.

2KI 9:32 And he lifted up his face to the chalon, and said, Who is on my side? Who? And there looked out to him two or three sarisim.

2KI 9:33 ‏האָט ער געזאָגט: שלײַדערט זי אַראָפּ. און זײ האָבן זי אַראָפּגעשלײַדערט; און פֿון איר בלוט האָט אַרױפֿגעשפּריצט אױף דער װאַנט און אױף די פֿערד. און מע האָט זי צעטרעטן. edit

2KI 9:33 hot er gezogt: shlaidert zi arop. un zei hoben zi aropgeshlaidert; un fun ir blut hot aroifgeshpritst oif der vant un oif di ferd. un me hot zi tsetreten.

2KI 9:33 And he said, Throw her down. So they threw her down; and some of her dahm spattered on the wall, and on the susim; and he trampled her under foot.

2KI 9:34 ‏און ער איז אַרײַנגעגאַנגען, און האָט געגעסן און געטרונקען, און ער האָט געזאָגט: באַשטאַט, איך בעט אײַך, די דאָזיקע פֿאַרשאָלטענע, און באַגראָבט זי, װאָרום אַ מלכס טאָכטער איז זי. edit

2KI 9:34 un er iz araingegangen, un hot gegesen un getrunken, un er hot gezogt: bashtat, ich bet aich, di dozike farsholtene, un bagrobt zi, vorem a melechs tochter iz zi.

2KI 9:34 And when he went in, he did eat and drink, and said, Go, see now this arurah (cursed woman) , and bury her; for she is a Bat Melech.

2KI 9:35 ‏זײַנען זײ געגאַנגען זי באַגראָבן, אָבער זײ האָבן מער פֿון איר נישט געפֿונען, װי בלױז דעם שאַרבן, און די פֿיס, און די האַנטפֿלעכן. edit

2KI 9:35 zainen zei gegangen zi bagroben, ober zei hoben mer fun ir nisht gefunen, vi bloiz dem sharben, un di fis, un di hantflechen.

2KI 9:35 And they went to bury her; but they found no more of her than the gulgolet (skull) , and the raglayim (feet) , and the kappot (palms) of her yadayim.

2KI 9:36 ‏האָבן זײ זיך אומגעקערט, און האָבן אים דערצײלט. האָט ער געזאָגט: דאָס איז דאָס װאָרט פֿון ה׳ װאָס ער האָט גערעדט דורך זײַן קנעכט אֵלִיָהו דעם תִּשבי, אַזױ צו זאָגן: אין דעם שטיק לאַנד פֿון יִזרְעֶאל װעלן די הינט עסן דאָס פֿלײש פֿון אִיזֶבֿלען. edit

2KI 9:36 hoben zei zich umgekert, un hoben im dertseilt. hot er gezogt: dos iz dos vort fun Hashem vos er hot geredt durch zain knecht Eliyahu dem Tishbi, azoi tsu zogen: in dem shtik land fun Yizreel velen di hint esen dos fleish fun Izevelen.

2KI 9:36 Therefore, they came back, and told him. And he said, This is the Devar Hashem , which He spoke by His eved Eliyahu HaTishbi, saying, In the chelek Yizre'el shall kelavim (dogs) eat the basar Izevel;

2KI 9:37 ‏און דער טױטער לײַב פֿון אִיזֶבֿלען װעט זײַן אױפֿן שטיק לאַנד פֿון יִזרְעֶאל אַזױ װי מיסט אױפֿן פֿרײַען פֿעלד, אַז מע װעט קענען זאָגן: דאָס איז אִיזֶבֿל. edit

2KI 9:37 un der toiter laib fun Izevelen vet zain oifen shtik land fun Yizreel azoi vi mist oifen freyen feld, az me vet kenen zogen: dos iz Izevel.

2KI 9:37 And the nevelah of Izevel shall be as dung upon the face of the sadeh in the chelek Yizre'el; so that no one will be able to say, This is Izevel.

2KI 10:1 ‏און אַחאָבֿ האָט געהאַט זיבעציק זין אין שוֹמרוֹן. האָט יֵהוּא געשריבן בריװ, און האָט געשיקט קײן שוֹמרוֹן צו די האַרן פֿון יִזרְעֶאל, די עלטסטע, און צו די װאָס זײַנען געװען דערציִער בײַ אַחאָבֿן, אַזױ צו זאָגן: edit

2KI 10:1 un Achav hot gehat zibetsik zin in Shomron. hot Yehu geshriben briv, un hot geshikt kein Shomron tsu di haren fun Yizreel, di eltste, un tsu di vos zainen geven dertsier bai Achaven, azoi tsu zogen:

2KI 10:1 And Ach'av had seventy banim in Shomron. And Yehu wrote sefarim (letters) , and sent to Shomron, unto the sarim of Yizre'el, to the zekenim, and to the omenim Ach'av, saying,

2KI 10:2 ‏און אַצונד, װי עס קומט צו אײַך דער דאָזיקער בריװ, אַזױ װי בײַ אײַך זײַנען די זין פֿון אײַער האַר, און בײַ אײַך זײַנען דאָ רײַטװעגן און פֿערד, און אַ פֿעסטונגשטאָט און װאַפֿן. edit

2KI 10:2 un atsund, vi es kumt tsu aich der doziker briv, azoi vi bai aich zainen di zin fun aier Har, un bai aich zainen do raitvegen un ferd, un a festungshtot un vafen.

2KI 10:2 Now as soon as this sefer cometh to you, seeing your adonʼs banim are with you, and there are with you merkavot and susim, a fortified city also, and neshek (weapons) ;

2KI 10:3 ‏זאָלט איר זען דעם בעסטן און גלײַכסטן פֿון אײַער האַרס זין, און אַרױפֿזעצן אױף זײַן פֿאָטערס טראָן; ‏ און האַלט מלחמה פֿאַר אײַער האַרס הױז. edit

2KI 10:3 zolt ir zen dem besten un glaichsten fun aier Hars zin, un aroifzetsen oif zain foters tron; un halt milchome far aier Hars hoiz.

2KI 10:3 Look even out the tov (best) and yashar of your adonʼs banim, and set him on kisse aviv, and fight for the Bais adoneichem.

2KI 10:4 ‏האָבן זײ זײער שטאַרק מורא געקריגן, און זײ האָבן געזאָגט: אָט זײַנען די צװײ מלכים נישט באַשטאַנען פֿאַר אים, און װי װעלן מיר באַשטײן? edit

2KI 10:4 hoben zei zeyer shtark moire gekrigen, un zei hoben gezogt: ot zainen di tsvei Molechim nisht bashtanen far im, un vi velen mir bashtein?

2KI 10:4 But they were exceedingly afraid, and said, Hinei, two melachim stood not before him; how then shall we stand?

2KI 10:5 ‏און דער װאָס איבער דעם פּאַלאַץ, און דער װאָס איבער דער שטאָט, און די עלטסטע, און די דערציִער, האָבן געשיקט צו יֵהוּאן, אַזױ צו זאָגן: דײַנע קנעכט זײַנען מיר; און אַלץ װאָס דו װעסט אונדז זאָגן, װעלן מיר טאָן. מיר װעלן קײנעם נישט מאַכן פֿאַר אַ מלך. װאָס איז גוט אין דײַנע אױגן, טו. edit

2KI 10:5 un der vos iber dem palats, un der vos iber der shtot, un di eltste, un di dertsier, hoben geshikt tsu Yehuen, azoi tsu zogen: daine knecht zainen mir; un alts vos du vest undz zogen, velen mir ton. mir velen keinem nisht machen far a melech. vos iz gut in daine oigen, tu.

2KI 10:5 And he that was over the Bais (Palace) , and he that was over the Ir, the zekenim also, and the omenim (guardians ) , sent to Yehu, saying, We are thy avadim, and will do all that thou shalt bid us; we will not appoint any melech; do thou that which is tov in thine eyes.

2KI 10:6 ‏האָט ער געשריבן צו זײ אַ בריװ אַ צװײט מאָל, אַזױ צו זאָגן: אױב איר זײַט מיט מיר, און איר װילט צוהערן צו מײַן קֹול, נעמט די קעפּ פֿון די מאַנספּאַרשױנען, אײַער האַרס זין, און קומט צו מיר מאָרגן אַרום דער צײַט קײן יִזרְעֶאל. און די זין פֿון מלך, זיבעציק פּאַרשױן, זײַנען געװען בײַ די גרױסע לײַט פֿון דער שטאָט, װאָס האָבן זײ אױפֿגעצױגן. edit

2KI 10:6 hot er geshriben tsu zei a briv a tsveit mol, azoi tsu zogen: oib ir zait mit mir, un ir vilt tsuheren tsu main kol, nemt di kef fun di mansparshoinen, aier Hars zin, un kumt tsu mir morgen arum der tsait kein Yizreel. un di zin fun melech, zibetsik parshoin, zainen geven bai di groise lait fun der shtot, vos hoben zei oifgetsoigen.

2KI 10:6 Then he wrote a sefer (letter) the second time to them, saying, If ye be mine, and if ye will pay heed unto my voice, take ye the rashei anshei bnei adoneichem (the heads of the male children of your master) , and come to me to Yizre'el by tomorrow this time. Now the Bnei HaMelech, being seventy persons, were with the Gedolim of the Ir, who were rearing them.

2KI 10:7 ‏און עס איז געװען, װי דער בריװ איז אָנגעקומען צו זײ, אַזױ האָבן זײ גענומען די זין פֿון מלך, און זײ געשאָכטן, זיבעציק פּאַרשױן; און זײ האָבן אַרײַנגעטאָן זײערע קעפּ אין קערב, און אַװעקגעשיקט צו אים קײן יִזרְעֶאל. edit

2KI 10:7 un es iz geven, vi der briv iz ongekumen tsu zei, azoi hoben zei genumen di zin fun melech, un zei geshochten, zibetsik parshoin; un zei hoben araingeton zeyere kef in kerb, un avekgeshikt tsu im kein Yizreel.

2KI 10:7 And it came to pass, when the sefer came to them, that they took the Bnei HaMelech, and slaughtered seventy persons and put their heads in dudim (baskets) and sent him them to Yizre'el.

2KI 10:8 ‏איז געקומען אַ שליח, און האָט אים אָנגעזאָגט, אַזױ צו זאָגן: מע האָט געבראַכט די קעפּ פֿון דעם מלכס זין. האָט ער געזאָגט: מאַכט זײ אין צװײ הױפֿנס בײַם אײַנגאַנג פֿון טױער, ביז אין דער פֿרי. edit

2KI 10:8 iz gekumen a shlich, un hot im ongezogt, azoi tsu zogen: me hot gebracht di kef fun dem melechs zin. hot er gezogt: macht zei in tsvei hoifns baim aingang fun toier, biz in der peire.

2KI 10:8 And there came a malach, and told him, saying, They have brought the rashei Bnei HaMelech. And he said, Lay ye them in two tziburim (heaps, piles) at the petach of the sha'ar until the boker.

2KI 10:9 ‏און עס איז געװען אין דער פֿרי, איז ער אַרױסגעגאַנגען, און האָט זיך אַװעקגעשטעלט, און האָט געזאָגט צום גאַנצן פֿאָלק, איר זײַט אומשולדיק; אָט האָב איך געמאַכט אַ בונט אַקעגן מײַן האַר, און האָב אים געהרגעט. אָבער װער האָט דערשלאָגן אַלע די דאָזיקע? edit

2KI 10:9 un es iz geven in der peire, iz er aroisgegangen, un hot zich avekgeshtelt, un hot gezogt tsum gantsen folk, ir zait umshuldik; ot hob ich gemacht a bunt akegen main Har, un hob im geharget. ober ver hot dershlogen ale di dozike?

2KI 10:9 And it came to pass in the boker, that he went out, and stood, and said to kol haAm, Ye be tzaddikim; hinei, I fomented a kesher against adoni (my master) , and slaughtered him; but who slaughtered all these?

2KI 10:10 ‏זײַט װיסן דען, אַז גאָרנישט װעט פֿאַלן צו דער ערד פֿון דעם װאָרט פֿון ה׳ װאָס ג-ט האָט גערעדט אױף דעם הױז פֿון אַחאָבֿ; און ג-ט האָט געטאָן װאָס ער האָט גערעדט דורך זײַן קנעכט אֵלִיָהון. edit

2KI 10:10 zait visen den, az gornisht vet falen tsu der erd fun dem vort fun Hashem vos g-t hot geredt oif dem hoiz fun Achav; un g-t hot geton vos er hot geredt durch zain knecht Eliyahuen.

2KI 10:10 Know now that nothing shall fall [unfulfilled] unto ha'aretz of the Devar Hashem , which Hashem spoke against the Bais Ach'av; for Hashem hath done that which He spoke by His eved Eliyahu.

2KI 10:11 ‏און יֵהוּא האָט דערשלאָגן אַלע װאָס זײַנען געבליבן פֿון אַחאָבֿס הױז אין יִזרְעֶאל, און אַלע זײַנע גרױסע לײַט, און זײַנע גוטע פֿרײַנט, און זײַנע כֹּהנים, ביז ער האָט נישט געלאָזן פֿון אים אַן איבערבלײַב. edit

2KI 10:11 un Yehu hot dershlogen ale vos zainen gebliben fun Achavs hoiz in Yizreel, un ale zaine groise lait, un zaine gute fraint, un zaine koyanim, biz er hot nisht gelozen fun im an iberblaib.

2KI 10:11 So Yehu slaughtered all that remained of the Bais Ach'av in Yizre'el, and all his Gedolim, and his acquaintances, and his kohanim, until he left him no sarid (remnant survivor) .

2KI 10:12 ‏און ער איז אױפֿגעשטאַנען און איז אַװעק, און איז געגאַנגען קײן שוֹמרוֹן. װי ער איז בײַם בֵּית־עֵקֶד פֿון די פּאַסטוכער אין דעם װעג. edit

2KI 10:12 un er iz oifgeshtanen un iz avek, un iz gegangen kein Shomron. vi er iz baim Beit-Eked fun di pastucher in dem veg.

2KI 10:12 And he arose and departed, and came to Shomron. And as he was at the shearing house for the ro'im (shepherds) baderech (on the road) ,

2KI 10:13 ‏אַזױ האָט יֵהוּא אָנגעטראָפֿן די ברידער פֿון אַחַזיָהו דעם מלך פֿון יהוּדה, און ער האָט געזאָגט: װער זײַט איר? האָבן זײ געזאָגט: די ברידער פֿון אַחַזיָהון זײַנען מיר, און מיר האָבן אַראָפּגענידערט [צו פֿרעגן] אױף דעם פֿריד פֿון די קינדער פֿון מלך און די קינדער פֿון דער מוטער-מלכּה. edit

2KI 10:13 azoi hot Yehu ongetrofen di brider fun Achazyahu dem melech fun Yehudah, un er hot gezogt: ver zait ir? hoben zei gezogt: di brider fun Achazyahuen zainen mir, un mir hoben aropgenidert [tsu fregen] oif dem frid fun di kinder fun melech un di kinder fun der muter-Milcah.

2KI 10:13 Yehu met with the achei Achazyahu Melech Yehudah, and said, Who are ye? And they answered, We are the achei Achazyahu; and we go down to give shalom greeting to the Bnei HaMelech and the Bnei HaGevirah.

2KI 10:14 ‏האָט ער געזאָגט: כאַפּט זײ לעבעדיקערהײט. און מע האָט זײ געכאַפּט לעבעדיקערהײט, און זײ געשאָכטן בײַ דער ברונעם פֿון דעם בֵּית־עֵקֶד, צװײ און פֿערציק מאַן. און ער האָט קײנעם פֿון זײ נישט איבערגעלאָזט. edit

2KI 10:14 hot er gezogt: chapt zei lebedikerheit. un me hot zei gechapt lebedikerheit, un zei geshochten bai der brunem fun dem Beit-Eked, tsvei un fertsik man. un er hot keinem fun zei nisht ibergelozt.

2KI 10:14 And he said, Take them chayyim (alive) . And they took them chayyim, and executed them at the bor (pit) of the shearing house, even 42 ish; neither left he any remnant of them.

2KI 10:15 ‏און װי ער איז אַװעקגעגאַנגען פֿון דאָרטן, אַזױ האָט ער אָנגעטראָפֿן יהוֹנָדָב דעם זון פֿון רֵכָבֿן אים אַנטקעגן. האָט ער אים באַגריסט, און האָט צו אים געזאָגט: איז דײַן האַרץ אױפֿריכטיק, אַזױ װי מײַן האַרץ איז צו דײַן האַרצן? האָט יהוֹנָדָב געזאָגט: יאָ. [האָט יֵהוּא געזאָגט:] אױב יאָ, גיב דײַן האַנט. האָט ער געגעבן זײַן האַנט; און ער האָט אים אַרױפֿגענומען צו זיך אױפֿן רײַטװאָגן. edit

2KI 10:15 un vi er iz avekgegangen fun dorten, azoi hot er ongetrofen Yehonadav dem zun fun Rechaven im antkegen. hot er im bagrist, un hot tsu im gezogt: iz dain harts oifrichtik, azoi vi main harts iz tsu dain hartsen? hot Yehonadav gezogt: yo. [hot Yehu gezogt:] oib yo, gib dain hant. hot er gegeben zain hant; un er hot im aroifgenumen tsu zich oifen raitvogen.

2KI 10:15 And when he was departed from there, he met Yehonadav Ben Rechav approaching to meet him; and he saluted him, and said to him, Is thine lev yashar, as my lev is with thy lev? And Yehonadav answered, It is. If it be, give me thine yad. And he gave him his yad; and he took him up to him into the merkavah.

2KI 10:16 ‏און ער האָט געזאָגט: קום מיט מיר, און זע װי איך נעם זיך אָן פֿון ה׳ס װעגן. און מע האָט אים געפֿירט אין זײַן רײַטװאָגן. edit

2KI 10:16 un er hot gezogt: kum mit mir, un ze vi ich nem zich on fun Hashems vegen. un me hot im gefirt in zain raitvogen.

2KI 10:16 And he said, Come with me, and see my kina (zeal) for Hashem . So they had him ride in his merkavah.

2KI 10:17 ‏און ער איז געקומען קײן שוֹמרוֹן, און האָט דערשלאָגן אַלע װאָס זײַנען געבליבן פֿון אַחאָבֿן אין שוֹמרוֹן. ביז ער האָט אים פֿאַרטיליקט; אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון ה׳ װאָס ער האָט גערעדט צו אֵלִיָהון. edit

2KI 10:17 un er iz gekumen kein Shomron, un hot dershlogen ale vos zainen gebliben fun Achaven in Shomron. biz er hot im fartilikt; azoi vi dos vort fun Hashem vos er hot geredt tsu Eliyahuen.

2KI 10:17 And when he came to Shomron, he slaughtered all that remained unto Ach'av in Shomron, till he had destroyed him, according to the Devar Hashem , which He spoke to Eliyahu.

2KI 10:18 ‏און יֵהוּא האָט אײַנגעזאַמלט דאָס גאַנצע פֿאָלק, און האָט צו זײ געזאָגט: אַחאָבֿ האָט געדינט בַעַל אַ ביסל, יֵהוּא װעט אים דינען פֿיל. edit

2KI 10:18 un Yehu hot aingezamlt dos gantse folk, un hot tsu zei gezogt: Achav hot gedint Baal a bisel, Yehu vet im dinen fil.

2KI 10:18 And Yehu gathered kol HaAm together, and said unto them, Ach'av served Ba'al a little; but Yehu shall serve him much.

2KI 10:19 ‏און אַצונד, רופֿט צו מיר אַלע נבֿיאים פֿון בַעַל, אַלע זײַנע דינער, און אַלע זײַנע כֹּהנים; קײנער זאָל נישט פֿעלן; װאָרום אַ גרױסע אָפּפֿערשלאַכטונג צו בַעַל איז בײַ מיר. קײנער װאָס װעט פֿעלן, װעט נישט בלײַבן לעבן. און יֵהוּא האָט דאָס געטאָן מיט באַטרוג, כּדי אונטערצוברענגען די דינער פֿון בַעַל. edit

2KI 10:19 un atsund, ruft tsu mir ale neviim fun Baal, ale zaine diner, un ale zaine koyanim; keiner zol nisht felen; vorem a groise opfershlachtung tsu Baal iz bai mir. keiner vos vet felen, vet nisht blaiben leben. un Yehu hot dos geton mit batrug, kedei untertsubrengen di diner fun Baal.

2KI 10:19 Now therefore summon unto me all the nevi'im of Ba'al, all his avadim, and all his kohanim; let none be wanting; for I have a zevach gadol to do to Ba'al; whosoever shall be wanting, he shall not live. But Yehu did it be'akbah (in cunning, in deception) , to the intent that he might destroy the ovdei HaBa'al (worshippers of Ba'al) .

2KI 10:20 ‏און יֵהוּא האָט געזאָגט: הײליקט אַן אײַנזאַמלונג צו בַעַל. האָבן זײ עס אױסגערופֿן. edit

2KI 10:20 un Yehu hot gezogt: heilikt an ainzamlung tsu Baal. hoben zei es oisgerufen.

2KI 10:20 Yehu said, Proclaim an atzeret (a solemn assembly) for Ba'al. They proclaimed it.

2KI 10:21 ‏און יֵהוּא האָט געשיקט אין גאַנץ יִשׂרָאֵל, און אַלע דינער פֿון בַעַל זײַנען געקומען, און עס איז נישט געבליבן אַ מענטש װאָס איז נישט געקומען. און זײ זײַנען אַרײַנגעגאַנגען אין הױז פֿון בַעַל; און דאָס הױז פֿון בַעַל איז געװאָרן אָנגעפֿילט פֿון עק צו עק. edit

2KI 10:21 un Yehu hot geshikt in gants Yisroel, un ale diner fun Baal zainen gekumen, un es iz nisht gebliben a mentsh vos iz nisht gekumen. un zei zainen araingegangen in hoiz fun Baal; un dos hoiz fun Baal iz gevoren ongefilt fun ek tsu ek.

2KI 10:21 And Yehu sent through kol Yisroel; and kol ovdei HaBa'al (all the worshippers of Ba'al) came, so that there was not an ish left that came not. And they came into the bais of Ba'al; and the bais of Ba'al was full from end to end.

2KI 10:22 ‏האָט ער געזאָגט צו דעם מאַן װאָס איבער דער קלײדער-קאַמער: גיב אַרױס מלבושים צו אַלע דינער פֿון בַעַל. און ער האָט זײ אַרױסגעגעבן די מלבושים. edit

2KI 10:22 hot er gezogt tsu dem man vos iber der kleider-kamer: gib arois malbushem tsu ale diner fun Baal. un er hot zei aroisgegeben di malbushem.

2KI 10:22 And he said unto him that was over the meltachah (wardrobe) , Bring forth levush (robe) for all the ovdei HaBa'al. And he brought them forth the malbush (vestments, religious robes) .

2KI 10:23 ‏און יֵהוּא איז אַרײַנגעגאַנגען מיט יהוֹנָדָב דעם זון פֿון רֵכָבֿן אין הױז פֿון בַעַל, און ער האָט געזאָגט צו די דינער פֿון בַעַל: זוכט נאָך און זעט, אַז דאָ זאָל נישט זײַן מיט אײַך פֿון די קנעכט פֿון ה׳, נאָר בלױז בַעַל-דינער אַלײן. edit

2KI 10:23 un Yehu iz araingegangen mit Yehonadav dem zun fun Rechaven in hoiz fun Baal, un er hot gezogt tsu di diner fun Baal: zucht noch un zet, az do zol nisht zain mit aich fun di knecht fun Hashem, nor bloiz Baal-diner alein.

2KI 10:23 And Yehu went, and Yehonadav Ben Rechav, into the bais Ba'al, and said unto the ovdei HaBa'al, Search, and look that there be here with you none of the avadim of Hashem , but the ovdei HaBa'al only.

2KI 10:24 ‏און זײ זײַנען אַרײַנגעגאַנגען צו מאַכן שלאַכטאָפּפֿער און בראַנדאָפּפֿער {עֹלָה}. און יֵהוּא האָט זיך געשטעלט דרױסן אַכציק מאַן, און אָנגעזאָגט: אױב עמעצער װעט אַנטרונען װערן פֿון די מענטשן װאָס איך גיב איבער אױף אײַערע הענט, איז דײַן נפֿש פֿאַר ‏ יענעמס נפֿש. edit

2KI 10:24 un zei zainen araingegangen tsu machen shlachtopfer un brandopfer. un Yehu hot zich geshtelt droisen achtsik man, un ongezogt: oib emetser vet antrunen veren fun di mentshen vos ich gib iber oif aiere hent, iz dain nefesh far yenems nefesh.

2KI 10:24 And when they went in to offer zevakhim and olot, Yehu appointed fourscore ish outside, and said, If any of the anashim whom I have brought into your hands escape, he that letteth him go, his nefesh shall be for the nefesh of him.

2KI 10:25 ‏און עס איז געװען, װי ער האָט געענדיקט מאַכן דאָס בראַנדאָפּפֿער {עֹלָה}, אַזױ האָט יֵהוּא געזאָגט צו די לױפֿערס און צו די הױפּטלײַט: גײט אַרײַן דערשלאָגט זײ; קײנער זאָל נישט אַרױס. האָבן זײ זײ דערשלאָגן מיטן שאַרף פֿון שװערד; און די לױפֿערס און די הױפּטלײַט האָבן זײ אַרױסגעװאָרפֿן, און זײַנען אַװעקגעגאַנגען צו דער שטאָט פֿון בַעַלס הױז. edit

2KI 10:25 un es iz geven, vi er hot geendikt machen dos brandopfer, azoi hot Yehu gezogt tsu di loifers un tsu di hoiptlait: geit arain dershlogt zei; keiner zol nisht arois. hoben zei zei dershlogen miten sharf fun shverd; un di loifers un di hoiptlait hoben zei aroisgevorfen, un zainen avekgegangen tsu der shtot fun Baals hoiz.

2KI 10:25 And it came to pass, as soon as he had made an end of offering the olah (burnt offering) , that Yehu said to the guard and to the shalishim (officers) , Go in, and slay them; let none come forth. And they cut them down with the edge of the cherev; and the guard and the shalishim cast them out, and went to the Ir of the bais of Ba'al.

2KI 10:26 ‏און זײ האָבן אַרױסגענומען די זײַלשטײנער פֿון בַעַלס הױז, און זײ פֿאַרברענט. edit

2KI 10:26 un zei hoben aroisgenumen di zailshteiner fun Baals hoiz, un zei farbrent.

2KI 10:26 And they brought forth the matzevot out of the bais of Ba'al, and burned them.

2KI 10:27 ‏און זײ האָבן צעבראָכן דעם זײַלשטײן פֿון בַעַל, און האָבן צעבראָכן דאָס הױז פֿון בַעַל, און האָבן עס געמאַכט פֿאַר אָפּטריטן ביז אױף הײַנטיקן טאָג. edit

2KI 10:27 un zei hoben tsebrachen dem zailshtein fun Baal, un hoben tsebrachen dos hoiz fun Baal, un hoben es gemacht far optriten biz oif haintiken tog.

2KI 10:27 And they demolished the matzevot HaBa'al, and broke down the bais of Ba'al, and made it mokharot (latrines) unto this day.

2KI 10:28 ‏און יֵהוּא האָט פֿאַרטיליקט בַעַל פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 10:28 un Yehu hot fartilikt Baal fun Yisroel.

2KI 10:28 Thus Yehu destroyed Ba'al out of Yisroel.

2KI 10:29 ‏אָבער פֿון די זינד פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, מיט װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל, פֿון הינטער זײ האָט זיך יֵהוּא נישט אָפּגעקערט – פֿון די גילדערנע קעלבער װאָס אין בֵית-אֵל און װאָס אין דָן. edit

2KI 10:29 ober fun di zind fun Yarovam dem zun fun Nevaten, mit vos er hot gemacht zindiken Yisroel, fun hinter zei hot zich Yehu nisht opgekert – fun di gilderne kelber vos in Beit-El un vos in Dan.

2KI 10:29 Howbeit from the sins of Yarov'am Ben Nevat, who caused Yisroel to commit sin, Yehu departed not from after them, even, the eglei hazahav that were in Beit-El, and that were in Dan.

2KI 10:30 ‏און ה׳ האָט געזאָגט צו יֵהוּאן: װײַל דו האָסט זיך גוט באַגאַנגען צו טאָן װאָס איז רעכטפֿאַרטיק אין מײַנע אױגן – געטאָן צו אַחאָבֿס הױז אַזױ װי אַלץ אין מײַן האַרצן, װעלן דיר קינדער פֿון פֿירטן דָור זיצן אױף דעם טראָן ‏ פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 10:30 un Hashem hot gezogt tsu Yehuen: vail du host zich gut bagangen tsu ton vos iz rechtfartik in maine oigen – geton tsu Achavs hoiz azoi vi alts in main hartsen, velen dir kinder fun firten dor zitsen oif dem tron fun Yisroel.

2KI 10:30 And Hashem said unto Yehu, Because thou hast done well in executing that which is yashar in Mine eyes, and hast done unto the bais of Ach'av according to all that was in Mine lev, thy banim of the fourth generation shall sit on the kisse Yisroel.

2KI 10:31 ‏אָבער יֵהוּא האָט נישט געהיט צו גײן אין דער תּורה פֿון ה׳ אלוקי יִשׂרָאֵל מיט זײַן גאַנצן האַרצן; ער האָט זיך נישט אָפּגעקערט פֿון די זינד פֿון יָרָבֿעָמען, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל. edit

2KI 10:31 ober Yehu hot nisht gehit tsu gein in der torah fun Hashem Elochei Yisroel mit zain gantsen hartsen; er hot zich nisht opgekert fun di zind fun Yarovamen, vos er hot gemacht zindiken Yisroel.

2KI 10:31 Yet Yehu was not shomer to follow the Torat Hashem Elohei Yisroel with all his lev; for he departed not from the chattot Yarov'am which he caused Yisroel to commit sin.

2KI 10:32 ‏אין יענע טעג האָט ה׳ אָנגעהױבן אָפּצוהאַקן פֿון יִשׂרָאֵל. און חַזָאֵל האָט זײ געשלאָגן אין גאַנצן געמאַרק פֿון יִשׂרָאֵל: edit

2KI 10:32 in yene teg hot Hashem ongehoiben optsuhaken fun Yisroel. un Chazael hot zei geshlogen in gantsen gemark fun Yisroel:

2KI 10:32 In those days Hashem began to cut Yisroel down to size; and Chazael struck them down in all the territory of Yisroel;

2KI 10:33 ‏פֿון יַרדן צו זונאױפֿגאַנג, דאָס גאַנצע לאַנד גִלעָד, די גָדים, און די ראובֿנים, און די מנַשים, פֿון עַרוֹעֵר װאָס בײַם טאָל אַרנוֹן-גִלעָד און בָשָן. edit

2KI 10:33 fun Yarden tsu zunoifgang, dos gantse land Gilad, di Gadim, un di Reuvenim, un di Menashim, fun Aroer vos baim tal Arnon-Gilad un Bashan.

2KI 10:33 From Yarden eastward, all Eretz Gil'ad, the Gadi, and the Reuveni, and the Menashi, from Aro'er, which is by the Arnon Valley, even Gil'ad and Bashan.

2KI 10:34 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן יֵהוּאן, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, און זײַן גאַנצע גבֿוּרהשאַפֿט, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 10:34 un di iberike zachen vegen Yehuen, un alts vos er hot geton, un zain gantse gevurhshaft, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 10:34 Now the rest of the acts of Yehu, and all that he did, and all his gevurah, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel?

2KI 10:35 ‏און יֵהוּא האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און מע האָט אים באַגראָבן אין שוֹמרוֹן. און זײַן זון יהוֹאָחָז איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 10:35 un Yehu hot zich geleigt mit zaine elteren, un me hot im bagroben in Shomron. un zain zun Yehoachaz iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 10:35 And Yehu slept with his avot; and they buried him in Shomron. And Yehoachaz bno reigned as melech in his place.

2KI 10:36 ‏און די טעג װאָס יֵהוּא האָט געקיניגט איבער יִשׂרָאֵל אין שוֹמרוֹן, זײַנען געװען אַכט און צװאַנציק יאָר. edit

2KI 10:36 un di teg vos Yehu hot gekinigt iber Yisroel in Shomron, zainen geven acht un tsvantsik yor.

2KI 10:36 And the days that Yehu reigned as melech over Yisroel in Shomron: 28 shanah.

2KI 11:1 ‏און װי עַתַליָה די מוטער פֿון אַחַזיָהון האָט געזען אַז איר זון איז טױט, אַזױ איז זי אױפֿגעשטאַנען, און האָט אומגעבראַכט דעם גאַנצן קיניגלעכן אָפּשטאַם. edit

2KI 11:1 un vi Atalyah di muter fun Achazyahuen hot gezen az ir zun iz toit, azoi iz zi oifgeshtanen, un hot umgebracht dem gantsen kiniglechen opshtam.

2KI 11:1 And when Atalyah em Achazyahu saw that her ben was dead, she arose and destroyed kol zera hamamlachah.

2KI 11:2 ‏האָט יהוֹשֶבֿע די טאָכטער פֿון מלך יוֹרָם, אַחַזיָהוס שװעסטער, גענומען יוֹאָש דעם זון פֿון אַחַזיָהן, און האָט אים אַרױסגעגנבֿעט פֿון צװישן דעם מלכס קינדער װאָס האָבן געזאָלט געטײט װערן, אים און זײַן נאַם, אין אַ שלאָפֿקאַמער; און מע האָט אים באַהאַלטן פֿון עַתַליָהון, און ער איז נישט געטײט געװאָרן. edit

2KI 11:2 hot Yehosheva di tochter fun melech Yoram, Achazyahus shvester, genumen Yoash dem zun fun Achazyahen, un hot im aroisgegnvet fun tsvishen dem melechs kinder vos hoben gezolt geteit veren, im un zain nam, in a shlofkamer; un me hot im bahalten fun eataliohun, un er iz nisht geteit gevoren.

2KI 11:2 But Yehosheva Bat HaMelech Yoram, achot Achazyahu, took Yoash ben Achazyah, and stole him from among the Bnei HaMelech which were being slain; and they hid him, even him and his nurse, in the cheder hamittot (bedroom) from Atalyah, so that he was not slain.

2KI 11:3 ‏און ער איז געװען באַהאַלטן בײַ איר אין הױז פֿון ה׳ זעקס יאָר. און עַתַליָה האָט געקיניגט איבערן לאַנד. edit

2KI 11:3 un er iz geven bahalten bai ir in hoiz fun Hashem zeks yor. un Atalyah hot gekinigt iberen land.

2KI 11:3 And he was with her hid in the Beis Hashem shesh shanim. And Atalyah did reign over HaAretz.

2KI 11:4 ‏און אױפֿן זיבעטן יאָר האָט יהוֹיָדָע געשיקט און האָט גענומען די הױפּטלײַט איבער די הונדערטן, פֿון די כָּרים און פֿון די לױפֿערס, און ער האָט זײ געבראַכט צו זיך אין הױז פֿון ה׳, און ער האָט מיט זײ געשלאָסן {כרת} ‏ אַ בְּרִית, און האָט זײ באַשװאָרן אין הױז פֿון ה׳, און זײ געװיזן דעם מלכס זון. edit

2KI 11:4 un oifen zibeten yor hot Yehoyada geshikt un hot genumen di hoiptlait iber di hunderten, fun di Karim un fun di loifers, un er hot zei gebracht tsu zich in hoiz fun Hashem, un er hot mit zei geshlosen a bris, un hot zei bashvoren in hoiz fun Hashem, un zei gevizen dem melechs zun.

2KI 11:4 And the seventh year Yehoyada sent and got the commanders of hundreds, with the Kereti and bodyguard [of HaMelech] and brought them to him into the Beis Hashem , and made a Brit with them, and put them under oath in the Beis Hashem , and showed them the Ben HaMelech.

2KI 11:5 ‏און ער האָט זײ באַפֿױלן, אַזױ צו זאָגן: דאָס איז די זאַך װאָס איר זאָלט טאָן: אַ דריטל פֿון אײַך, די װאָס קומען אַרײַן שבת און היטן די היטונג פֿון דעם מלכס הױז – edit

2KI 11:5 un er hot zei bafoilen, azoi tsu zogen: dos iz di zach vos ir zolt ton: a dritel fun aich, di vos kumen arain Shabbos un hiten di hitung fun dem melechs hoiz –

2KI 11:5 And he commanded them, saying, This is the thing that ye shall do; a third part of you that come on duty on Shabbos shall even be Shomrei Mishmeret Bais HaMelech (Guards on duty at the Royal Palace) ;

2KI 11:6 ‏נאָך אַ דריטל איז געװען בײַם טױער סור, און אַ דריטל בײַם טױער הינטער די לױפֿערס – זאָלט היטן די היטונג פֿון פּאַלאַץ פֿאַר אַן אָפּצאַם. edit

2KI 11:6 noch a dritel iz geven baim toier Sur, un a dritel baim toier hinter di loifers – zolt hiten di hitung fun palats far an optsam.

2KI 11:6 And a third part shall be at the Sha'ar Sur; and a third part at the Sha'ar behind the ones guarding: so shall ye keep shomer the mishmeret HaBais for defense.

2KI 11:7 ‏און צװײ טײלן פֿון אײַך, אַלע װאָס גײען אַרױס שבת, זאָלן היטן די היטונג פֿון ה׳ס הױז אַרום דעם מלך. edit

2KI 11:7 un tsvei teilen fun aich, ale vos geyen arois Shabbos, zolen hiten di hitung fun Hashems hoiz arum dem melech.

2KI 11:7 And two companies of all you that go off duty on Shabbos, even they shall keep shomer the mishmeret Beis Hashem for HaMelech.

2KI 11:8 ‏און איר זאָלט אַרומרינגלען דעם מלך רונד אַרום, איטלעכער מיט זײַנע װאַפֿן אין זײַן האַנט. און װער עס קומט אַרײַן אין די רײען, זאָל געטײט װערן. און זײַט מיט דעם מלך בײַ זײַן אַרױסגײן און בײַ זײַן אַרײַנגײן. edit

2KI 11:8 un ir zolt arumringlen dem melech rund arum, itlecher mit zaine vafen in zain hant. un ver es kumt arain in di reyen, zol geteit veren. un zait mit dem melech bai zain aroisgein un bai zain araingein.

2KI 11:8 And ye shall surround HaMelech round about, every ish with his weapons in his yad; and he that cometh within the sederot (ranks) , let him be slain; and be ye with HaMelech when he goeth out and when he cometh in.

2KI 11:9 ‏האָבן די הױפּטלײַט פֿון די הונדערטן געטאָן אַזױ װי אַלץ װאָס יהוֹיָדָע דער כֹּהן האָט באַפֿױלן, און זײ האָבן גענומען איטלעכער זײַנע מענטשן, די װאָס קומען אַרײַן שבת, מיט די װאָס גײען אַרױס שבת, און זײ זײַנען געקומען צו יהוֹיָדָע דעם כֹּהן. edit

2KI 11:9 hoben di hoiptlait fun di hunderten geton azoi vi alts vos Yehoyada der koyen hot bafoilen, un zei hoben genumen itlecher zaine mentshen, di vos kumen arain Shabbos, mit di vos geyen arois Shabbos, un zei zainen gekumen tsu Yehoyada dem koyen.

2KI 11:9 And the commanders of hundreds did according to all things that Yehoyada HaKohen commanded; and they took every ish his anashim that were on duty on Shabbos, with them that should go off duty on Shabbos, and came to Yehoyada HaKohen.

2KI 11:10 ‏און דער כֹּהן האָט געגעבן די הױפּטלײַט פֿון די הונדערטן די שפּיזן און די שילדן װאָס פֿון מלך דָוִד, װאָס אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 11:10 un der koyen hot gegeben di hoiptlait fun di hunderten di shpizen un di shilden vos fun melech Dovid, vos in hoiz fun Hashem.

2KI 11:10 And to the commanders of hundreds did the Kohen give the spears and shields of Dovid HaMelech, that were in the Beis Hashem .

2KI 11:11 ‏און די לױפֿערס האָבן זיך געשטעלט איטלעכער מיט זײַנע װאַפֿן אין זײַן האַנט, פֿון דער רעכטער זײַט פֿון הױז ביז דער לינקער זײַט פֿון הױז, בײַם מזבח, און בײַם הױז, לעבן מלך רונד אַרום. edit

2KI 11:11 un di loifers hoben zich geshtelt itlecher mit zaine vafen in zain hant, fun der rechter zait fun hoiz biz der linker zait fun hoiz, baim mizbeyech, un baim hoiz, leben melech rund arum.

2KI 11:11 And the ones guarding stood, every ish with his weapons in his yad, round about HaMelech, from the right side of the Beis to the left side of the Beis, near the Mizbe'ach and the Beis.

2KI 11:12 ‏און ער האָט אַרױסגעפֿירט דעם מלכס זון, און האָט אָנגעטאָן אױף אים די קרױן און די צײגנים {עֵדוּת פֿון עשרת הדברים, סהדא, צײגע, עד התּביעה}; ‏ און זײ האָבן אים געמאַכט פֿאַר אַ מלך, און האָבן אים געזאַלבט; און זײ האָבן געקלאַפּט די הענט, און געזאָגט: לעבן זאָל דער מלך! edit

2KI 11:12 un er hot aroisgefirt dem melechs zun, un hot ongeton oif im di kroin un di tseignim {eides fun eshrt hedbrim, shed, tseige, Iddo hetbieh}; un zei hoben im gemacht far a melech, un hoben im gezalbt; un zei hoben geklapt di hent, un gezogt: leben zol der melech!

2KI 11:12 And he brought forth the Ben HaMelech, and put the nezer (crown) upon him, and gave him the Edut; and they proclaimed him Melech, and anointed him; and they clapped their hands, and said, Yechi HaMelech!

2KI 11:13 ‏און עַתַליָה האָט געהערט דעם קֹול פֿון די לױפֿערס און דעם פֿאָלק, און זי איז געקומען צו דעם פֿאָלק אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 11:13 un Atalyah hot gehert dem kol fun di loifers un dem folk, un zi iz gekumen tsu dem folk in hoiz fun Hashem.

2KI 11:13 And when Atalyah heard the noise of the ones guarding HaAm, she came to HaAm in the Beis Hashem .

2KI 11:14 ‏און זי האָט געזען, ערשט דער מלך שטײט אױף דער בימה, אַזױ װי דער שטײגער, און די האַרן און די טרומײטערערס לעבן מלך, און דאָס גאַנצע פֿאָלק פֿון לאַנד פֿרײט זיך, און בלאָזט אין טרומײטן; האָט עַתַליָה צעריסן אירע קלײדער, און האָט אַרױסגערופֿן: אַ בונט! אַ בונט! edit

2KI 11:14 un zi hot gezen, ersht der melech shteit oif der bime, azoi vi der shteiger, un di haren un di trumeiterers leben melech, un dos gantse folk fun land freit zich, un blozt in trumeiten; hot Atalyah tserisen ire kleider, un hot aroisgerufen: a bunt! a bunt!

2KI 11:14 And when she looked, hinei, HaMelech stood at HaAmmud (the Pillar) according to mishpat, and the sarim and the khatzotzerot (trumpets) beside HaMelech, and kol Am HaAretz were samei'ach (rejoicing) and blowing khatzotzerot; and Atalyah tore her robes, and cried, Kesher, kesher! (conspiracy, treason!)

2KI 11:15 ‏האָט יהוֹיָדָע דער כֹּהן באַפֿױלן די הױפּטלײַט פֿון די הונדערטן, די אױפֿזעער פֿון חיל, און ער האָט צו זײ געזאָגט: פֿירט זי אַרױס ביז אינעװײניק פֿון די רײען; און דעם װאָס גײט איר נאָך, טײט מיטן שװערד. װאָרום דער כֹּהן האָט געזאָגט: זי זאָל נישט געטײט װערן אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 11:15 hot Yehoyada der koyen bafoilen di hoiptlait fun di hunderten, di oifzeer fun cheil, un er hot tsu zei gezogt: firt zi arois biz ineveinik fun di reyen; un dem vos geit ir noch, teit miten shverd. vorem der koyen hot gezogt: zi zol nisht geteit veren in hoiz fun Hashem.

2KI 11:15 But Yehoyada HaKohen ordered the commanders of hundreds, the officers of the force, and said unto them, Bring her between the sedorot (ranks) ; and him that followeth her kill with the cherev. For the Kohen had said, Let her not be slain in the Beis Hashem .

2KI 11:16 ‏האָבן זײ געמאַכט פֿאַר איר אָרט, און זי איז אַרײַנגעגאַנגען דורך דעם פֿערדאײַנגאַנג אין מלכס הױז, און איז דאָרטן געטײט געװאָרן. edit

2KI 11:16 hoben zei gemacht far ir ort, un zi iz araingegangen durch dem ferdaingang in melechs hoiz, un iz dorten geteit gevoren.

2KI 11:16 And they laid hands on her; and she was come to the derech of the entrance HaSusim [by] the Bais HaMelech, and there was she slain.

2KI 11:17 ‏און יהוֹיָדָע האָט געשלאָסן אַ בְּרִית צװישן ה׳ און צװישן דעם מלך און דעם פֿאָלק, צו זײַן דאָס פֿאָלק פֿון ה׳; אױך צװישן דעם מלך און צװישן דעם פֿאָלק. edit

2KI 11:17 un Yehoyada hot geshlosen a bris tsvishen Hashem un tsvishen dem melech un dem folk, tsu zain dos folk fun Hashem; oich tsvishen dem melech un tsvishen dem folk.

2KI 11:17 And Yehoyada made a Brit between Hashem and HaMelech and HaAm, that they should be the Am Hashem ; and between HaMelech and HaAm.

2KI 11:18 ‏און דאָס גאַנצע פֿאָלק פֿון לאַנד איז אַרײַנגעגאַנגען אין הױז פֿון בַעַל, און זײ האָבן עס אײַנגעװאָרפֿן; זײַנע מזבחות און זײַנע בילדער האָבן זײ גוט צעבראָכן, און מַתּן דעם כֹּהן פֿון בַעַל האָבן זײ געהרגעט פֿאַר די מזבחות. ‏און דער כֹּהן האָט געמאַכט אױפֿזעער איבער דעם הױז פֿון ה׳. edit

2KI 11:18 un dos gantse folk fun land iz araingegangen in hoiz fun Baal, un zei hoben es aingevorfen; zaine mizbeyches un zaine bilder hoben zei gut tsebrachen, un Mattan dem koyen fun Baal hoben zei geharget far di mizbeyches. un der koyen hot gemacht oifzeer iber dem hoiz fun Hashem.

2KI 11:18 And kol HaAm HaAretz went into the bais Ba'al, and tore it down; its mizbechot and its tzelem they thoroughly broke in pieces, and slaughtered Mattan kohen HaBaal in front of the mizbechot. And HaKohen assigned the Pekudot (Oversight) over the Beis Hashem .

2KI 11:19 ‏און ער האָט גענומען די הױפּטלײַט פֿון די הונדערטן, און די כָּרים, און די לױפֿערס, און דאָס גאַנצע פֿאָלק פֿון לאַנד, און זײ האָבן אַראָפּגעבראַכט דעם מלך פֿון ה׳ס הױז, און זײ זײַנען אַרײַנגעגאַנגען דורך דעם טױער פֿון די לױפֿערס אין מלכס הױז. און ער האָט זיך געזעצט אױפֿן טראָן ‏ פֿון די מלכים. edit

2KI 11:19 un er hot genumen di hoiptlait fun di hunderten, un di Karim, un di loifers, un dos gantse folk fun land, un zei hoben aropgebracht dem melech fun Hashems hoiz, un zei zainen araingegangen durch dem toier fun di loifers in melechs hoiz. un er hot zich gezetst oifen tron fun di Molechim.

2KI 11:19 And he took the commanders of hundreds, and the Kereti and bodyguard [of HaMelech], and kol Am HaAretz; and they brought down HaMelech from the Beis Hashem , and came by the derech Sha'ar HaRatzim to the Bais HaMelech. And he sat on the kisse hamelachim.

2KI 11:20 ‏און דאָס גאַנצע פֿאָלק פֿון לאַנד האָט זיך געפֿרײט, און די שטאָט איז געװען רויִק. און עַתַליָהון האָבן זײ געטײט מיטן שװערד אין מלכס הױז. edit

2KI 11:20 un dos gantse folk fun land hot zich gefreit, un di shtot iz geven roiik. un eataliohun hoben zei geteit miten shverd in melechs hoiz.

2KI 11:20 And kol Am HaAretz rejoiced, and the Ir was sheket; and they slaughtered Atalyah with the cherev in the Bais HaMelech.

2KI 12:1 ‏ זיבן יאָר איז יהואש אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך. edit

2KI 12:1 ziben yor iz Yehoash alt geven, az er iz gevoren melech.

2KI 12:1 Shivah shanim was the age of Yehoash when he began to reign.

2KI 12:2 ‏ אין זיבעטן יאָר פֿון יֵהוּאן איז יהואש געװאָרן מלך, און פֿערציק יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם, און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען צִבֿיָה פֿון באֵר-שֶבַֿע. edit

2KI 12:2 in zibeten yor fun Yehuen iz Yehoash gevoren melech, un fertsik yor hot er gekinigt in Yerusholayim, un der nomen fun zain muter iz geven Tsivyah fun Beer-Sheva.

2KI 12:2 In the seventh year of Yehu, Yehoash (Yoash) began to reign; and arba'im shanah he reigned in Yerushalayim. And shem immo was Tzivyah of Be'er-Sheva.

2KI 12:3 ‏ און יהואש האָט געטאָן װאָס איז רעכטפֿאַרטיק אין די אױגן פֿון ה׳ אַלע זײַנע טעג, אַזױ װי יהוֹיָדָע דער כֹּהן האָט אים געלערנט. edit

2KI 12:3 un Yehoash hot geton vos iz rechtfartik in di oigen fun Hashem ale zaine teg, azoi vi Yehoyada der koyen hot im gelernt.

2KI 12:3 And Yehoash did that which was yashar in the sight of Hashem all his days wherein Yehoyada HaKohen instructed him.

2KI 12:4 ‏ נאָר די בָמות זײַנען נישט אָפּגעטאָן געװאָרן; דאָס פֿאָלק האָט נאָך אַלץ געשלאַכט און גערײכערט אױף די בָמות. edit

2KI 12:4 nor di Bamot zainen nisht opgeton gevoren; dos folk hot noch alts geshlacht un gereichert oif di Bamot.

2KI 12:4 But the high places were not removed; HaAm still sacrificed and burned ketoret at the high places.

2KI 12:5 ‏ און יהואש האָט געזאָגט צו די כֹּהנים: אַל דאָס געהײליקטע זילבער װאָס װערט געבראַכט אין ה׳ס הױז אין גאַנגבאַרן געלט, דאָס געלט פֿון נפֿשות לױט איטלעכנס אָפּשאַצונג, אַל דאָס געלט װאָס עמיצן קומט אַרױף אױפֿן האַרצן צו ברענגען אין הױז פֿון ה׳, edit

2KI 12:5 un Yehoash hot gezogt tsu di koyanim: al dos geheilikte zilber vos vert gebracht in Hashems hoiz in gangbaren gelt, dos gelt fun nefoshes loit itlechns opshatsung, al dos gelt vos emitsen kumt aroifblikendik oifen hartsen tsu brengen in hoiz fun Hashem,

2KI 12:5 And Yehoash said to the Kohanim, All the kesef of the kadashim (money offered as holy donations) that is brought into the Bais Hashem , even the kesef of every one numbered in the census, the kesef nafshot of each oneʼs valuation, and all the kesef that cometh from lev ish to bring into the Bais Hashem ,

2KI 12:6 ‏ זאָלן די כֹּהנים נעמען פֿאַר זיך, איטלעכער פֿון זײַן געבער; און זײ זאָלן פֿאַרריכטן די צעבראָכענע ערטער פֿון הױז, װוּ נאָר אַ צעבראָכענער אָרט װעט זיך דאָרטן געפֿינען. edit

2KI 12:6 zolen di koyanim nemen far zich, itlecher fun zain geber; un zei zolen farrichten di tsebrochene erter fun hoiz, vu nor a tsebrochener ort vet zich dorten gefinen.

2KI 12:6 Let the Kohanim receive to them, every Kohen from his donors; and let the Kohanim repair the breaches of the Bais, wheresoever any damage shall be found.

2KI 12:7 ‏ אָבער עס איז געװען אין דרײַ און צװאַנציקסטן יאָר פֿון מלך יהואש, האָבן די כֹּהנים נאָך נישט געהאַט פֿאַרריכט די צעבראָכענע ערטער פֿון הױז. edit

2KI 12:7 ober es iz geven in drai un tsvantsiksten yor fun melech Yehoash, hoben di koyanim noch nisht gehat farricht di tsebrochene erter fun hoiz.

2KI 12:7 But it was so, that in the three and twentieth year of Melech Yehoash, the Kohanim had not repaired the breaches of the Bais.

2KI 12:8 ‏ האָט דער מלך יהואש גערופֿן יהוֹיָדָע דעם כֹּהן, און די [אַנדערע] כֹּהנים, און ער האָט צו זײ געזאָגט: פֿאַר װאָס פֿאַרריכט איר נישט די צעבראָכענע ערטער פֿון הױז? און אַצונד, זאָלט איר מער נישט נעמען קײן געלט פֿון אײַערע געבער, נײַערט אױף די צעבראָכענע ערטער פֿון הױז זאָלט איר עס אָפּגעבן. edit

2KI 12:8 hot der melech Yehoash gerufen Yehoyada dem koyen, un di [andere] koyanim, un er hot tsu zei gezogt: far vos farricht ir nisht di tsebrochene erter fun hoiz? un atsund, zolt ir mer nisht nemen kein gelt fun aiere geber, naiert oif di tsebrochene erter fun hoiz zolt ir es opgeben.

2KI 12:8 Then Melech Yehoash summoned Yehoyada HaKohen, and the other Kohanim, and said unto them, Why repair ye not the breaches of the Bais? Now therefore receive no more kesef (silver, money) of your donors, but hand it over for the breaches of the Bais.

2KI 12:9 ‏ האָבן די כֹּהנים אײַנגעװיליקט, נישט צו נעמען דאָס געלט פֿון דעם פֿאָלק, און נישט צו פֿאַרריכטן די צעבראָכענע ערטער פֿון הױז. edit

2KI 12:9 hoben di koyanim aingevilikt, nisht tsu nemen dos gelt fun dem folk, un nisht tsu farrichten di tsebrochene erter fun hoiz.

2KI 12:9 And the Kohanim consented to receive no more kesef of HaAm; also not to repair the breaches of the Bais.

2KI 12:10 ‏ און יהוֹיָדָע דער כֹּהן האָט גענומען אַ קאַסטן, און האָט אױסגעשניטן אַ לאָך אין זײַן טירל, און האָט אים אַװעקגעשטעלט לעבן מזבח, אױף דער רעכטער זײַט װי מע קומט אַרײַן אין הױז פֿון ה׳; און אַהין פֿלעגן די כֹּהנים װאָס היטן די שװעל, אַרײַנטאָן דאָס גאַנצע געלט װאָס איז געבראַכט געװאָרן אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 12:10 un Yehoyada der koyen hot genumen a kasten, un hot oisgeshniten a loch in zain tirl, un hot im avekgeshtelt leben mizbeyech, oif der rechter zait vi me kumt arain in hoiz fun Hashem; un ahin flegen di koyanim vos hiten di shvel, arainton dos gantse gelt vos iz gebracht gevoren in hoiz fun Hashem.

2KI 12:10 But Yehoyada HaKohen took aron echad (a pishkeh) , and bored a hole in the lid of it, and placed it beside the Mizbe'ach, on the right side as one cometh into the Bais Hashem ; and the Kohanim that were Shomrei HaSaf (Guards of the Threshold) put therein kol hakesef that was brought into the Bais Hashem .

2KI 12:11 ‏ און עס איז געװען, װי זײ האָבן געזען אַז אין קאַסטן איז דאָ פֿיל געלט, אַזױ איז אַרױפֿגעקומען דער שרײַבער פֿון מלך, און דער כֹּהן-גָדול, און זײ האָבן אײַנגעבונדן און איבערגעצײלט דאָס געלט װאָס האָט זיך געפֿונען אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 12:11 un es iz geven, vi zei hoben gezen az in kasten iz do fil gelt, azoi iz aroifgekumen der shraiber fun melech, un der koyen-godul, un zei hoben aingebunden un ibergetseilt dos gelt vos hot zich gefunen in hoiz fun Hashem.

2KI 12:11 And it was so, when they saw that there was much kesef in the aron, that the Sofer HaMelech and the Kohen HaGadol came up, and they put up in bags, and counted the kesef that was found in the Bais Hashem .

2KI 12:12 ‏ און זײ פֿלעגן איבערגעבן דאָס אױסגעצײלטע געלט אין די הענט פֿון די װערקמײַנסטערס װאָס זײַנען געװען געשטעלט איבער דעם הױז פֿון ה׳; און זײ האָבן עס אױסגעצאָלט צו די האָלצמײַנסטערס און צו די בױמײַנסטערס װאָס האָבן געאַרבעט אין הױז פֿון ה׳, edit

2KI 12:12 un zei flegen ibergeben dos oisgetseilte gelt in di hent fun di verkmainsters vos zainen geven geshtelt iber dem hoiz fun Hashem; un zei hoben es oisgetsolt tsu di holtsmainsters un tsu di boimainsters vos hoben gearbet in hoiz fun Hashem,

2KI 12:12 And they gave the kesef that was weighed out into the hands of the osei hamelachah (workmen) who were hamepekadim (the overseers, supervisors) of the Bais Hashem ; and they made the outlay to the woodworkers and the bonim (builders) that wrought upon the Bais Hashem ,

2KI 12:13 ‏ און צו די מױערער, און צו די שטײנהעקער, און אױף צו קױפֿן האָלץ און געהאַקטע שטײנער, צו פֿאַרריכטן די צעבראָכענע ערטער פֿון ה׳ס הױז, און אױף אַלץ װאָס איז אַװעקגעגאַנגען אױפֿן הױז, צום פֿאַרריכטן. edit

2KI 12:13 un tsu di moierer, un tsu di shteinheker, un oif tsu koifen holts un gehakte shteiner, tsu farrichten di tsebrochene erter fun Hashems hoiz, un oif alts vos iz avekgegangen oifen hoiz, tsum farrichten.

2KI 12:13 And to masons, and stonecutters, and to buy timber and quarried stone to repair the breaches of the Bais Hashem , and for all the outlay for the Bais Hashem to repair it.

2KI 12:14 ‏ אָבער קײן זילבערנע בעקנס, שנײצמעסערס, שפּרענגבעקנס, טרומײטן, קײן שום גילדערנע כּלי און זילבערנע כּלי, פֿלעגט נישט געמאַכט װערן פֿאַר דעם הױז פֿון ה׳ פֿון דעם געלט װאָס איז געבראַכט געװאָרן אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 12:14 ober kein zilberne bekns, shneitsmesers, shprengbekns, trumeiten, kein shum gilderne keile un zilberne keile, flegt nisht gemacht veren far dem hoiz fun Hashem fun dem gelt vos iz gebracht gevoren in hoiz fun Hashem.

2KI 12:14 However, for the Bais Hashem no silver bowls, lamp snuffers, khatzotzerot (trumpets) , vessels of gold or silver, none of these were acquired from the money that was brought into the Bais Hashem .

2KI 12:15 ‏ נײַערט צו די װערקמײַנסטערס פֿלעגט מען עס געבן, און זײ פֿלעגן דערמיט פֿאַרריכטן דאָס הױז פֿון ה׳. edit

2KI 12:15 naiert tsu di verkmainsters flegt men es geben, un zei flegen dermit farrichten dos hoiz fun Hashem.

2KI 12:15 But they gave that money to the osei hamelachah (workmen) , and repaired therewith the Bais Hashem .

2KI 12:16 ‏ און מע פֿלעגט זיך נישט רעכענען מיט די מענטשן װאָס מע פֿלעגט געבן דאָס געלט אױף זײער האַנט, אױף צו געבן צו די בַעַל-מלאָכהס, נײַערט אױף נאמנות האָבן זײ געאַרבעט. edit

2KI 12:16 un me flegt zich nisht rechenen mit di mentshen vos me flegt geben dos gelt oif zeyer hant, oif tsu geben tsu di Baal-mlochhs, naiert oif nemnes hoben zei gearbet.

2KI 12:16 Moreover they audited not the anashim, into whose yad they delivered the kesef to be bestowed on the osei hamelachah (workmen) ; for they dealt be'emunah (faithfully, honestly) .

2KI 12:17 ‏ דאָס געלט פֿון שולדאָפּפֿער {אָשָׁם} ‏ און דאָס געלט פֿון זינדאָפּפֿער {קָרבָּן חַטָּאת} פֿלעגט נישט געבראַכט װערן אין הױז פֿון ה׳; דאָס פֿלעגט געהערן צו די כֹּהנים. edit

2KI 12:17 dos gelt fun shuldopfer un dos gelt fun zindopfer flegt nisht gebracht veren in hoiz fun Hashem; dos flegt geheren tsu di koyanim.

2KI 12:17 The kesef asham (money from the guilt offerings) and the kesef chatta'ot (money from the sin offerings) was not brought into the Bais Hashem ; it belonged to the Kohanim.

2KI 12:18 ‏ דענצמאָל איז אַרױפֿגעגאַנגען חַזָאֵל דער מלך פֿון אַרָם, און האָט געהאַלטן מלחמה אױף גַת, און האָט זי באַצװוּנגען. און חַזָאֵל האָט געקערט זײַן פּנים אַרױפֿצוגײן אױף ירושָלַיִם. edit

2KI 12:18 dentsmol iz aroifgegangen Chazael der melech fun Aram, un hot gehalten milchome oif Gat, un hot zi batsvungen. un Chazael hot gekert zain ponem aroiftsugein oif Yerusholayim.

2KI 12:18 Then Chazael Melech Aram (Syria) went up, and fought against Gat, and captured it; and Chazael set his face to go up against Yerushalayim.

2KI 12:19 ‏ האָט יהואש דער מלך פֿון יהוּדה גענומען אַלע הײליקע זאַכן װאָס יהוֹשָפֿט, און יהוֹרָם, און אַחַזיָהו, זײַנע עלטערן, די מלכים פֿון יהוּדה, האָבן געהײליקט, און זײַנע אײגענע געהײליקטע זאַכן, און דאָס גאַנצע גאָלד װאָס האָט זיך געפֿונען אין די שאַצקאַמערן פֿון ה׳ס הױז און פֿון מלכס הױז, און ער האָט עס אַװעקגעשיקט צו חַזָאֵל דעם מלך פֿון אַרָם. און ער האָט אָפּגעצױגן פֿון ירושָלַיִם. edit

2KI 12:19 hot Yehoash der melech fun Yehudah genumen ale heilike zachen vos Yehoshaphat, un Yehoram, un Achazyahu, zaine elteren, di Molechim fun Yehudah, hoben geheilikt, un zaine eigene geheilikte zachen, un dos gantse gold vos hot zich gefunen in di shatskameren fun Hashems hoiz un fun melechs hoiz, un er hot es avekgeshikt tsu Chazael dem melech fun Aram. un er hot opgetsoigen fun Yerusholayim.

2KI 12:19 And Yehoash Melech Yehudah took all the kadashim that Yehoshaphat, and Yehoram, and Achazyahu, his avot, Melachim of Yehudah, had dedicated, and his own kadashim, and all the zahav that was found in the otzarot of the Bais Hashem , and in the Bais HaMelech, and sent them to Chazael Melech Aram; and he withdrew from Yerushalayim.

2KI 12:20 ‏ און די איבעריקע זאַכן װעגן יוֹאָשן, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 12:20 un di iberike zachen vegen Yoashen, un alts vos er hot geton, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 12:20 And the rest of the acts of Yoash, and all that he did, are they not written in the Sefer of the Divrei HaYamim L'Malchei Yehudah?

2KI 12:21 ‏ און זײַנע קנעכט זײַנען אױפֿגעשטאַנען און האָבן געבונטעװעט אַ בונט, און האָבן דערשלאָגן יוֹאָשן אין בֵית-מִלוא װאָס נידערט אַראָפּ צו סִלאָ. edit

2KI 12:21 un zaine knecht zainen oifgeshtanen un hoben gebuntevet a bunt, un hoben dershlogen Yoashen in beit-milu vos nidert arop tsu Silla.

2KI 12:21 And his avadim arose, and made a kesher (conspiracy) , and assassinated Yoash in the Bais Millo, on the way down to Silla.

2KI 12:22 ‏ יוֹזכר דער זון פֿון שִמעָתן, און יוֹזָבָֿד דער זון פֿון שומרן, זײַנע קנעכט, האָבן אים געשלאָגן, און ער איז געשטאָרבן. און מע האָט אים באַגראָבן לעבן זײַנע עלטערן אין דָוִדס-שטאָט. און זײַן זון אַמַציָה איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 12:22 yozchr der zun fun Shimaten, un Yozavad der zun fun shumren, zaine knecht, hoben im geshlogen, un er iz geshtorben. un me hot im bagroben leben zaine elteren in Dovids-shtot. un zain zun Amatsyah iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 12:22 For Yozachar ben Shim'at, and Yehozavad ben Shomer, his avadim, struck him down that he died; and they buried him with his avot in Ir Dovid; and Amatzyah bno reigned in his place.

2KI 13:1 ‏אין דרײַ און צװאַנציקסטן יאָר פֿון יוֹאָש דעם זון פֿון אַחַזיָהון, דעם מלך פֿון יהוּדה, איז יהוֹאָחָז דער זון פֿון יֵהוּאן געװאָרן מלך איבער יִשׂרָאֵל אין שוֹמרוֹן, [און האָט געקיניגט] זיבעצן יאָר. edit

2KI 13:1 in drai un tsvantsiksten yor fun Yoash dem zun fun Achazyahuen, dem melech fun Yehudah, iz Yehoachaz der zun fun Yehuen gevoren melech iber Yisroel in Shomron, [un hot gekinigt] zibetsen yor.

2KI 13:1 In the three and twentieth shanah (year) of Yoash Ben Achazyahu Melech Yehudah, Yehoachaz Ben Yehu began to reign as melech over Yisroel in Shomron, and reigned seventeen shanah.

2KI 13:2 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, און איז געגאַנגען נאָך די זינד פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל; ער האָט זיך נישט אָפּגעקערט דערפֿון. edit

2KI 13:2 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, un iz gegangen noch di zind fun Yarovam dem zun fun Nevaten, vos er hot gemacht zindiken Yisroel; er hot zich nisht opgekert derfun.

2KI 13:2 And he did that which was rah before the eyes of Hashem , and followed after the chattot of Yarov'am Ben Nevat, which he caused Yisroel to sin; he departed not therefrom.

2KI 13:3 ‏און דער צאָרן {אַף} ‏ פֿון ה׳ האָט געגרימט אױף יִשׂרָאֵל, און ער האָט זײ געגעבן אין דער האַנט פֿון חַזָאֵל דעם מלך פֿון אַרָם, און אין דער האַנט פֿון בֶן-הַדַד דעם זון פֿון חַזָאֵלן, אַלע טעג. edit

2KI 13:3 un der tsoren fun Hashem hot gegrimt oif Yisroel, un er hot zei gegeben in der hant fun Chazael dem melech fun Aram, un in der hant fun Ben-Hadad dem zun fun Chazaelen, ale teg.

2KI 13:3 And the af Hashem (anger of Hashem ) was kindled against Yisroel, and He delivered them into the yad Chazael Melech Aram (Syria) , and into the yad Ben-Hadad Ben Chazael, all their yamim.

2KI 13:4 ‏האָט יהוֹאָחָז געבעטן צו ה׳, און ה׳ האָט צוגעהערט צו אים, װאָרום ער האָט געזען די דריקונג פֿון יִשׂרָאֵל, אַז דער מלך פֿון אַרָם האָט זײ געדריקט – edit

2KI 13:4 hot Yehoachaz gebeten tsu Hashem, un Hashem hot tsugehert tsu im, vorem er hot gezen di drikung fun Yisroel, az der melech fun Aram hot zei gedrikt –

2KI 13:4 And Yehoachaz besought Hashem , and Hashem paid heed unto him; for He saw the lakhatz (oppression) of Yisroel, because Melech Aram (Syria) oppressed them —

2KI 13:5 ‏און ה׳ האָט געגעבן יִשׂרָאֵל אַ העלפֿער, און זײ זײַנען אַרױס פֿון אונטער דער האַנט פֿון אַרָם; און די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל זײַנען געזעסן אין זײערע געצעלטן אַזױ װי נעכטן-אײערנעכטן. edit

2KI 13:5 un Hashem hot gegeben Yisroel a helfer, un zei zainen arois fun unter der hant fun Aram; un di kinder fun Yisroel zainen gezesen in zeyere getselten azoi vi nechten-eyernechten.

2KI 13:5 And Hashem gave Yisroel a moshia (savior) , so that they went out from under the yad Aram; and the Bnei Yisroel dwelt in their ohalim, as formerly.

2KI 13:6 ‏אָבער זײ האָבן זיך נישט אָפּגעקערט פֿון די זינד פֿון דעם הױז פֿון יָרָבֿעָמען, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל; זײ זײַנען געגאַנגען דערין; און אױך די אַשֵרָה איז געבליבן שטײן אין שוֹמרוֹן. – edit

2KI 13:6 ober zei hoben zich nisht opgekert fun di zind fun dem hoiz fun Yarovamen, vos er hot gemacht zindiken Yisroel; zei zainen gegangen derin; un oich di Asherah iz gebliben shtein in Shomron. –

2KI 13:6 Nevertheless they departed not from the chattot of the Bais Yarov'am, who made Yisroel sin, but walked therein; and also there remained standing the Asherah in Shomron —

2KI 13:7 ‏װאָרום ער האָט נישט איבערגעלאָזן יהוֹאָחָזן קײן מאַנשאַפֿט, נאָר בלױז פֿופֿציק רײַטער, און צען רײַטװעגן, און צען טױזנט פֿוסגײער. װײַל דער מלך פֿון אַרָם האָט זײ אומגעבראַכט, און זײ געמאַכט אַזױ װי שטױב צום טרעטן. edit

2KI 13:7 vorem er hot nisht ibergelozen Yehoachazen kein manshaft, nor bloiz fuftsik raiter, un tsen raitvegen, un tsen toiznt fusgeyer. vail der melech fun Aram hot zei umgebracht, un zei gemacht azoi vi shtoib tsum treten.

2KI 13:7 For he did leave of the army to Yehoachaz but 50 parashim, and 10 merkavot, and 10,000 foot soldiers; for Melech Aram had destroyed them, and had made them like the aphar for trampling.

2KI 13:8 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן יהוֹאָחָזן, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, און זײַן גבֿוּרהשאַפֿט, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 13:8 un di iberike zachen vegen Yehoachazen, un alts vos er hot geton, un zain gevurhshaft, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 13:8 Now the rest of the acts of Yehoachaz, and all that he did, and his gevurah, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel?

2KI 13:9 ‏און יהוֹאָחָז האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און מע האָט אים באַגראָבן אין שוֹמרוֹן. און זײַן זון יוֹאָש איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 13:9 un Yehoachaz hot zich geleigt mit zaine elteren, un me hot im bagroben in Shomron. un zain zun Yoash iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 13:9 And Yehoachaz slept with his avot; and they buried him in Shomron; and Yoash bno reigned as Melech in his place.

2KI 13:10 ‏אין זיבן און דרײַסיקסטן יאָר פֿון יוֹאָש דעם מלך פֿון יהוּדה איז יהואש דער זון פֿון יהוֹאָחָזן געװאָרן מלך איבער יִשׂרָאֵל אין שוֹמרוֹן, [און האָט געקיניגט] זעכצן יאָר. edit

2KI 13:10 in ziben un draisiksten yor fun Yoash dem melech fun Yehudah iz Yehoash der zun fun Yehoachazen gevoren melech iber Yisroel in Shomron, [un hot gekinigt] zechtsen yor.

2KI 13:10 In the 37 th shanah of Yoash Melech Yehudah began Yehoash Ben Yehoachaz to reign as Melech over Yisroel in Shomron, and reigned as Melech 16 shanah.

2KI 13:11 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳; ער האָט זיך נישט אָפּגעקערט פֿון אַלע זינד פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל; ער איז געגאַנגען דערין. edit

2KI 13:11 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem; er hot zich nisht opgekert fun ale zind fun Yarovam dem zun fun Nevaten, vos er hot gemacht zindiken Yisroel; er iz gegangen derin.

2KI 13:11 And he did that which was rah before the eyes of Hashem ; he departed not from all the chattot Yarov'am Ben Nevat, who caused Yisroel to commit sin; but he walked therein.

2KI 13:12 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן יוֹאָשן, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, און זײַן גבֿוּרהשאַפֿט, װי ער האָט מלחמה געהאַלטן מיט אַמַציָה דעם מלך פֿון יהוּדה, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 13:12 un di iberike zachen vegen Yoashen, un alts vos er hot geton, un zain gevurhshaft, vi er hot milchome gehalten mit Amatsyah dem melech fun Yehudah, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 13:12 And the rest of the acts of Yoash, and all that he did, and his gevurah wherewith he warred against Amatzyah (Amaziah) Melech Yehudah, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel?

2KI 13:13 ‏און יוֹאָש האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן; און יָרָבֿעָם האָט זיך געזעצט אױף זײַן טראָן. ‏ און יוֹאָש איז באַגראָבן געװאָרן אין שוֹמרוֹן לעבן די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 13:13 un Yoash hot zich geleigt mit zaine elteren; un Yarovam hot zich gezetst oif zain tron. un Yoash iz bagroben gevoren in Shomron leben di Molechim fun Yisroel.

2KI 13:13 And Yoash slept with his avot; and Yarov'am sat upon his kisse: and Yoash was buried in Shomron with the Malkhei Yisroel.

2KI 13:14 ‏און אֶלישע איז קראַנק געװאָרן אױף דער קראַנקשאַפֿט װאָס ער האָט געזאָלט פֿון איר שטאַרבן; און יוֹאָש דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל האָט אַראָפּגענידערט צו אים, און ער האָט געװײנט אױף זײַן פּנים, און האָט געזאָגט: פֿאָטער מײַנער, פֿאָטער מײַנער, רײַטװעגן און רײַטער פֿון יִשׂרָאֵל! edit

2KI 13:14 un Elishah iz krank gevoren oif der krankshaft vos er hot gezolt fun ir shtarben; un Yoash der melech fun Yisroel hot aropgenidert tsu im, un er hot geveint oif zain ponem, un hot gezogt: foter meiner, foter meiner, raitvegen un raiter fun Yisroel!

2KI 13:14 Now Elishah was fallen ill of his illness whereof he would die. And Yoash Melech Yisroel came down unto him, and wept over his face, and said, O Avi, Avi, the merkavah of Yisroel, and the parashim thereof.

2KI 13:15 ‏האָט אֶלישע צו אים געזאָגט: ברענג אַ בױגן און פֿײַלן. האָט ער אים געבראַכט אַ בױגן און פֿײַלן. edit

2KI 13:15 hot Elishah tsu im gezogt: breng a boigen un failen. hot er im gebracht a boigen un failen.

2KI 13:15 And Elishah said unto him, Take keshet and khitzim. And he took unto him keshet and khitzim.

2KI 13:16 ‏האָט ער געזאָגט צו דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל: לײג אַרױף דײַן האַנט אױפֿן בױגן. האָט ער אַרױפֿגעלײגט זײַן האַנט, און אֶלישע האָט אַרױפֿגעטאָן זײַנע הענט אױף די הענט פֿון מלך. edit

2KI 13:16 hot er gezogt tsu dem melech fun Yisroel: leig aroifblikendik dain hant oifen boigen. hot er aroifgeleigt zain hant, un Elishah hot aroifgeton zaine hent oif di hent fun melech.

2KI 13:16 And he said to Melech Yisroel, Place thine yad upon the keshet. And he put his yad upon it; and Elishah put his hands upon the hands of HaMelech.

2KI 13:17 ‏און ער האָט געזאָגט: עפֿן דעם פֿענצטער צו מזרח; האָט ער געעפֿנט. האָט אֶלישע געזאָגט: שיס; און ער האָט געשאָסן. האָט ער געזאָגט: אַ פֿײַל פֿון ישועה פֿון ה׳, און אַ פֿײַל פֿון ישועה אַקעגן אַרָם; און װעסט שלאָגן אַרָם אין אַפֿק ביז צו פֿאַרלענדן. edit

2KI 13:17 un er hot gezogt: efen dem fentster tsu mizrech; hot er geefent. hot Elishah gezogt: shis; un er hot geshosen. hot er gezogt: a fail fun yeshue fun Hashem, un a fail fun yeshue akegen Aram; un vest shlogen Aram in Aphek biz tsu farlenden.

2KI 13:17 And he said, Open the east chalon. And he opened it. Then Elishah said, Shoot. And he shot. And he said, The khetz (arrow) of the teshuah (salvation) unto Hashem , and the khetz of teshuah against Aram; for thou shalt strike down Aram at Aphek, unto complete destruction.

2KI 13:18 ‏און ער האָט געזאָגט: נעם די פֿײַלן; און ער האָט זײ גענומען. האָט ער געזאָגט צו דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל: שלאָג אָן דער ערד; און ער האָט געשלאָגן דרײַ מאָל און האָט זיך אָפּגעשטעלט. edit

2KI 13:18 un er hot gezogt: nem di failen; un er hot zei genumen. hot er gezogt tsu dem melech fun Yisroel: shlog on der erd; un er hot geshlogen drai mol un hot zich opgeshtelt.

2KI 13:18 And he said, Take the khitzim (arrows) . And he took them. And he said unto Melech Yisroel, Strike the ground. And he struck shalosh pe'amim (three times) and stopped.

2KI 13:19 ‏האָט געצערנט אױף אים דער מאַן פֿון ג-ט, און האָט געזאָגט: געזאָלט שלאָגן פֿינף אָדער זעקס מאָל; דענצמאָל װאָלסטו געשלאָגן אַרָם ביז צום פֿאַרלענדן; אָבער אַצונד װעסטו נאָר דרײַ מאָל שלאָגן אַרָם. edit

2KI 13:19 hot getsernt oif im der man fun g-t, un hot gezogt: gezolt shlogen finf oder zeks mol; dentsmol volstu geshlogen Aram biz tsum farlenden; ober atsund vestu nor drai mol shlogen Aram.

2KI 13:19 And the Ish HaElohim was in wrath with him, and said, Thou shouldest have struck chamesh or shesh pe'amim; then hadst thou struck down Aram till thou hadst completely destroyed it; whereas now thou shalt defeat Aram but 3 pe'amim.

2KI 13:20 ‏און אֶלישע איז געשטאָרבן, און מע האָט אים באַגראָבן. און באַנדעס פֿון מוֹאָבֿ פֿלעגן קומען אין לאַנד בײַם אָנקום פֿון יאָר. edit

2KI 13:20 un Elishah iz geshtorben, un me hot im bagroben. un bandes fun Moav flegen kumen in land baim onkum fun yor.

2KI 13:20 And Elishah died, and they buried him. And the raiding parties of Moav would invade the land at the beginning of the shanah.

2KI 13:21 ‏און עס איז געװען, מע באַגראָבט אַזױ אַ מענטשן, ערשט זײ דערזעען אַ באַנדע. האָבן זײ אַרײַנגעװאָרפֿן דעם מאַן אין אֶלישעס קבֿר. ‏ און דער מאַן האָט זיך געקײַקלט ביז ער האָט זיך אָנגערירט אָן אֶלישעס בײנער, און איז לעבעדיק געװאָרן, און האָט זיך געשטעלט אױף זײַנע פֿיס. edit

2KI 13:21 un es iz geven, me bagrobt azoi a mentshen, ersht zei derzeen a bande. hoben zei araingevorfen dem man in Elishahs keyver. un der man hot zich gekaiklt biz er hot zich ongerirt on Elishahs beiner, un iz lebedik gevoren, un hot zich geshtelt oif zaine fis.

2KI 13:21 And it came to pass, as they were burying an ish, that, hinei, they spotted a raiding party; and they cast the ish into the kever of Elishah; and when the ish was let down, and touched the atzmot of Elishah, he revived, and stood up alive on his raglayim.

2KI 13:22 ‏און חַזָאֵל דער מלך פֿון אַרָם האָט געדריקט יִשׂרָאֵל אַלע טעג פֿון יהוֹאָחָזן. edit

2KI 13:22 un Chazael der melech fun Aram hot gedrikt Yisroel ale teg fun Yehoachazen.

2KI 13:22 But Chazael Melech Aram oppressed Yisroel all days of Yehoachaz.

2KI 13:23 ‏אָבער ה׳ האָט זײ געלײַטזעליקט און זיך דערבאַרימט אױף זײ, און האָט זיך צוגעקערט צו זײ פֿון װעגן זײַן בְּרִית מיט אבֿרהם, יִצחָק, און יעקבֿ, און ער האָט זײ נישט געװאָלט אומברענגען, און האָט זײ נישט אַװעקגעװאָרפֿן פֿון זײַן פּנים ביז אַצונד. edit

2KI 13:23 ober Hashem hot zei gelaitzelikt un zich derbarimt oif zei, un hot zich tsugekert tsu zei fun vegen zain bris mit Avraham, Yitschak, un Yaakov, un er hot zei nisht gevolt umbrengen, un hot zei nisht avekgevorfen fun zain ponem biz atsund.

2KI 13:23 And Hashem was gracious unto them, and had rachamim on them, and showed regard unto them, because of His brit (covenant) with Avraham, Yitzchak, and Ya'akov, and would not destroy them, neither cast He them from His presence up to now.

2KI 13:24 ‏און חַזָאֵל דער מלך פֿון אַרָם איז געשטאָרבן. און זײַן זון בֶן-הַדַד איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 13:24 un Chazael der melech fun Aram iz geshtorben. un zain zun Ben-Hadad iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 13:24 So Chazael Melech Aram died; and Ben-Hadad bno reigned as melech in his place.

2KI 13:25 ‏און יהואש דער זון פֿון יהוֹאָחָזן האָט צוריקגעקערט פֿון דער האַנט פֿון בֶן-הַדַד דעם זון פֿון חַזָאֵלן די שטעט װאָס ער האָט געהאַט צוגענומען פֿון דער האַנט פֿון זײַן פֿאָטער יהוֹאָחָזן אין מלחמה. דרײַ מאָל האָט אים יוֹאָש געשלאָגן, און האָט צוריקגעקערט די שטעט פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 13:25 un Yehoash der zun fun Yehoachazen hot tsurikgekert fun der hant fun Ben-Hadad dem zun fun Chazaelen di shtet vos er hot gehat tsugenumen fun der hant fun zain foter Yehoachazen in milchome. drai mol hot im Yoash geshlogen, un hot tsurikgekert di shtet fun Yisroel.

2KI 13:25 And Yehoash Ben Yehoachaz returned and recaptured out of the yad of Ben-Hadad Ben Chazael the towns, which he had taken out of the yad of Yehoachaz aviv by milchamah (war) . Shalosh times did Yoash defeat him, and recovered the towns of Yisroel.

2KI 14:1 ‏אין צװײטן יאָר פֿון יוֹאָש דעם זון פֿון יוֹאָחָזן, דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, איז אַמַציָהו דער זון פֿון יוֹאָש דעם מלך פֿון יהוּדה געװאָרן מלך. edit

2KI 14:1 in tsveiten yor fun Yoash dem zun fun Yehoachazen, dem melech fun Yisroel, iz Amatsyahu der zun fun Yoash dem melech fun Yehudah gevoren melech.

2KI 14:1 In the second year of Yoash Ben Yehoachaz Melech Yisroel reigned Amatzyahu Ben Yoash Melech Yehudah.

2KI 14:2 ‏פֿינף און צװאַנציק יאָר איז ער אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און נײַן און צװאַנציק יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען יהוֹיָדָן פֿון ירושָלַיִם. edit

2KI 14:2 finf un tsvantsik yor iz er alt geven, az er iz gevoren melech, un nain un tsvantsik yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven yehoiodon fun Yerusholayim.

2KI 14:2 He was twenty and five years old when he began to reign as melech, and reigned twenty and nine shanah in Yerushalayim. And shem immo was Yeho'addin from Yerushalayim.

2KI 14:3 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז רעכטפֿאַרטיק אין די אױגן פֿון ה׳, אָבער נישט אַזױ װי זײַן פֿאָטער דָוִד; ער האָט געטאָן װי אַלץ װאָס זײַן פֿאָטער יוֹאָש האָט געטאָן. edit

2KI 14:3 un er hot geton vos iz rechtfartik in di oigen fun Hashem, ober nisht azoi vi zain foter Dovid; er hot geton vi alts vos zain foter Yoash hot geton.

2KI 14:3 And he did that which was yashar in the eyes of Hashem , yet not like Dovid aviv; he did according to all things as Yoash aviv did.

2KI 14:4 ‏נאָר די בָמות זײַנען נישט אָפּגעטאָן געװאָרן; דאָס פֿאָלק האָט נאָך אַלץ געשלאַכט און גערײכערט אױף די בָמות. edit

2KI 14:4 nor di Bamot zainen nisht opgeton gevoren; dos folk hot noch alts geshlacht un gereichert oif di Bamot.

2KI 14:4 Howbeit the high places were not taken away; as yet HaAm did offer zevakhim and burn ketoret on the high places.

2KI 14:5 ‏און עס איז געװען, װי די מלוכה איז געװען באַפֿעסטיקט אין זײַן האַנט, אַזױ האָט ער דערשלאָגן זײַנע קנעכט װאָס האָבן דערשלאָגן זײַן פֿאָטער דעם מלך. edit

2KI 14:5 un es iz geven, vi di meluche iz geven bafestikt in zain hant, azoi hot er dershlogen zaine knecht vos hoben dershlogen zain foter dem melech.

2KI 14:5 And it came to pass, as soon as the mamlakhah was chazakah in his yad, that he executed his avadim which had slain HaMelech aviv.

2KI 14:6 ‏אָבער די קינדער פֿון די דערשלעגער האָט ער נישט געטײט, אַזױ װי עס שטײט געשריבן אין בוך פֿון תּוֹרת-משה, װאָס ה׳ האָט באַפֿױלן, אַזױ צו זאָגן: פֿאָטערס זאָלן נישט געטײט װערן פֿאַר קינדער, און קינדער זאָלן נישט געטײט װערן פֿאַר פֿאָטערס; נײַערט יעטװעדער פֿאַר זײַן זינד זאָל געטײט װערן. edit

2KI 14:6 ober di kinder fun di dershleger hot er nisht geteit, azoi vi es shteit geshriben in buch fun Torat-Moshe, vos Hashem hot bafoilen, azoi tsu zogen: foters zolen nisht geteit veren far kinder, un kinder zolen nisht geteit veren far foters; naiert yetveder far zain zind zol geteit veren.

2KI 14:6 But the banim of the makkim (assassins, murderers) he slaughtered not; according unto that which is written in the Sefer Torat Moshe, wherein Hashem commanded, saying, The avot shall not be put to death for the banim, nor the banim be put to death for the avot; but every ish shall be put to death for his own chet (sin) .

2KI 14:7 ‏ער האָט געשלאָגן פֿון אֶדוֹם אין טאָל פֿון זאַלץ צען טױזנט, און אײַנגענומען סֶלַע אין מלחמה, און גערופֿן איר נאָמען יָקתְאֵל [װי זי הײסט] ביז אױף הײַנטיקן טאָג. edit

2KI 14:7 er hot geshlogen fun Edom in tal fun zalts tsen toiznt, un aingenumen Sela in milchome, un gerufen ir nomen Yokteel [vi zi heist] biz oif haintiken tog.

2KI 14:7 He struck down Edom in the Gey HaMelach 10,000, and took Sela in milchamah (battle) , and called the shem of it Yokte'el unto this day.

2KI 14:8 ‏דענצמאָל האָט אַמַציָה געשיקט שלוחים צו יהואש דעם זון פֿון יהוֹאָחָז דעם זון פֿון יֵהוּאן, דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, אַזױ צו זאָגן: קום לאָמיר זיך אָנקוקן אין פּנים. edit

2KI 14:8 dentsmol hot Amatsyah geshikt shluchim tsu Yehoash dem zun fun Yehoachaz dem zun fun Yehuen, dem melech fun Yisroel, azoi tsu zogen: kum lomir zich onkuken in ponem.

2KI 14:8 Then Amatzyah sent malachim to Yehoash Ben Yehoachaz Ben Yehu Melech Yisroel, saying, Come, let us face off [in war].

2KI 14:9 ‏האָט יהואש דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל געשיקט צו אַמַציָהו דעם מלך פֿון יהוּדה, אַזױ צו זאָגן: דער דאָרן װאָס אין לבֿנוֹן האָט געשיקט צו דעם צעדערבױם װאָס אין לבֿנוֹן, אַזױ צו זאָגן: גיב דײַן טאָכטער צו מײַן זון פֿאַר אַ װײַב. איז פֿאַרבײַגעגאַנגען אַ װילדע חיה װאָס אין לבֿנוֹן, און האָט צעטרעטן דעם דאָרן. edit

2KI 14:9 hot Yehoash der melech fun Yisroel geshikt tsu Amatsyahu dem melech fun Yehudah, azoi tsu zogen: der doren vos in Levanon hot geshikt tsu dem tsederboim vos in Levanon, azoi tsu zogen: gib dain tochter tsu main zun far a vaib. iz farbaigegangen a vilde chaye vos in Levanon, un hot tsetreten dem doren.

2KI 14:9 And Yehoash Melech Yisroel sent to Amatzyah Melech Yehudah, saying, The thistle that was in Levanon sent to the erez (cedar) that was in Levanon, saying, Give thy bat to beni as isha; and there passed by a wild beast that was in Levanon, and trampled down the thistle.

2KI 14:10 ‏שלאָגן האָסטו געשלאָגן אֶדוֹם, און דײַן האַרץ האָט דיך דערהױבן; האַלט דײַן כּבֿוד, און זיץ אין דער הײם. און נאָך װאָס זאָלסטו זיך רײצן מיט בײז, און פֿאַלן דו און יהוּדה מיט דיר? edit

2KI 14:10 shlogen hostu geshlogen Edom, un dain harts hot dich derhoiben; halt dain koved, un zits in der heim. un noch vos zolstu zich reitsen mit beiz, un falen du un Yehudah mit dir?

2KI 14:10 Thou hast indeed struck down Edom, and thine lev hath lifted thee up; let thy honor save face, and tarry at home; for why shouldest thou ask for ra'ah, that thou shouldest fall, even thou, and Yehudah with thee?

2KI 14:11 ‏אָבער אַמַציָהו האָט נישט צוגעהערט. און יהואש דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל איז אַרױסגעגאַנגען. און זײ האָבן זיך אָנגעקוקט אין פּנים, ער און אַמַציָהו דער מלך פֿון יהוּדה, אין בֵית-שֶמֶש װאָס געהערט צו יהוּדה. edit

2KI 14:11 ober Amatsyahu hot nisht tsugehert. un Yehoash der melech fun Yisroel iz aroisgegangen. un zei hoben zich ongekukt in ponem, er un Amatsyahu der melech fun Yehudah, in Beit-Shemesh vos gehert tsu Yehudah.

2KI 14:11 But Amatzyah would not listen. Therefore Yehoash Melech Yisroel went up; and he and Amatzyah Melech Yehudah faced off at Beit-Shemesh, which belongeth to Yehudah.

2KI 14:12 ‏און יהוּדה איז געשלאָגן געװאָרן פֿאַר יִשׂרָאֵל. און זײ זײַנען אַנטלאָפֿן איטלעכער צו זײַנע געצעלטן. edit

2KI 14:12 un Yehudah iz geshlogen gevoren far Yisroel. un zei zainen antlofen itlecher tsu zaine getselten.

2KI 14:12 And Yehudah went down in defeat before Yisroel; and they fled every ish to his ohel.

2KI 14:13 ‏און אַמַציָהו דעם מלך פֿון יהוּדה, דעם זון פֿון יהואש דעם זון פֿון אַחַזיָהון, האָט יהואש דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל געכאַפּט אין בֵית-שֶמֶש. און ער איז געקומען קײן ירושָלַיִם, און האָט דורכגעבראָכן די מױער פֿון ירושָלַיִם פֿון דעם טױער פֿון אפֿרים ביז דעם װינקלטױער, פֿיר הונדערט אײלן. edit

2KI 14:13 un Amatsyahu dem melech fun Yehudah, dem zun fun Yehoash dem zun fun Achazyahuen, hot Yehoash der melech fun Yisroel gechapt in Beit-Shemesh. un er iz gekumen kein Yerusholayim, un hot durchgebrochen di moier fun Yerusholayim fun dem toier fun Ephrayim biz dem vinkltoier, fir hundert eilen.

2KI 14:13 And Yehoash Melech Yisroel took captive Amatzyah Melech Yehudah Ben Yehoash Ben Achazyahu at Beit-Shemesh, came to Yerushalayim, broke down the chomat Yerushalayim from the Sha'ar Ephrayim unto the Sha'ar HaPinnah — 400 cubits.

2KI 14:14 ‏און ער האָט צוגענומען דאָס גאַנצע גאָלד און זילבער, און אַלע כּלים, װאָס האָבן זיך געפֿונען אין הױז פֿון ה׳ און אין די שאַצקאַמערן פֿון מלכס הױז, און משכּון-קינדער, און האָט זיך אומגעקערט קײן שוֹמרוֹן. edit

2KI 14:14 un er hot tsugenumen dos gantse gold un zilber, un ale keilim, vos hoben zich gefunen in hoiz fun Hashem un in di shatskameren fun melechs hoiz, un meshkun-kinder, un hot zich umgekert kein Shomron.

2KI 14:14 And he took all the zahav and kesef, and all the kelim (vessels) that were found in the Beis Hashem , and in the otzarot of the Bais HaMelech, and Bnei HaTa'aruvot (Sons of the Hostages) , and returned to Shomron.

2KI 14:15 ‏און די איבעריקע זאַכן פֿון יהואשען װאָס ער האָט געטאָן, און זײַן גבֿוּרהשאַפֿט, און װי ער האָט מלחמה געהאַלטן מיט אַמַציָהו דעם מלך פֿון יהוּדה, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 14:15 un di iberike zachen fun yehushen vos er hot geton, un zain gevurhshaft, un vi er hot milchome gehalten mit Amatsyahu dem melech fun Yehudah, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 14:15 Now the rest of the acts of Yehoash which he did, and his gevurah, and how he warred against Amatzyah Melech Yehudah, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel?

2KI 14:16 ‏און יהואש האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און ער איז באַגראָבן געװאָרן אין שוֹמרוֹן לעבן די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. און זײַן זון יָרָבֿעָם איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 14:16 un Yehoash hot zich geleigt mit zaine elteren, un er iz bagroben gevoren in Shomron leben di Molechim fun Yisroel. un zain zun Yarovam iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 14:16 And Yehoash slept with his avot, and was buried in Shomron with the Malkhei Yisroel; and Yarov'am bno reigned in his place.

2KI 14:17 ‏און אַמַציָהו דער זון פֿון יוֹאָשן, דער מלך פֿון יהוּדה, האָט געלעבט נאָך דעם טױט פֿון יהואש דעם זון פֿון יהוֹאָחָזן, דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, פֿופֿצן יאָר. edit

2KI 14:17 un Amatsyahu der zun fun Yoashen, der melech fun Yehudah, hot gelebt noch dem toit fun Yehoash dem zun fun Yehoachazen, dem melech fun Yisroel, fuftsen yor.

2KI 14:17 Amatzyah Ben Yoash Melech Yehudah lived after the mot Yehoash Ben Yehoachaz Melech Yisroel 15 shanah.

2KI 14:18 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן אַמַציָהון, זײ זײַנען שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 14:18 un di iberike zachen vegen Amatsyahuen, zei zainen shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 14:18 And the rest of the acts of Amatzyah, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yehudah?

2KI 14:19 ‏און מע האָט געבונטעװעט אױף אים אַ בונט אין ירושָלַיִם, און ער איז אַנטלאָפֿן קײן לָכיש; אָבער מע האָט נאָכגעשיקט נאָך אים קײן לָכיש, און מע האָט אים דאָרטן געטײט. edit

2KI 14:19 un me hot gebuntevet oif im a bunt in Yerusholayim, un er iz antlofen kein Lakhish; ober me hot nochgeshikt noch im kein Lakhish, un me hot im dorten geteit.

2KI 14:19 Now they plotted kesher against him in Yerushalayim; he fled to Lakhish; but they sent after him to Lakhish, and assassinated him there.

2KI 14:20 ‏און מע האָט אים געבראַכט אױף פֿערד. און ער איז באַגראָבן געװאָרן אין ירושָלַיִם לעבן זײַנע עלטערן אין דָוִדס-שטאָט. edit

2KI 14:20 un me hot im gebracht oif ferd. un er iz bagroben gevoren in Yerusholayim leben zaine elteren in Dovids-shtot.

2KI 14:20 And they brought him back on susim; and he was buried at Yerushalayim with his avot in Ir Dovid.

2KI 14:21 ‏און דאָס גאַנצע פֿאָלק פֿון יהוּדה האָט גענומען עַזַריָהן, װאָס איז געװען זעכצן יאָר אַלט, און זײ האָבן אים געמאַכט פֿאַר מלך אױפֿן אָרט ‏ פֿון זײַן פֿאָטער אַמַציָהון. edit

2KI 14:21 un dos gantse folk fun Yehudah hot genumen Azaryahen, vos iz geven zechtsen yor alt, un zei hoben im gemacht far melech oifen ort fun zain foter Amatsyahuen.

2KI 14:21 And kol Am Yehudah took Azaryah, who was 16 years old, and made him Melech in the place of aviv Amatzyah.

2KI 14:22 ‏ער האָט אַרומגעבױט אֵילַת און האָט זי צוריקגעקערט צו יהוּדה. נאָך דעם װי דער מלך האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן. edit

2KI 14:22 er hot arumgeboit Eilat un hot zi tsurikgekert tsu Yehudah. noch dem vi der melech hot zich geleigt mit zaine elteren.

2KI 14:22 He rebuilt Eilat, restored it to Yehudah; after that HaMelech slept with his avot.

2KI 14:23 ‏אין פֿופֿצנטן יאָר פֿון אַמַציָהו דעם זון פֿון יוֹאָשן, דעם מלך פֿון יהוּדה, איז יָרָבֿעָם דער זון פֿון יוֹאָש דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל געװאָרן מלך אין שוֹמרוֹן, [און האָט געקיניגט] אײן און פֿערציק יאָר. edit

2KI 14:23 in fuftsnten yor fun Amatsyahu dem zun fun Yoashen, dem melech fun Yehudah, iz Yarovam der zun fun Yoash dem melech fun Yisroel gevoren melech in Shomron, [un hot gekinigt] ein un fertsik yor.

2KI 14:23 In the 15 th year of Amatzyah Ben Yoash Melech Yehudah, Yarov'am Ben Yoash Melech Yisroel began to reign as Melech in Shomron, and reigned 41 shanah.

2KI 14:24 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳; ער האָט זיך נישט אָפּגעקערט פֿון אַלע זינד פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל. edit

2KI 14:24 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem; er hot zich nisht opgekert fun ale zind fun Yarovam dem zun fun Nevaten, vos er hot gemacht zindiken Yisroel.

2KI 14:24 And he did that which was rah in the eyes of Hashem ; he departed not from all the chattot Yarov'am Ben Nevat, who caused Yisroel to commit sin.

2KI 14:25 ‏ער האָט צוריקגעשטעלט דעם געמאַרק פֿון יִשׂרָאֵל, פֿון װוּ מע קומט קײן חַמָת ביז דעם ים פֿון פּלױן, אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון ה׳ אלוקי יִשׂרָאֵל, װאָס ער האָט גערעדט דורך זײַן קנעכט ‏ יוֹנה דעם זון פֿון אַמִתַּין, דעם נבֿיא, װאָס פֿון גַת-חֵפֿר. edit

2KI 14:25 er hot tsurikgeshtelt dem gemark fun Yisroel, fun vu me kumt kein Chammat biz dem yam fun ploin, azoi vi dos vort fun Hashem Elochei Yisroel, vos er hot geredt durch zain knecht Yonah dem zun fun Amittaien, dem novi, vos fun Gat-Chepher.

2KI 14:25 He restored the boundary of Yisroel from the entrance of Chamat unto the yam of the Aravah, according to the Devar Hashem Elohei Yisroel, which He spoke by the yad of His Eved HaNavi Yonah Ben Amittai, who was of Gat HaChefer.

2KI 14:26 ‏װאָרום ה׳ האָט געזען די פּײַן פֿון יִשׂרָאֵל, אַז זי איז זײער ביטער, און קײן מוטערמענטש איז נישטאָ, און נישטאָ װער זאָל העלפֿן יִשׂרָאֵל. edit

2KI 14:26 vorem Hashem hot gezen di fain fun Yisroel, az zi iz zeyer biter, un kein mutermentsh iz nishto, un nishto ver zol helfen Yisroel.

2KI 14:26 For Hashem saw the oni Yisroel, that it was mar me'od (very bitter) for there was neither atzur (slave) nor azuv (free) , no ozer (helper) at all for Yisroel.

2KI 14:27 ‏און ה׳ האָט נישט געװאָלט אױסמעקן דעם נאָמען פֿון יִשׂרָאֵל פֿון אונטערן הימל, און ער האָט זײ געהאָלפֿן דורך דער האַנט פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון יוֹאָשן. edit

2KI 14:27 un Hashem hot nisht gevolt oismeken dem nomen fun Yisroel fun unteren himel, un er hot zei geholfen durch der hant fun Yarovam dem zun fun Yoashen.

2KI 14:27 And Hashem had not said that He would blot out the shem of Yisroel from under Shomayim; but He saved them by the yad Yarov'am Ben Yoash.

2KI 14:28 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן יָרָבֿעָמען, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, און זײַן גבֿוּרהשאַפֿט, װי ער האָט מלחמה געהאַלטן, און װי ער האָט צוריקגעקערט דמשׂק אום חַמָת צו יהוּדה און יִשׂרָאֵל, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 14:28 un di iberike zachen vegen Yarovamen, un alts vos er hot geton, un zain gevurhshaft, vi er hot milchome gehalten, un vi er hot tsurikgekert Damascus um Chammat tsu Yehudah un Yisroel, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 14:28 Now the rest of the acts of Yarov'am, and all that he did, and his gevurah, how he warred, and how he won back Damascus and Chamat from Yehudah for Yisroel, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel?

2KI 14:29 ‏און יָרָבֿעָם האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, מיט די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. און זײַן זון זכַריָה איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 14:29 un Yarovam hot zich geleigt mit zaine elteren, mit di Molechim fun Yisroel. un zain zun Zecharyah iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 14:29 And Yarov'am slept with his avot, even with the malkhei Yisroel; and Zecharyah bno reigned as Melech in his place.

2KI 15:1 ‏אין זיבן און צװאַנציקסטן יאָר פֿון יָרָבֿעָם דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, איז עַזַריָה דער זון פֿון אַמַציָה דעם מלך פֿון יהוּדה געװאָרן מלך. edit

2KI 15:1 in ziben un tsvantsiksten yor fun Yarovam dem melech fun Yisroel, iz Azaryah der zun fun Amatsyah dem melech fun Yehudah gevoren melech.

2KI 15:1 In the 27 th shanah of Yarov'am Melech Yisroel began Azaryah Ben Amatzyah Melech Yehudah to reign as melech.

2KI 15:2 ‏זעכצן יאָר איז ער אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און צװײ און פֿופֿציק יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם, און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען יכָליָהו פֿון ירושָלַיִם. edit

2KI 15:2 zechtsen yor iz er alt geven, az er iz gevoren melech, un tsvei un fuftsik yor hot er gekinigt in Yerusholayim, un der nomen fun zain muter iz geven Yekholyahu fun Yerusholayim.

2KI 15:2 16 years old was he when he began to reign as melech, and he reigned 52 shanah in Yerushalayim. And shem immo was Yekholyahu of Yerushalayim.

2KI 15:3 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז רעכטפֿאַרטיק אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי אַלץ װאָס זײַן פֿאָטער אַמַציָהו האָט געטאָן. edit

2KI 15:3 un er hot geton vos iz rechtfartik in di oigen fun Hashem, azoi vi alts vos zain foter Amatsyahu hot geton.

2KI 15:3 And he did that which was yashar in the eyes of Hashem , according to all that Amatzyah aviv had done;

2KI 15:4 ‏נאָר די בָמות זײַנען נישט אָפּגעטאָן געװאָרן; דאָס פֿאָלק האָט נאָך אַלץ געשלאַכט און גערײכערט אױף די בָמות. edit

2KI 15:4 nor di Bamot zainen nisht opgeton gevoren; dos folk hot noch alts geshlacht un gereichert oif di Bamot.

2KI 15:4 However the high places were not removed; the people offered zevakhim and burned ketoret still on the high places.

2KI 15:5 ‏און ה׳ האָט געפּלאָגט דעם מלך, און ער איז געװען אַ מצוֹרע ביז דעם טאָג פֿון זײַן טױט. און ער איז געזעסן אין דעם אָפּגעזונדערטן הױז. און יוֹתָם דעם מלכס זון איז געװען איבערן פּאַלאַץ; ער האָט געמשפּט דאָס פֿאָלק פֿון לאַנד. edit

2KI 15:5 un Hashem hot geplogt dem melech, un er iz geven a metsoire biz dem tog fun zain toit. un er iz gezesen in dem opgezunderten hoiz. un Yotam dem melechs zun iz geven iberen palats; er hot gemishpet dos folk fun land.

2KI 15:5 And Hashem plagued HaMelech, so that he was metzorah unto his yom mot, and dwelt in a bais hachafeshit (separate house, leper asylum house) . And Yotam Ben HaMelech was over the Bais (Palace) , shofet (governing) the Am HaAretz.

2KI 15:6 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן עַזַריָהון, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 15:6 un di iberike zachen vegen Azaryahuen, un alts vos er hot geton, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 15:6 And the rest of the acts of Azaryah, and all that he did, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yehudah?

2KI 15:7 ‏און עַזַריָה האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און מע האָט אים באַגראָבן לעבן זײַנע עלטערן אין דָוִדס-שטאָט. און זײַן זון יוֹתָם איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 15:7 un Azaryah hot zich geleigt mit zaine elteren, un me hot im bagroben leben zaine elteren in Dovids-shtot. un zain zun Yotam iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 15:7 So Azaryah slept with his avot; and they buried him with his avot in Ir Dovid; Yotam bno reigned in his place.

2KI 15:8 ‏אין אַכט און דרײַסיקסטן יאָר פֿון עַזַריָהו דעם מלך פֿון יהוּדה, האָט זכַריָהו דער זון פֿון יָרָבֿעָמען געקיניגט איבער יִשׂרָאֵל אין שוֹמרוֹן זעקס חדשים. edit

2KI 15:8 in acht un draisiksten yor fun Azaryahu dem melech fun Yehudah, hot Zecharyahu der zun fun Yarovamen gekinigt iber Yisroel in Shomron zeks Chodeshim.

2KI 15:8 In the 38 th year of Azaryah Melech Yehudah did Zecharyah Ben Yarov'am reign as melech over Yisroel in Shomron six months.

2KI 15:9 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי זײַנע עלטערן האָבן געטאָן; ער האָט זיך נישט אָפּגעקערט פֿון די זינד פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל. edit

2KI 15:9 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, azoi vi zaine elteren hoben geton; er hot zich nisht opgekert fun di zind fun Yarovam dem zun fun Nevaten, vos er hot gemacht zindiken Yisroel.

2KI 15:9 And he did that which was rah in the eyes of Hashem , just as his avot had done; he departed not from the chattot Yarov'am Ben Nevat, who caused Yisroel to commit sin.

2KI 15:10 ‏און שַלום דער זון פֿון יָבֵֿשן האָט געמאַכט אַ בונט אױף אים, און האָט אים געשלאָגן אַנטקעגן פֿאַרן פֿאָלק, און אים געטײט, און איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 15:10 un Shallum der zun fun Yaveshen hot gemacht a bunt oif im, un hot im geshlogen antkegen faran folk, un im geteit, un iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 15:10 And Shallum Ben Yavesh plotted a kesher against him, and attacked him in front of the people, and assassinated him, and reigned as melech in his place.

2KI 15:11 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן זכַריָהן, זײ זײַנען באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 15:11 un di iberike zachen vegen Zecharyahen, zei zainen bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 15:11 And the rest of the acts of Zecharyah, behold, they are written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel.

2KI 15:12 ‏דאָס איז געװען דאָס װאָרט פֿון ה׳ װאָס ער האָט גערעדט צו יֵהוּאן, אַזױ צו זאָגן: קינדער ביזן פֿירטן דָור װעלן דיר זיצן אױפֿן טראָן ‏ פֿון יִשׂרָאֵל; און אַזױ איז געשען. edit

2KI 15:12 dos iz geven dos vort fun Hashem vos er hot geredt tsu Yehuen, azoi tsu zogen: kinder bizen firten dor velen dir zitsen oifen tron fun Yisroel; un azoi iz geshen.

2KI 15:12 This was the Devar Hashem which He spoke unto Yehu, saying, Thy banim shall sit on the kisse Yisroel unto the fourth generation. And so it came to pass.

2KI 15:13 ‏שַלום דער זון פֿון יָבֵֿשן איז געװאָרן מלך אין נײַן און דרײַסיקסטן יאָר פֿון עוּזִיָה דעם מלך פֿון יהוּדה; און ער האָט געקיניגט אַ חודש צײַט אין שוֹמרוֹן. edit

2KI 15:13 Shallum der zun fun Yaveshen iz gevoren melech in nain un draisiksten yor fun Uziyah dem melech fun Yehudah; un er hot gekinigt a choidesh tsait in Shomron.

2KI 15:13 Shallum Ben Yavesh began to reign as melech in the nine and thirtieth year of Uziyah Melech Yehudah; and he reigned for one month in Shomron.

2KI 15:14 ‏איז אַרױפֿגעגאַנגען מנַחֵם דער זון פֿון גָדין, פֿון תִּרצָה, און ער איז געקומען קײן שוֹמרוֹן, און האָט געשלאָגן שַלום דעם זון פֿון יָבֵֿשן אין שוֹמרוֹן, און האָט אים געטײט, און איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 15:14 iz aroifgegangen Menachem der zun fun Gadien, fun Tirtsah, un er iz gekumen kein Shomron, un hot geshlogen Shallum dem zun fun Yaveshen in Shomron, un hot im geteit, un iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 15:14 For Menachem Ben Gadi went up from Tirtzah, and came to Shomron, and attacked Shallum Ben Yavesh in Shomron, and assassinated him, and reigned as melech in his place.

2KI 15:15 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן שַלומען, און זײַן בונט װאָס ער האָט געבונטעװעט, דאָס איז באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 15:15 un di iberike zachen vegen Shallumen, un zain bunt vos er hot gebuntevet, dos iz bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 15:15 And the rest of the acts of Shallum, and his kesher he plotted, behold, they are written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel.

2KI 15:16 ‏דענצמאָל האָט מנַחֵם געשלאָגן תִּפֿסַח מיט אַלע װאָס אין איר, און אירע געמאַרקן פֿון תִּרצָה אָן. װײַל מע האָט אים נישט געעפֿנט. האָט ער זי געשלאָגן; אַלע אירע טראָגעדיקע האָט ער אױפֿגעשפּאָלטן. edit

2KI 15:16 dentsmol hot Menachem geshlogen Tiphsach mit ale vos in ir, un ire gemarken fun Tirtsah on. vail me hot im nisht geefent. hot er zi geshlogen; ale ire trogedike hot er oifgeshpolten.

2KI 15:16 Then from Tirtzah Menachem attacked Tiphsach, and all that were therein, and the surrounding area; because they opened not to him, therefore he sacked it; and all the women therein that were with child he ripped open.

2KI 15:17 ‏אין נײַן און דרײַסיקסטן יאָר פֿון עַזַריָה דעם מלך פֿון יהוּדה איז מנַחֵם דער זון פֿון גָדין געװאָרן מלך איבער יִשׂרָאֵל, [און האָט געקיניגט] צען יאָר אין שוֹמרוֹן. edit

2KI 15:17 in nain un draisiksten yor fun Azaryah dem melech fun Yehudah iz Menachem der zun fun Gadien gevoren melech iber Yisroel, [un hot gekinigt] tsen yor in Shomron.

2KI 15:17 In the nine and thirtieth year of Azaryah Melech Yehudah began Menachem Ben Gadi to reign as melech over Yisroel, and reigned ten shanim in Shomron.

2KI 15:18 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳; ער האָט אַלע זײַנע טעג זיך נישט אָפּגעקערט פֿון די זינד פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל. edit

2KI 15:18 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem; er hot ale zaine teg zich nisht opgekert fun di zind fun Yarovam dem zun fun Nevaten, vos er hot gemacht zindiken Yisroel.

2KI 15:18 And he did that which was rah in the eyes of Hashem ; he departed not all his yamim from the chattot Yarov'am Ben Nevat, who caused Yisroel to commit sin.

2KI 15:19 ‏איז געקומען פּול דער מלך פֿון אשור אױפֿן לאַנד. און מנַחֵם האָט געגעבן פּולן טױזנט צענטנער זילבער, אַז זײַן האַנט זאָל זײַן מיט אים צו באַפֿעסטיקן די מלוכה אין זײַן האַנט. edit

2KI 15:19 iz gekumen Pul der melech fun Ashur oifen land. un Menachem hot gegeben Pulen toiznt tsentner zilber, az zain hant zol zain mit im tsu bafestiken di meluche in zain hant.

2KI 15:19 And Pul Melech Ashur (Assyria) came against HaAretz and Menachem gave Pul a thousand talents of kesef, that his yad might be with him, to make the Mamlakhah chazakah in his yad.

2KI 15:20 ‏און מנַחֵם האָט אױסגעװאָרפֿן דאָס געלט אױף יִשׂרָאֵל, אױף אַלע װױלפֿאַרמעגלעכע, פֿופֿציק שקָלים זילבער אױף יעטװעדער מאַן. כּדי צו געבן דעם מלך פֿון אשור. און דער מלך פֿון אשור האָט זיך אומגעקערט, און האָט זיך נישט אָפּגעשטעלט דאָרטן אין לאַנד. edit

2KI 15:20 un Menachem hot oisgevorfen dos gelt oif Yisroel, oif ale voilfarmegleche, fuftsik shekolim zilber oif yetveder man. kedei tsu geben dem melech fun Ashur. un der melech fun Ashur hot zich umgekert, un hot zich nisht opgeshtelt dorten in land.

2KI 15:20 And Menachem exacted the kesef from Yisroel, even of all the wealthy Gibborim, of each man fifty shekels of kesef, to give to Melech Ashur. So Melech Ashur withdrew and stayed not there in HaAretz.

2KI 15:21 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן מנַחֵמען, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 15:21 un di iberike zachen vegen Menachemen, un alts vos er hot geton, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 15:21 And the rest of the acts of Menachem, and all that he did, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel?

2KI 15:22 ‏און מנַחֵם האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און זײַן זון פּקַחיָה איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 15:22 un Menachem hot zich geleigt mit zaine elteren, un zain zun Pekachyah iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 15:22 And Menachem slept with his avot; and Pekachyah bno reigned as melech in his place.

2KI 15:23 ‏אין פֿופֿציקסטן יאָר פֿון עַזַריָה דעם מלך פֿון יהוּדה איז פּקַחיָה דער זון פֿון מנַחֵמען געװאָרן מלך איבער יִשׂרָאֵל אין שוֹמרוֹן, [און האָט געקיניגט] צװײ יאָר. edit

2KI 15:23 in fuftsiksten yor fun Azaryah dem melech fun Yehudah iz Pekachyah der zun fun Menachemen gevoren melech iber Yisroel in Shomron, [un hot gekinigt] tsvei yor.

2KI 15:23 In the fiftieth year of Azaryah Melech Yehudah, Pekachyah Ben Menachem began to reign as melech over Yisroel in Shomron, and reigned two shanim.

2KI 15:24 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳; ער האָט זיך נישט אָפּגעקערט פֿון די זינד פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל. edit

2KI 15:24 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem; er hot zich nisht opgekert fun di zind fun Yarovam dem zun fun Nevaten, vos er hot gemacht zindiken Yisroel.

2KI 15:24 And he did that which was rah in the eyes of Hashem ; he departed not from the chattot Yarov'am Ben Nevat, who caused Yisroel to commit sin.

2KI 15:25 ‏און זײַן הױפּטמאַן פֶּקַח דער זון פֿון רמַליָהון האָט געמאַכט אַ בונט אױף אים, און האָט אים דערשלאָגן אין שוֹמרוֹן, אין פּאַלאַץ פֿון מלכס הױז, בײַ אַרגוֹבֿ און בײַ אַריֵה; און מיט אים זײַנען געװען פֿופֿציק מאַן פֿון די גִלעָדער; און ער האָט אים געטײט, און איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 15:25 un zain hoiptman Pekach der zun fun Remalyahuen hot gemacht a bunt oif im, un hot im dershlogen in Shomron, in palats fun melechs hoiz, bai Argov un bai Aryeh; un mit im zainen geven fuftsik man fun di gileoder; un er hot im geteit, un iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 15:25 But Pekach Ben Remalyahu, his officer, plotted a kesher against him, and assassinated him in Shomron, in the armon Bais Melech (citadel of the palace of the king) , with Argov and Aryeh, and with him chamishim ish (fifty men) of the Bnei Gil'adim; and he killed him, and reigned as melech in his place.

2KI 15:26 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן פּקַחיָהן, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, דאָס איז באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 15:26 un di iberike zachen vegen Pekachyahen, un alts vos er hot geton, dos iz bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 15:26 And the rest of the acts of Pekachyah, and all that he did, behold, they are written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel.

2KI 15:27 ‏אין צװײ און פֿופֿציקסטן יאָר פֿון עַזַריָה דעם מלך פֿון יהוּדה, איז פֶּקַח דער זון פֿון רמַליָהון געװאָרן מלך איבער יִשׂרָאֵל אין שוֹמרוֹן, [און האָט געקיניגט] צװאַנציק יאָר. edit

2KI 15:27 in tsvei un fuftsiksten yor fun Azaryah dem melech fun Yehudah, iz Pekach der zun fun Remalyahuen gevoren melech iber Yisroel in Shomron, [un hot gekinigt] tsvantsik yor.

2KI 15:27 In the two and fiftieth year of Azaryah Melech Yehudah, Pekach Ben Remalyahu began to reign as melech over Yisroel in Shomron, and reigned twenty shanah.

2KI 15:28 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳; ער האָט זיך נישט אָפּגעקערט פֿון די זינד פֿון יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל. edit

2KI 15:28 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem; er hot zich nisht opgekert fun di zind fun Yarovam dem zun fun Nevaten, vos er hot gemacht zindiken Yisroel.

2KI 15:28 And he did that which was rah in the eyes of Hashem ; he departed not from the chattot Yarov'am Ben Nevat, who caused Yisroel to commit sin.

2KI 15:29 ‏אין די טעג פֿון פֶּקַח דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, איז געקומען תִּגלַת-פִּלאֶסֶר דער מלך פֿון אשור, און האָט גענומען עִיוֹן, און אָבֿל-בֵית-מעכָה, און יָנוֹחַ, און קֶדֶש, און חָצוֹר, און גִלעָד, און גָליל, דאָס גאַנצע לאַנד נַפֿתָּלי; און ער האָט זײ פֿאַרטריבן קײן אשור. edit

2KI 15:29 in di teg fun Pekach dem melech fun Yisroel, iz gekumen Tiglat-Pileser der melech fun Ashur, un hot genumen Iyon, un Avel-Bait-Maacah, un Yanoach, un Kadesh, un Chatsor, un Gilad, un Galil, dos gantse land Naphtali; un er hot zei fartriben kein Ashur.

2KI 15:29 In the days of Pekach Melech Yisroel came Tiglat Pileser Melech Ashur (Assyria) , and took Iyon, and Abel Beit-Ma'achah, and Yanoach, and Kedesh, and Chatzor, and Gil'ad, and the Galil, all the Eretz Naphtali, and carried them away into the Golus of Assyria.

2KI 15:30 ‏און הוֹשֵעַ דער זון פֿון אֵלָהן האָט געבונטעװעט אַ בונט אױף פֶּקַח דעם זון פֿון רמַליָהון, און ער האָט אים געשלאָגן און אים געטײט, און איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט, ‏ אין צװאַנציקסטן יאָר פֿון יוֹתָם דעם זון פֿון עוּזִיָהן. edit

2KI 15:30 un Hoshea der zun fun Elahen hot gebuntevet a bunt oif Pekach dem zun fun Remalyahuen, un er hot im geshlogen un im geteit, un iz gevoren melech oif zain ort, in tsvantsiksten yor fun Yotam dem zun fun Uziyahen.

2KI 15:30 And Hoshea Ben Elah plotted a kesher against Pekach Ben Remalyahu, attacked him, assassinated him, and reigned as melech in his place, in the 20 th year of Yotam Ben Uziyah.

2KI 15:31 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן פֶּקַחן, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, דאָס איז באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 15:31 un di iberike zachen vegen Pekachen, un alts vos er hot geton, dos iz bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yisroel.

2KI 15:31 And the rest of the acts of Pekach, and all that he did, behold, they are written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yisroel.

2KI 15:32 ‏אין צװײטן יאָר פֿון פֶּקַח דעם זון פֿון רמַליָהון, דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, איז יוֹתָם דער זון פֿון עוּזִיָהו דעם מלך פֿון יהוּדה געװאָרן מלך. edit

2KI 15:32 in tsveiten yor fun Pekach dem zun fun Remalyahuen, dem melech fun Yisroel, iz Yotam der zun fun Uziyahu dem melech fun Yehudah gevoren melech.

2KI 15:32 In the second year of Pekach Ben Remalyahu Melech Yisroel began Yotam Ben Uziyah Melech Yehudah to reign as melech.

2KI 15:33 ‏פֿינף און צװאַנציק יאָר איז ער אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און זעכצן יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען ירוּשאָ די טאָכטער פֿון צָדוֹקן. edit

2KI 15:33 finf un tsvantsik yor iz er alt geven, az er iz gevoren melech, un zechtsen yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven Yerusha di tochter fun Tsadoken.

2KI 15:33 25 old was he when he began to reign as melech, and he reigned 16 shanah in Yerushalayim. And shem immo was Yerusha Bat Tzadok.

2KI 15:34 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז רעכטפֿאַרטיק אין די אױגן פֿון ה׳; ער האָט געטאָן אַזױ װי אַלץ װאָס זײַן פֿאָטער עוּזִיָהו האָט געטאָן. edit

2KI 15:34 un er hot geton vos iz rechtfartik in di oigen fun Hashem; er hot geton azoi vi alts vos zain foter Uziyahu hot geton.

2KI 15:34 And he did that which was yashar in the eyes of Hashem ; he did according to all that Uziyah aviv had done.

2KI 15:35 ‏נאָר די בָמות זײַנען נישט אָפּגעטאָן געװאָרן; דאָס פֿאָלק האָט נאָך אַלץ געשלאַכט און גערײכערט אױף די בָמות. ‏ער האָט געבױט דאָס אױבערשטע טױער פֿון ה׳ס הױז. edit

2KI 15:35 nor di Bamot zainen nisht opgeton gevoren; dos folk hot noch alts geshlacht un gereichert oif di Bamot. er hot geboit dos oibershte toier fun Hashems hoiz.

2KI 15:35 Howbeit the high places were not removed; the people offered zevakhim and burned ketoret still in the high places. He rebuilt the Sha'ar Beis Hashem HaElyon.

2KI 15:36 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן יוֹתָמען, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 15:36 un di iberike zachen vegen Yotamen, un alts vos er hot geton, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 15:36 Now the rest of the acts of Yotam, and all that he did, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yehudah?

2KI 15:37 ‏אין יענע טעג האָט ה׳ אָנגעהױבן אָנשיקן אױף יהוּדה רצין דעם מלך פֿון אַרָם, און פֶּקַח דעם זון פֿון רמַליָהון. edit

2KI 15:37 in yene teg hot Hashem ongehoiben onshiken oif Yehudah Retsin dem melech fun Aram, un Pekach dem zun fun Remalyahuen.

2KI 15:37 In those days Hashem began to send against Yehudah Retzin Melech Aram, and Pekach Ben Remalyahu.

2KI 15:38 ‏און יוֹתָם האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און ער איז באַגראָבן געװאָרן לעבן זײַנע עלטערן אין זײַן פֿאָטער דָוִדס-שטאָט. און זײַן זון אָחָז איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 15:38 un Yotam hot zich geleigt mit zaine elteren, un er iz bagroben gevoren leben zaine elteren in zain foter Dovids-shtot. un zain zun Achaz iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 15:38 And Yotam slept with his avot, and was buried with his avot in Ir Dovid aviv; and Achaz bno reigned as melech in his place.

2KI 16:1 ‏אין זיבעצנטן יאָר פֿון פֶּקַח דעם זון פֿון רמַליָהון, איז אָחָז דער זון פֿון יוֹתָם דעם מלך פֿון יהוּדה געװאָרן מלך. edit

2KI 16:1 in zibetsnten yor fun Pekach dem zun fun Remalyahuen, iz Achaz der zun fun Yotam dem melech fun Yehudah gevoren melech.

2KI 16:1 In the seventeenth year of Pekach Ben Remalyahu, Achaz Ben Yotam Melech Yehudah began to reign.

2KI 16:2 ‏צװאַנציק יאָר איז אָחָז אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און זעכצן יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און ער האָט נישט געטאָן װאָס איז רעכטפֿאַרטיק אין די אױגן פֿון ה׳ זײַן ג-ט, אַזױ װי זײַן פֿאָטער דָוִד. edit

2KI 16:2 tsvantsik yor iz Achaz alt geven, az er iz gevoren melech, un zechtsen yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un er hot nisht geton vos iz rechtfartik in di oigen fun Hashem zain g-t, azoi vi zain foter Dovid.

2KI 16:2 20 years old was Achaz when he began to reign, and reigned 16 shanah in Yerushalayim, and did not that which was yashar in the eyes of Hashem Elohav, like Dovid Aviv.

2KI 16:3 ‏נײַערט ער איז געגאַנגען אין דעם װעג פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל. און ער האָט אױך געמאַכט דורכגײן זײַן זון דורכן פֿײַער, ‏ אַזױ װי די אומװערדיקײטן פֿון די פֿעלקער װאָס ה׳ האָט זײ פֿאַרטריבן פֿון פֿאַר די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 16:3 naiert er iz gegangen in dem veg fun di Molechim fun Yisroel. un er hot oich gemacht durchgein zain zun durchen faier, azoi vi di umverdikeiten fun di felker vos Hashem hot zei fartriben fun far di kinder fun Yisroel.

2KI 16:3 But he walked in the derech of the Melachim of Yisroel, and even made bno to pass through the eish, according to the to'avot of the Goyim, whom Hashem cast out from before the Bnei Yisroel.

2KI 16:4 ‏און ער האָט געשלאַכט און גערײכערט אױף די בָמות, און אױף די בערגלעך, און אונטער יעטװעדער צװײַגהאַפֿטיקן בױם. edit

2KI 16:4 un er hot geshlacht un gereichert oif di Bamot, un oif di bergelech, un unter yetveder tsvaighaftiken boim.

2KI 16:4 And he sacrificed and burnt ketoret in the high places, and on the geva'ot, and under every spreading tree.

2KI 16:5 ‏דענצמאָל איז אַרױפֿגעקומען רצין דער מלך פֿון אַרָם, און פֶּקַח דער זון פֿון רמַליָהון, דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל, קײן ירושָלַיִם אױף מלחמה; און זײ האָבן געלעגערט אױף אָחָזן, און נישט געקענט בײַקומען. edit

2KI 16:5 dentsmol iz aroifgekumen Retsin der melech fun Aram, un Pekach der zun fun Remalyahuen, der melech fun Yisroel, kein Yerusholayim oif milchome; un zei hoben gelegert oif Achazen, un nisht gekent baikumen.

2KI 16:5 Then Retzin Melech Aram (Syria) and Pekach Ben Remalyahu Melech Yisroel came up to Yerushalayim for milchamah; and they besieged Achaz, but could not overcome him.

2KI 16:6 ‏אין יענער צײַט האָט רצין דער מלך פֿון אַרָם צוריקגעקערט אֵילַת צו אַרָם, און האָט אַרױסגעװאָרפֿן די מענער פֿון יהוּדה {יְהוּדִים} פֿון אֵילַת. און די אַדוֹמים זײַנען געקומען קײן אֵילַת, און זײַנען דאָרטן געבליבן זיצן ביז אױף הײַנטיקן טאָג. edit

2KI 16:6 in yener tsait hot Retsin der melech fun Aram tsurikgekert Eilat tsu Aram, un hot aroisgevorfen di mener fun Yehudah fun Eilat. un di Adomim zainen gekumen kein Eilat, un zainen dorten gebliben zitsen biz oif haintiken tog.

2KI 16:6 At that time Retzin Melech Aram (Syria) recovered Eilat for Aram, and drove the Yehudim from Eilat; and the Edomim came to Eilat, and dwelt there unto this day.

2KI 16:7 ‏און אָחָז האָט געשיקט שלוחים צו תִּגלַת-פִּלאֶסֶר דעם מלך פֿון אשור, אַזױ צו זאָגן: דײַן קנעכט און דײַן זון בין איך; קום אַרױף און העלף מיר פֿון דער האַנט פֿון דעם מלך פֿון אַרָם, און פֿון דער האַנט פֿון דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, װאָס זײַנען אױפֿגעשטאַנען אױף מיר. edit

2KI 16:7 un Achaz hot geshikt shluchim tsu Tiglat-Pileser dem melech fun Ashur, azoi tsu zogen: dain knecht un dain zun bin ich; kum aroifblikendik un helf mir fun der hant fun dem melech fun Aram, un fun der hant fun dem melech fun Yisroel, vos zainen oifgeshtanen oif mir.

2KI 16:7 So Achaz sent malachim to Tiglat Pileser Melech Ashur (Assyria) , saying, I am thy eved and thy ben (son, vassal) ; come up, and save me out of the hand of Melech Aram, and out of the hand of Melech Yisroel, which rise up against me.

2KI 16:8 ‏און אָחָז האָט גענומען דאָס זילבער און דאָס גאָלד װאָס האָט זיך געפֿונען אין ה׳ס הױז און אין די שאַצקאַמערן פֿון מלכס הױז, און האָט געשיקט צום מלך פֿון אשור שוחד. edit

2KI 16:8 un Achaz hot genumen dos zilber un dos gold vos hot zich gefunen in Hashems hoiz un in di shatskameren fun melechs hoiz, un hot geshikt tsum melech fun Ashur shochad.

2KI 16:8 And Achaz took the kesef and zahav that was found in the Beis Hashem , and in the otzerot of the Bais HaMelech, and sent it for a shochad (bribe) to Melech Ashur.

2KI 16:9 ‏און דער מלך פֿון אשור האָט צוגעהערט צו אים, און דער מלך פֿון אשור איז אַרױפֿגעגאַנגען אױף דמשׂק, און האָט זי אײַנגענומען, און האָט פֿאַרטריבן אירע באַװױנער קײן קיר, און רצינען האָט ער געטײט. edit

2KI 16:9 un der melech fun Ashur hot tsugehert tsu im, un der melech fun Ashur iz aroifgegangen oif Damascus, un hot zi aingenumen, un hot fartriben ire bavoiner kein Kir, un Retsinen hot er geteit.

2KI 16:9 And Melech of Ashur (Assyria) paid heed unto him; for Melech Ashur (Assyria) went up against Damascus, and captured it, and carried the people of it captive to Kir, and slaughtered Retzin.

2KI 16:10 ‏און דער מלך אָחָז איז געגאַנגען קײן דמשׂק אַנטקעגן תִּגלַת-פִּלאֶסֶר דעם מלך פֿון אשור, און ער האָט געזען דעם מזבח װאָס אין דמשׂק. און דער מלך אָחָז האָט געשיקט צו אוּרִיה דעם כֹּהן די געשטאַלט פֿון דעם מזבח און זײַן געבױ לױט זײַן גאַנצער אַרבעט. edit

2KI 16:10 un der melech Achaz iz gegangen kein Damascus antkegen Tiglat-Pileser dem melech fun Ashur, un er hot gezen dem mizbeyech vos in Damascus. un der melech Achaz hot geshikt tsu Uriyah dem koyen di geshtalt fun dem mizbeyech un zain geboi loit zain gantser arbet.

2KI 16:10 And HaMelech Achaz went to Damascus to meet Tiglat Pileser Melech Ashur, and Achaz saw the mizbe'ach that was at Damascus; and HaMelech Achaz sent to Uriyah HaKohen the demut (likeness, sketch) of the mizbe'ach, and the tavnit (pattern, plan) of it, according to all the workmanship thereof.

2KI 16:11 ‏און אוּרִיה דער כֹּהן האָט אױפֿגעבױט דעם מזבח; אַזױ װי אַלץ װאָס דער מלך אָחָז האָט געשיקט פֿון דמשׂק. אַזױ האָט אוּרִיה דער כֹּהן געמאַכט, אײדער דער מלך אָחָז איז געקומען פֿון דמשׂק. edit

2KI 16:11 un Uriyah der koyen hot oifgeboit dem mizbeyech; azoi vi alts vos der melech Achaz hot geshikt fun Damascus. azoi hot Uriyah der koyen gemacht, eider der melech Achaz iz gekumen fun Damascus.

2KI 16:11 And Uriyah HaKohen built the mizbe'ach according to all that HaMelech Achaz had sent from Damascus; so Uriyah HaKohen constructed it before HaMelech Achaz came from Damascus.

2KI 16:12 ‏און אַז דער מלך איז געקומען פֿון דמשׂק, האָט דער מלך געזען דעם מזבח; און דער מלך האָט גענענט צום מזבח, און האָט אױפֿגעבראַכט אױף אים. edit

2KI 16:12 un az der melech iz gekumen fun Damascus, hot der melech gezen dem mizbeyech; un der melech hot genent tsum mizbeyech, un hot oifgebracht oif im.

2KI 16:12 And when HaMelech came from Damascus, HaMelech saw the mizbe'ach; and HaMelech approached the mizbe'ach, and went up to it.

2KI 16:13 ‏און ער האָט געדעמפֿט זײַן בראַנדאָפּפֿער {עֹלָה} און זײַן שפּײַזאָפּפֿער {מִנְחָה}, און געגאָסן זײַן גיסאָפּפֿער {נֶסֶךְ}, און געשפּרענגט ‏ דאָס בלוט פֿון זײַן פֿרידאָפּפֿער {זֶבַֿח שְׁלָמִים}, אױפֿן מזבח. edit

2KI 16:13 un er hot gedemft zain brandopfer un zain shpaizopfer, un gegosen zain gisopfer, un geshprengt dos blut fun zain fridopfer {Zevach Shalemim}, oifen mizbeyech.

2KI 16:13 And he burned his olah and his minchah, and poured his nesekh (drink offering) , and sprinkled the dahm of his shelamim upon the mizbe'ach.

2KI 16:14 ‏און דעם קופּערנעם מזבח װאָס פֿאַר ג-ט האָט ער צוגערוקט פֿון פֿאַר דעם הױז, פֿון צװישן דעם מזבח און צװישן דעם הױז פֿון ה׳, און האָט אים אַװעקגעשטעלט בײַם זײַט פֿון דעם מזבח צו צפֿון. edit

2KI 16:14 un dem kupernem mizbeyech vos far g-t hot er tsugerukt fun far dem hoiz, fun tsvishen dem mizbeyech un tsvishen dem hoiz fun Hashem, un hot im avekgeshtelt baim zait fun dem mizbeyech tsu Tsafon.

2KI 16:14 And he moved also the Mizbe'ach Nechoshet, which was before Hashem , from the forefront of the Beis, from between [his] mizbe'ach and the Beis Hashem , and put it on the north side of [his] mizbe'ach.

2KI 16:15 ‏און דער מלך אָחָז האָט באַפֿױלן אוּרִיה דעם כֹּהן, אַזױ צו זאָגן: אױף דעם גרױסן מזבח דעמף דאָס בראַנדאָפּפֿער {עֹלָה} פֿון אין דער פֿרי, און דאָס שפּײַזאָפּפֿער {מִנְחָה} פֿון אָװנט, און דאָס בראַנדאָפּפֿער {עֹלָה} פֿון מלך און זײַן שפּײַזאָפּפֿער {מִנְחָה}, און דאָס בראַנדאָפּפֿער {עֹלָה} פֿון דעם גאַנצן פֿאָלק פֿון לאַנד, און זײער שפּײַזאָפּפֿער {מִנְחָה} און זײערע גיסאָפּפֿער {נֶסֶךְ}; און איטלעך בלוט פֿון בראַנדאָפּפֿער {עֹלָה} און איטלעך בלוט פֿון שלאַכטאָפּפֿער זאָלסטו שפּרענגען ‏ אױף אים. און װעגן דעם קופּערנעם מזבח װעל איך דאַרפֿן נאָכקוקן. edit

2KI 16:15 un der melech Achaz hot bafoilen Uriyah dem koyen, azoi tsu zogen: oif dem groisen mizbeyech demf dos brandopfer fun in der peire, un dos shpaizopfer fun ovent, un dos brandopfer fun melech un zain shpaizopfer, un dos brandopfer fun dem gantsen folk fun land, un zeyer shpaizopfer un zeyere gisopfer; un itlech blut fun brandopfer un itlech blut fun shlachtopfer zolstu shprengen oif im. un vegen dem kupernem mizbeyech vel ich darfen nochkuken.

2KI 16:15 And HaMelech Achaz commanded Uriyah HaKohen, saying, Upon the Mizbe'ach HaGadol burn the olat haboker, and the minchat haerev, and the olat HaMelech, and his minchah, with the olat kol Am HaAretz, and their minchah, and their nesakhim; and sprinkle upon it all the dahm of the olah, and all the dahm of the zevach: but the Mizbe'ach HaNechoshet shall be for me to inquire by.

2KI 16:16 ‏און אוּרִיה דער כֹּהן האָט געטאָן אַזױ װי אַלץ װאָס דער מלך אָחָז האָט באַפֿױלן. edit

2KI 16:16 un Uriyah der koyen hot geton azoi vi alts vos der melech Achaz hot bafoilen.

2KI 16:16 Thus did Uriyah HaKohen, according to all that HaMelech Achaz commanded.

2KI 16:17 ‏און דער מלך אָחָז האָט אָפּגעהאַקט די ראַמען פֿון די געשטעלן, און האָט אָפּגעטאָן פֿון זײ דעם האַנטפֿאַס. און דעם ים האָט ער אַראָפּגענומען פֿון די קופּערנע רינדער װאָס אונטער אים, און האָט אים אַװעקגעשטעלט אױף אַ געפֿלאַסטער פֿון שטײנער. edit

2KI 16:17 un der melech Achaz hot opgehakt di ramen fun di geshtelen, un hot opgeton fun zei dem hantfas. un dem yam hot er aropgenumen fun di kuperne rinder vos unter im, un hot im avekgeshtelt oif a geflaster fun shteiner.

2KI 16:17 And HaMelech Achaz cut off the misgerot (bases) of the mekhonot (movable stands or bases) , and removed the kiyor from off them; and took down the Yam from off the Bakar HaNechoshet that were under it, and put it upon the Martzepet Avanim.

2KI 16:18 ‏און דער איבערדעק פֿאַר שבת װאָס מע האָט אָנגעבױט אָן הױז, און דעם מלכס אײַנגאַנג דערױסן, האָט ער איבערגעשטעלט אין הױז פֿון ה׳ װעגן דעם מלך פֿון אשור. edit

2KI 16:18 un der iberdek far Shabbos vos me hot ongeboit on hoiz, un dem melechs aingang deroisen, hot er ibergeshtelt in hoiz fun Hashem vegen dem melech fun Ashur.

2KI 16:18 The musakh for Shabbos that they had built in the Beis, and the outer entrance of HaMelech, he removed from the Beis Hashem because of Melech Ashur.

2KI 16:19 ‏און די איבעריקע זאַכן פֿון אָחָזן װאָס ער האָט געטאָן, זײ זײַנען שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 16:19 un di iberike zachen fun Achazen vos er hot geton, zei zainen shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 16:19 Now the rest of the acts of Achaz which he did, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim of the Melachim of Yehudah?

2KI 16:20 ‏און אָחָז האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און ער איז באַגראָבן געװאָרן לעבן זײַנע עלטערן אין דָוִדס-שטאָט. און זײַן זון חִזקִיָהו איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 16:20 un Achaz hot zich geleigt mit zaine elteren, un er iz bagroben gevoren leben zaine elteren in Dovids-shtot. un zain zun Chizkiyah iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 16:20 And Achaz slept with his Avot, and was buried with his Avot in Ir Dovid; and Chizkiyahu (Hezekiah) bno reigned in his place.

2KI 17:1 ‏אין צװעלפֿטן יאָר פֿון אָחָז דעם מלך פֿון יהוּדה, איז הוֹשֵעַ דער זון פֿון אֵלָהן געװאָרן מלך אין שוֹמרוֹן איבער יִשׂרָאֵל, [און האָט געקיניגט] נײַן יאָר. edit

2KI 17:1 in tsvelften yor fun Achaz dem melech fun Yehudah, iz Hoshea der zun fun Elahen gevoren melech in Shomron iber Yisroel, [un hot gekinigt] nain yor.

2KI 17:1 In the twelfth year of Achaz Melech Yehudah began Hoshea Ben Elah to reign as melech in Shomron over Yisroel nine shanim.

2KI 17:2 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, נאָר נישט אַזױ װי די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל װאָס זײַנען געװען פֿאַר אים. edit

2KI 17:2 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, nor nisht azoi vi di Molechim fun Yisroel vos zainen geven far im.

2KI 17:2 And he did that which was rah in the eyes of Hashem , but not as the malkhei Yisroel that were before him.

2KI 17:3 ‏אױף אים איז אַרױפֿגעגאַנגען שַלמַנאֶסֶר דער מלך פֿון אשור, און הוֹשֵעַ איז געװאָרן אַ קנעכט צו אים, און אים געצאָלט מִנְחָה. edit

2KI 17:3 oif im iz aroifgegangen Shalmaneser der melech fun Ashur, un Hoshea iz gevoren a knecht tsu im, un im getsolt minche.

2KI 17:3 Against him came up Shalmaneser Melech Ashur; and Hoshea became his eved (vassal) and paid him minchah (tribute) .

2KI 17:4 ‏און דער מלך פֿון אשור האָט אױסגעפֿונען אין הוֹשֵעַן אַ בונט, װײַל ער האָט געשיקט שלוחים צו סוֹא דעם מלך פֿון מִצרַיִם, און האָט נישט אַרױפֿגעבראַכט מִנְחָה צו דעם מלך פֿון אשור אַזױ װי יאָר אין יאָר. און דער מלך פֿון אשור האָט אים פֿאַרהאַלטן, און האָט אים אַרײַנגעשפּאַרט אין תּפֿיסה. edit

2KI 17:4 un der melech fun Ashur hot oisgefunen in Hosheaen a bunt, vail er hot geshikt shluchim tsu So dem melech fun Mitsrayim, un hot nisht aroifgebracht minche tsu dem melech fun Ashur azoi vi yor in yor. un der melech fun Ashur hot im farhalten, un hot im araingeshpart in tefish.

2KI 17:4 And Melech Ashur found kesher in Hoshea; for he had sent malachim to So Melech Mitzrayim, and paid no minchah to Melech Ashur, as he had done shanah b'shanah; therefore Melech Ashur took him in custody, and bound him in the bais keleh.

2KI 17:5 ‏און דער מלך פֿון אשור איז אַרױפֿגעגאַנגען אױפֿן גאַנצן לאַנד, און איז אַרױפֿגעגאַנגען אױף שוֹמרוֹן, און האָט געלעגערט אױף איר דרײַ יאָר. edit

2KI 17:5 un der melech fun Ashur iz aroifgegangen oifen gantsen land, un iz aroifgegangen oif Shomron, un hot gelegert oif ir drai yor.

2KI 17:5 Then Melech Ashur came up throughout kol HaAretz, and went up to Shomron, and besieged it shalosh shanim.

2KI 17:6 ‏אין נײַנטן יאָר פֿון הוֹשֵעַן האָט דער מלך פֿון אשור באַצװוּנגען שוֹמרוֹן, און האָט פֿאַרטריבן יִשׂרָאֵל קײן אשור, און זײ באַזעצט אין חַלַח, און אין חָבֿוֹר, בײַם טײַך גוֹזָן, און אין די שטעט פֿון מָדַי. edit

2KI 17:6 in nainten yor fun Hosheaen hot der melech fun Ashur batsvungen Shomron, un hot fartriben Yisroel kein Ashur, un zei bazetst in Chalach, un in Chavor, baim taich Gozan, un in di shtet fun Madai.

2KI 17:6 In the ninth year of Hoshea, Melech Ashur took Shomron, and carried Yisroel away to Ashur, and placed them in Chalach and in Chavor by the river Gozan, and in the cities of the Medes.

2KI 17:7 ‏און דאָס איז געשען װײַל די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל האָבן געזינדיקט צו ה׳ זײער ג-ט װאָס האָט זײ אױפֿגעבראַכט פֿון לאַנד מִצרַיִם, פֿון אונטער דער האַנט פֿון פַּרעה דעם מלך פֿון מִצרַיִם, און זײ האָבן געפֿאָרכט פֿרעמדע ג-טער. edit

2KI 17:7 un dos iz geshen vail di kinder fun Yisroel hoben gezindikt tsu Hashem zeyer g-t vos hot zei oifgebracht fun land Mitsrayim, fun unter der hant fun Pharaoh dem melech fun Mitsrayim, un zei hoben geforcht fremde g-ter.

2KI 17:7 For so it was, that the Bnei Yisroel had sinned against Hashem Eloheihem Who had brought them up out of Eretz Mitzrayim, from under the yad of Pharaoh Melech Mitzrayim, had feared elohim acherim,

2KI 17:8 ‏און זײ זײַנען געגאַנגען אין די געזעצן פֿון די פֿעלקער װאָס ה׳ האָט פֿאַרטריבן פֿון פֿאַר די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל; דעס גלײַכן די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל, װאָס זײ האָבן געמאַכט. edit

2KI 17:8 un zei zainen gegangen in di gezetsen fun di felker vos Hashem hot fartriben fun far di kinder fun Yisroel; des glaichen di Molechim fun Yisroel, vos zei hoben gemacht.

2KI 17:8 Walked in the chukkot of the Goyim, whom Hashem cast out from before the Bnei Yisroel, and [in the chukkot] of the Malkhei Yisroel, which they had made up.

2KI 17:9 ‏און די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל האָבן צוגעטראַכט זאַכן װאָס נישט ריכטיק צו ה׳ זײער ג-ט, און זײ האָבן זיך געבױט בָמות אין אַלע זײערע שטעט, פֿון אַ װעכטערטורעם ביז אַ פֿעסטונגשטאָט. edit

2KI 17:9 un di kinder fun Yisroel hoben tsugetracht zachen vos nisht richtik tsu Hashem zeyer g-t, un zei hoben zich geboit Bamot in ale zeyere shtet, fun a vechterturem biz a festungshtot.

2KI 17:9 And the Bnei Yisroel did secretly those things that were not right against Hashem Eloheihem, and they built for them high places in all their towns, from the migdal of the notzerim (watchmen) to the fortified city.

2KI 17:10 ‏און זײ האָבן זיך אױפֿגעשטעלט זײַלשטײנער און געצנשטאַנגען אױף יעטװעדער הױכן בערגל און אונטער יעטװעדער צװײַגהאַפֿטיקן בױם. edit

2KI 17:10 un zei hoben zich oifgeshtelt zailshteiner un getsnshtangen oif yetveder hoichen bergel un unter yetveder tsvaighaftiken boim.

2KI 17:10 And they set up for them matzevot and Asherim on every high hill, under every lushly foliaged green tree;

2KI 17:11 ‏און זײ האָבן דאָרטן גערײכערט אױף אַלע בָמות, אַזױ װי די פֿעלקער װאָס ה׳ האָט פֿאַרטריבן פֿון פֿאַר זײ; און זײ האָבן געטאָן שלעכטע זאַכן צו דערצערענען ה׳. edit

2KI 17:11 un zei hoben dorten gereichert oif ale Bamot, azoi vi di felker vos Hashem hot fartriben fun far zei; un zei hoben geton shlechte zachen tsu dertserenen Hashem.

2KI 17:11 And there they burned ketoret in all the high places, as did the Goyim whom Hashem drove out before them; and wrought devarim ra'im (wicked things) to provoke Hashem to anger;

2KI 17:12 ‏און זײ האָבן געדינט די אָפּגעטער, װאָס ה׳ האָט זײ אָנגעזאָגט: איר זאָלט נישט טאָן די דאָזיקע זאַך. edit

2KI 17:12 un zei hoben gedint di opgeter, vos Hashem hot zei ongezogt: ir zolt nisht ton di dozike zach.

2KI 17:12 For they served the gillulim (idols) , whereof Hashem had said unto them, Ye shall not do this thing.

2KI 17:13 ‏און ה׳ האָט געװאָרנט יִשׂרָאֵל און יהוּדה דורך איטלעכן נבֿיא, איטלעכן זעער, אַזױ צו זאָגן: קערט אײַך אום פֿון אײַערע שלעכטע װעגן, און היט מײַנע געבאָט, מײַנע געזעצן, לױט דער גאַנצער תּורה װאָס איך האָב באַפֿױלן אײַערע עלטערן, און װאָס איך האָב געשיקט צו אײַך דורך מײַנע קנעכט, די נבֿיאים. edit

2KI 17:13 un Hashem hot gevorent Yisroel un Yehudah durch itlechen novi, itlechen zeer, azoi tsu zogen: kert aich um fun aiere shlechte vegen, un hit maine gebot, maine gezetsen, loit der gantser torah vos ich hob bafoilen aiere elteren, un vos ich hob geshikt tsu aich durch maine knecht, di neviim.

2KI 17:13 Yet Hashem testified warnings against Yisroel, and against Yehudah, by all the nevi'im, and by all the khozer (seers) , saying, Turn ye from your derakhim hara'im and be shomer over My mitzvot and My chukkot, according to all the torah which I commanded your Avoteichem, and which I sent to you by My avadim the Nevi'im.

2KI 17:14 ‏אָבער זײ האָבן נישט צוגעהערט, און זײ האָבן האַרט געמאַכט זײער נאַקן, אַזױ װי דער נאַקן פֿון זײערע עלטערן װאָס האָבן נישט געגלױבט ‏ אין ה׳ זײער ג-ט. edit

2KI 17:14 ober zei hoben nisht tsugehert, un zei hoben hart gemacht zeyer naken, azoi vi der naken fun zeyere elteren vos hoben nisht gegloibt in Hashem zeyer g-t.

2KI 17:14 Notwithstanding they would not listen, but stubbornly stiffened their necks, like the neck of their avot, that did not believe in Hashem Eloheihem.

2KI 17:15 ‏און זײ האָבן פֿאַראַכט ‏ זײַנע געזעצן און זײַן בְּרִית װאָס ער האָט געשלאָסן {כרת} ‏ מיט זײערע עלטערן, און זײַנע װאָרענישן, צײגנים {עֵדוּת פֿון עשרת הדברים, סהדא, צײגע, עד התּביעה} ‏ װאָס ער האָט זײ געװאָרנט, און זײ זײַנען געגאַנגען נאָך נישטיקײט און געװאָרן נישטיק, און נאָך די פֿעלקער װאָס רונד אַרום זײ, װאָס ה׳ האָט זײ באַפֿױלן נישט צו טאָן אַזױ װי זײ. edit

2KI 17:15 un zei hoben faracht zaine gezetsen un zain bris vos er hot geshlosen mit zeyere elteren, un zaine vorenishen, tseignim {eides fun eshrt hedbrim, shed, tseige, Iddo hetbieh} vos er hot zei gevorent, un zei zainen gegangen noch nishtikeit un gevoren nishtik, un noch di felker vos rund arum zei, vos Hashem hot zei bafoilen nisht tsu ton azoi vi zei.

2KI 17:15 And they rejected His chukkot, and His brit (covenant) that He made with their avot, and His edot (testimonies, warnings) which He testified against them; and they followed after hevel, and became hevel, and went after the Goyim that were all around them, concerning whom Hashem had charged them, that they should not do like them.

2KI 17:16 ‏און זײ האָבן פֿאַרלאָזן אַלע געבאָט פֿון ה׳ זײער ג-ט, און האָבן זיך געמאַכט געגאָסענע געצן – צװײ קעלבער, און געמאַכט אַן אַשֵרָה, און זיך געבוקט צו דעם גאַנצן חיל פֿון הימל, און געדינט בַעַל. edit

2KI 17:16 un zei hoben farlozen ale gebot fun Hashem zeyer g-t, un hoben zich gemacht gegosene getsen – tsvei kelber, un gemacht an Asherah, un zich gebukt tsu dem gantsen cheil fun himel, un gedint Baal.

2KI 17:16 And they forsook all the mitzvot of Hashem Eloheihem, and made them massekhah, even two agalim, and made Asheirah, and worshiped all the Tzava HaShomayim, and served Ba'al.

2KI 17:17 ‏און זײ האָבן געמאַכט דורכגײן זײערע זין און זײערע טעכטער דורכן פֿײַער, און האָבן געברױכט װאָרזאָגערײַ און געצױבערט, און זיך אָפּגעגעבן צו טאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, אים צו דערצערענען. edit

2KI 17:17 un zei hoben gemacht durchgein zeyere zin un zeyere techter durchen faier, un hoben gebroicht vorzogerai un getsoibert, un zich opgegeben tsu ton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, im tsu dertserenen.

2KI 17:17 And they caused their banim and their banot to pass through the eish, and practiced kesamim and practiced witchcraft, and sold themselves to do rah in the eyes of Hashem , to provoke Him to anger.

2KI 17:18 ‏און ה׳ האָט זײער געצערנט אױף יִשׂרָאֵל, און ער האָט זײ אָפּגעטאָן פֿון זײַן פּנים; עס איז נישט געבליבן אַחוץ שבֿט יהוּדה אַלײן. edit

2KI 17:18 un Hashem hot zeyer getsernt oif Yisroel, un er hot zei opgeton fun zain ponem; es iz nisht gebliben achuts sheyvet Yehudah alein.

2KI 17:18 Therefore Hashem was very angry with Yisroel, and removed them out of His sight; there was none left but the shevet of Yehudah only.

2KI 17:19 ‏האָט אױך יהוּדה נישט געהיט די געבאָט פֿון ה׳ זײער ג-ט, און זײ זײַנען געגאַנגען אין די געזעצן פֿון יִשׂרָאֵל, װאָס יענע האָבן געמאַכט. edit

2KI 17:19 hot oich Yehudah nisht gehit di gebot fun Hashem zeyer g-t, un zei zainen gegangen in di gezetsen fun Yisroel, vos yene hoben gemacht.

2KI 17:19 Also Yehudah kept not the mitzvot of Hashem Eloheihem, but walked in the chukkot of Yisroel which they had made up.

2KI 17:20 ‏און ה׳ האָט פֿאַראַכט דעם גאַנצן זאָמען פֿון יִשׂרָאֵל, און ער האָט זײ געפּײַניקט, און האָט זײ געגעבן אין דער האַנט פֿון אױסרױבער, ביז ער האָט זײ אַװעקגעװאָרפֿן פֿון זײַן פּנים. edit

2KI 17:20 un Hashem hot faracht dem gantsen zomen fun Yisroel, un er hot zei gepainikt, un hot zei gegeben in der hant fun oisroiber, biz er hot zei avekgevorfen fun zain ponem.

2KI 17:20 And Hashem rejected all the zera Yisroel, afflicted them and delivered them into the yad of plunderers, until He had cast them out of His sight.

2KI 17:21 ‏װאָרום אַז ער האָט אָפּגעריסן יִשׂרָאֵל פֿון דעם הױז פֿון דָוִד, און זײ האָבן געמאַכט פֿאַר אַ מלך יָרָבֿעָם דעם זון פֿון נבָֿטן, האָט יָרָבֿעָם אָפּגעפֿירט יִשׂרָאֵל פֿון הינטער ה׳, און ער האָט זײ געמאַכט זינדיקן אַ גרױסע זינד. edit

2KI 17:21 vorem az er hot opgerisen Yisroel fun dem hoiz fun Dovid, un zei hoben gemacht far a melech Yarovam dem zun fun Nevaten, hot Yarovam opgefirt Yisroel fun hinter Hashem, un er hot zei gemacht zindiken a groise zind.

2KI 17:21 For He tore Yisroel from the Bais Dovid; and they made Yarov'am Ben Nevat melech; and Yarov'am drove Yisroel from following after Hashem , and caused them to commit a chata'ah gedolah.

2KI 17:22 ‏און די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל זײַנען געגאַנגען אין אַלע זינד פֿון יָרָבֿעָמען װאָס ער האָט געטאָן; זײ האָבן זיך נישט אָפּגעקערט דערפֿון. edit

2KI 17:22 un di kinder fun Yisroel zainen gegangen in ale zind fun Yarovamen vos er hot geton; zei hoben zich nisht opgekert derfun.

2KI 17:22 For the Bnei Yisroel walked in all the chattot Yarov'am which he did; they departed not from them;

2KI 17:23 ‏ביז ה׳ האָט אָפּגעטאָן יִשׂרָאֵל פֿון זײַן פּנים, אַזױ װי ער האָט גערעדט דורך אַלע זײַנע קנעכט די נבֿיאים, און יִשׂרָאֵל איז פֿאַרטריבן געװאָרן פֿון זײַן ערד קײן אשור אױף הײַנטיקן טאָג. edit

2KI 17:23 biz Hashem hot opgeton Yisroel fun zain ponem, azoi vi er hot geredt durch ale zaine knecht di neviim, un Yisroel iz fartriben gevoren fun zain erd kein Ashur oif haintiken tog.

2KI 17:23 Until Hashem removed Yisroel out of His sight, as He had said by all His avadim the Nevi'im. So was Yisroel carried away into the Golus out of their own adamah to Ashur (Assyria) unto this day.

2KI 17:24 ‏און דער מלך פֿון אשור האָט געבראַכט מענטשן פֿון בָבֿל, און פֿון כּוּתָה, און פֿון עַוָא, און פֿון חַמָת, און פֿון ספֿרוַיִם, און באַזעצט אין די שטעט פֿון שוֹמרוֹן אַנשטאָט ‏ די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל. און זײ האָבן געאַרבט שוֹמרוֹן, און זײַנען געזעסן אין אירע שטעט. edit

2KI 17:24 un der melech fun Ashur hot gebracht mentshen fun Bavel, un fun Kuthah, un fun Ava, un fun Chammat, un fun Sepharvayim, un bazetst in di shtet fun Shomron anshtot di kinder fun Yisroel. un zei hoben gearbt Shomron, un zainen gezesen in ire shtet.

2KI 17:24 And Melech Ashur brought men from Babylon, and from Kuthah, and from Ava, and from Chamat, and from Sepharvayim, and placed them in the cities of Shomron in the place of Bnei Yisroel; and they possessed Shomron, and dwelt in the cities thereof.

2KI 17:25 ‏און עס איז געװען אין אָנהײב פֿון זײער זיצן דאָרטן, האָבן זײ נישט געפֿאָרכט ה׳, און ה׳ האָט אָנגעשיקט אױף זײ לײבן, און זײ פֿלעגן אױסהרגען צװישן זײ. edit

2KI 17:25 un es iz geven in onheib fun zeyer zitsen dorten, hoben zei nisht geforcht Hashem, un Hashem hot ongeshikt oif zei leiben, un zei flegen oishrgen tsvishen zei.

2KI 17:25 And so it was at the beginning of their dwelling there, that they feared not Hashem ; therefore Hashem sent among them the arayot which killed some of them.

2KI 17:26 ‏האָט מען אָנגעזאָגט דעם מלך פֿון אשור, אַזױ צו זאָגן: די פֿעלקער װאָס דו האָסט אַװעקגעפֿירט, און באַזעצט אין די שטעט פֿון שוֹמרוֹן, װײסן נישט דעם שטײגער פֿון דעם ג-ט פֿון לאַנד; דערום האָט ער אָנגעשיקט אױף זײ לײבן, און זע, זײ טײטן זײ, אַזױ װי זײ װײסן נישט דעם שטײגער פֿון דעם ג-ט פֿון לאַנד. edit

2KI 17:26 hot men ongezogt dem melech fun Ashur, azoi tsu zogen: di felker vos du host avekgefirt, un bazetst in di shtet fun Shomron, veisen nisht dem shteiger fun dem g-t fun land; derum hot er ongeshikt oif zei leiben, un ze, zei teiten zei, azoi vi zei veisen nisht dem shteiger fun dem g-t fun land.

2KI 17:26 Wherefore they spoke to Melech Ashur, saying, The Goyim which thou hast removed, and placed in the cities of Shomron, know not the mishpat Elohei HaAretz; therefore He hath sent the arayot among them, and, behold, they slew them, because they know not the mishpat Elohei HaAretz.

2KI 17:27 ‏האָט דער מלך פֿון אשור באַפֿױלן, אַזױ צו זאָגן: פֿירט אַװעק אַהין אײנעם פֿון די כֹּהנים װאָס איר האָט פֿאַרטריבן פֿון דאָרטן; און זאָלן זײ גײן און זיך באַזעצן דאָרטן, און ער זאָל זײ לערנען דעם שטײגער פֿון דעם ג-ט פֿון לאַנד. edit

2KI 17:27 hot der melech fun Ashur bafoilen, azoi tsu zogen: firt avek ahin einem fun di koyanim vos ir hot fartriben fun dorten; un zolen zei gein un zich bazetsen dorten, un er zol zei lernen dem shteiger fun dem g-t fun land.

2KI 17:27 Then Melech Ashur commanded, saying, Carry back there one of the kohanim whom ye brought captive from there; and let them go and dwell there, and let him teach them the mishpat Elohei HaAretz.

2KI 17:28 ‏איז געקומען אײנער פֿון די כֹּהנים װאָס מע האָט געהאַט פֿאַרטריבן פֿון שוֹמרוֹן, און ער האָט זיך באַזעצט אין בֵית-אֵל, און האָט זײ געלערנט װי זײ זאָלן פֿאָרכטן ה׳. edit

2KI 17:28 iz gekumen einer fun di koyanim vos me hot gehat fartriben fun Shomron, un er hot zich bazetst in Beit-El, un hot zei gelernt vi zei zolen forchten Hashem.

2KI 17:28 Then one of the kohanim whom they had carried away captive from Shomron came and dwelt in Beit-El, and was moreh (teacher) to them how they should fear Hashem .

2KI 17:29 ‏אָבער איטלעך פֿאָלק פֿלעגט אױך מאַכן זײַנע אײגענע ג-טער, און זײ האָבן זײ אַװעקגעשטעלט אין די הײַזער פֿון די בָמות װאָס די שוֹמרוֹנים האָבן געמאַכט; איטלעך פֿאָלק אין זײערע שטעט װאָס זײ זײַנען דאָרטן געזעסן. edit

2KI 17:29 ober itlech folk flegt oich machen zaine eigene g-ter, un zei hoben zei avekgeshtelt in di haizer fun di Bamot vos di Shomronim hoben gemacht; itlech folk in zeyere shtet vos zei zainen dorten gezesen.

2KI 17:29 Howbeit every goy (nation) made g-ds of their own, and set them up in the batim (houses) of the high places which the Shomronim had made, every goy in their towns wherein they dwelt.

2KI 17:30 ‏און די מענטשן פֿון בָבֿל האָבן געמאַכט סוכּוֹת-בנוֹת, און די מענטשן פֿון כּוּת האָבן געמאַכט נֵרגַל, און די מענטשן פֿון חַמָת האָבן געמאַכט אַשימאָ edit

2KI 17:30 un di mentshen fun Bavel hoben gemacht Sukkot-bnot, un di mentshen fun Kuth hoben gemacht Nergal, un di mentshen fun Chammat hoben gemacht Ashima

2KI 17:30 And the men of Babylon made Sukkot Benot, and the men of Kuth made Nergal, and the men of Chamat made Ashima,

2KI 17:31 ‏און די עַוִים האָבן געמאַכט נִבֿחַז און תַּרתָּק, און די ספֿרוַיִם האָבן פֿאַרברענט זײערע קינדער אין פֿײַער צו אַדרַמֶלֶך און עַנַמֶלֶך, די ג-טער פֿון ספֿרוַיִם. edit

2KI 17:31 un di Avim hoben gemacht Nivchaz un Tartak, un di Sepharvayim hoben farbrent zeyere kinder in faier tsu Adramelech un Anammelech, di g-ter fun Sepharvayim.

2KI 17:31 And the Avim made Nivchaz and Tartak, and the Sepharvim burned their banim in eish to Adramelech and Anammelech, the g-ds of Sepharvayim.

2KI 17:32 ‏דערבײַ פֿלעגן זײ פֿאָרכטן ה׳, און זײ האָבן זיך געמאַכט פֿון צװישן זיך כֹּהנים פֿון בָמות, װאָס פֿלעגן מקריבֿ זײַן פֿאַר זײ אין די הײַזער פֿון די בָמות. edit

2KI 17:32 derbai flegen zei forchten Hashem, un zei hoben zich gemacht fun tsvishen zich koyanim fun Bamot, vos flegen makrev zain far zei in di haizer fun di Bamot.

2KI 17:32 So they feared Hashem , and made for themselves of the lowest of them kohanim of the high places, which were officiating for them in beis habamot.

2KI 17:33 ‏ה׳ פֿלעגן זײ פֿאָרכטן, אָבער זײערע ג-טער פֿלעגן זײ דינען, אַזױ װי דער שטײגער פֿון די פֿעלקער װאָס מע האָט זײ פֿון דאָרטן אַװעקגעפֿירט. edit

2KI 17:33 Hashem flegen zei forchten, ober zeyere g-ter flegen zei dinen, azoi vi der shteiger fun di felker vos me hot zei fun dorten avekgefirt.

2KI 17:33 They feared Hashem , and served their own g-ds, after the mishpat (manner) of the Goyim from which places as exiles they had been carried away.

2KI 17:34 ‏ביז אױף הײַנטיקן טאָג טוען זײ אַזױ װי די פֿריִערדיקע שטײגערס; זײ פֿאָרכטן נישט [אין גאַנצן] ה׳, און זײ טוען נישט אַזױ װי זײערע חוקים און װי זײער געזעץ, און אַזױ װי די תּורה און װי דאָס געבאָט װאָס ג-ט האָט געבאָטן די קינדער פֿון יעקבֿ, װאָס ער האָט געמאַכט זײַן נאָמען יִשׂרָאֵל; edit

2KI 17:34 biz oif haintiken tog tuen zei azoi vi di frierdike shteigers; zei forchten nisht [in gantsn] Hashem, un zei tuen nisht azoi vi zeyere chukkim un vi zeyer gezets, un azoi vi di torah un vi dos gebot vos g-t hot geboten di kinder fun Yaakov, vos er hot gemacht zain nomen Yisroel;

2KI 17:34 Unto this day they do after the mishpatim harishonim (former practices) ; they fear not Hashem , neither do they after their chukkot, or after their mishpatim, or after the torah and mitzvah which Hashem commanded the Bnei Ya'akov, whom He named shmo Yisroel;

2KI 17:35 ‏װאָס ה׳ האָט מיט זײ געשלאָסן אַ בְּרִית, און האָט זײ באַפֿױלן, אַזױ צו זאָגן: איר זאָלט נישט פֿאָרכטן פֿרעמדע ג-טער, און איר זאָלט זיך נישט בוקן צו זײ, און זײ נישט דינען, און נישט שלאַכטן צו זײ. edit

2KI 17:35 vos Hashem hot mit zei geshlosen a bris, un hot zei bafoilen, azoi tsu zogen: ir zolt nisht forchten fremde g-ter, un ir zolt zich nisht buken tsu zei, un zei nisht dinen, un nisht shlachten tsu zei.

2KI 17:35 With whom Hashem had cut a Brit, and commanded them, saying, Ye shall not fear elohim acherim, nor bow yourselves to them, nor serve them, nor offer zevakhim to them;

2KI 17:36 ‏נײַערט ה׳ װאָס האָט אײַך אױפֿגעבראַכט פֿון לאַנד מִצרַיִם מיט גרױס שטאַרקײט, און מיט אַן אױסגעשטרעכטן אָרעם, ‏ אים זאָלט איר פֿאָרכטן, און צו אים זאָלט איר זיך בוקן, און צו אים זאָלט איר שלאַכטן. edit

2KI 17:36 naiert Hashem vos hot aich oifgebracht fun land Mitsrayim mit grois shtarkeit, un mit an oisgeshtrechten orem, im zolt ir forchten, un tsu im zolt ir zich buken, un tsu im zolt ir shlachten.

2KI 17:36 But Hashem , Who brought you up out of Eretz Mitzrayim with koach gadol and a stretched out zero'a, Him shall ye fear, and to Him shall ye bow down in worship, and to Him shall ye offer zevakhim.

2KI 17:37 ‏און די חוקים און די געזעצן, און די תּורה און דאָס געבאָט, װאָס ער האָט פֿאַר אײַך געשריבן, זאָלט איר היטן צו טאָן אַלע טאָג; און איר זאָלט נישט פֿאָרכטן פֿרעמדע ג-טער. edit

2KI 17:37 un di chukkim un di gezetsen, un di torah un dos gebot, vos er hot far aich geshriben, zolt ir hiten tsu ton ale tog; un ir zolt nisht forchten fremde g-ter.

2KI 17:37 And the chukkot, and the mishpatim, and the torah, and the mitzvah, which He wrote for you, ye shall be shomer over to do kol hayamim; ye shall fear no elohim acherim.

2KI 17:38 ‏און דעם בְּרִית װאָס איך האָב געשלאָסן מיט אײַך, זאָלט איר נישט פֿאַרגעסן; און איר זאָלט נישט פֿאָרכטן פֿרעמדע ג-טער. edit

2KI 17:38 un dem bris vos ich hob geshlosen mit aich, zolt ir nisht fargesen; un ir zolt nisht forchten fremde g-ter.

2KI 17:38 And the Brit that I have made with you ye shall not forget; neither shall ye fear elohim acherim.

2KI 17:39 ‏נײַערט ה׳ אלוקיכם זאָלט איר פֿאָרכטן, און ער װעט אײַך מציל זײַן פֿון דער האַנט פֿון אַלע אײַערע פֿײַנט. edit

2KI 17:39 naiert Hashem Elokeichem zolt ir forchten, un er vet aich matsl zain fun der hant fun ale aiere faint.

2KI 17:39 But Hashem Eloheichem ye shall fear; and He shall deliver you out of the yad of all your oyevim.

2KI 17:40 ‏אָבער זײ האָבן נישט צוגעהערט, נײַערט זײ טוען אַזױ װי זײער פֿריִערדיקער שטײגער. edit

2KI 17:40 ober zei hoben nisht tsugehert, naiert zei tuen azoi vi zeyer frierdiker shteiger.

2KI 17:40 Howbeit they did not pay heed, but they did after their mishpat harishon (former custom) .

2KI 17:41 ‏און די דאָזיקע פֿעלקער פֿלעגן פֿאָרכטן ה׳, אָבער זײערע געצן פֿלעגן זײ דינען; דעס גלײַכן זײערע קינדער און זײערע קינדסקינדער – אַזױ װי זײערע עלטערן האָבן געטאָן, אַזױ טוען זײ ביז אױף הײַנטיקן טאָג. edit

2KI 17:41 un di dozike felker flegen forchten Hashem, ober zeyere getsen flegen zei dinen; des glaichen zeyere kinder un zeyere kindskinder – azoi vi zeyere elteren hoben geton, azoi tuen zei biz oif haintiken tog.

2KI 17:41 So these Goyim feared Hashem , and also served their peselim, both their banim, and their bnei banim; as did their avot, so do they unto this day.

2KI 18:1 ‏און עס איז געװען אין דריטן יאָר פֿון הוֹשֵעַ דעם זון פֿון אֵלָהן, דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל, איז חִזקִיָה דער זון פֿון אָחָז דעם מלך פֿון יהוּדה געװאָרן מלך. edit

2KI 18:1 un es iz geven in driten yor fun Hoshea dem zun fun Elahen, dem melech fun Yisroel, iz Chizkiyah der zun fun Achaz dem melech fun Yehudah gevoren melech.

2KI 18:1 Now it came to pass in the third year of Hoshea Ben Elah Melech Yisroel, that Chizkiyah Ben Achaz Melech Yehudah began to reign.

2KI 18:2 ‏פֿינף און צװאַנציק יאָר איז ער אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און נײַן און צװאַנציק יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען אַבֿי די טאָכטער פֿון זכַריָהן. edit

2KI 18:2 finf un tsvantsik yor iz er alt geven, az er iz gevoren melech, un nain un tsvantsik yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven Avi di tochter fun Zecharyahen.

2KI 18:2 Twenty and five years old was he when he began to reign; and he reigned twenty and nine shanah in Yerushalayim. Shem immo also was Avi Bat Zecharyah.

2KI 18:3 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז רעכטפֿאַרטיק אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי אַלץ װאָס זײַן פֿאָטער דָוִד האָט געטאָן. edit

2KI 18:3 un er hot geton vos iz rechtfartik in di oigen fun Hashem, azoi vi alts vos zain foter Dovid hot geton.

2KI 18:3 And he did that which was yashar in the sight of Hashem , according to all that Dovid Aviv did.

2KI 18:4 ‏ער האָט אָפּגעטאָן די בָמות, און צעבראָכן די זײַלשטײנער, און אָפּגעהאַקט ‏ די אַשֵרָה. און ער האָט צעהאַקט די קופּערנע שלאַנג װאָס משה האָט געמאַכט; װאָרום ביז יענע טעג פֿלעגן די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל רײכערן צו איר, און מע האָט זי גערופֿן נחוּשתָּן. edit

2KI 18:4 er hot opgeton di Bamot, un tsebrachen di zailshteiner, un opgehakt di Asherah. un er hot tsehakt di kuperne shlang vos Moshe hot gemacht; vorem biz yene teg flegen di kinder fun Yisroel reicheren tsu ir, un me hot zi gerufen nechushtoּn.

2KI 18:4 He removed the high places and smashed the matzevot, and cut down the Asherah, and broke in pieces the nachash nechoshet that Moshe had made; for up to those yamim the Bnei Yisroel did burn ketoret to it; and it was called Nechushtan.

2KI 18:5 ‏ער האָט זיך פֿאַרזיכערט אױף ה׳ אלוקי יִשׂרָאֵל, און נאָך אים איז נישט געװען אַזאַ װי ער צװישן אַלע מלכים פֿון יהוּדה, אױך נישט צװישן די װאָס זײַנען געװען פֿאַר אים. edit

2KI 18:5 er hot zich farzichert oif Hashem Elochei Yisroel, un noch im iz nisht geven aza vi er tsvishen ale Molechim fun Yehudah, oich nisht tsvishen di vos zainen geven far im.

2KI 18:5 He trusted in Hashem Elohei Yisroel; so that after him was none like him among all the Melachim of Yehudah, nor any that were before him.

2KI 18:6 ‏װאָרום ער האָט זיך באַהעפֿט אָן ה׳, ער האָט זיך נישט אָפּגעקערט פֿון הינטער אים, און ער האָט געהיט זײַנע געבאָט װאָס ה׳ האָט געבאָטן משהן. edit

2KI 18:6 vorem er hot zich baheft on Hashem, er hot zich nisht opgekert fun hinter im, un er hot gehit zaine gebot vos Hashem hot geboten Mosheen.

2KI 18:6 For his deveykus was to Hashem , he departed not from following Him, but was shomer over His mitzvot Hashem commanded Moshe.

2KI 18:7 ‏און ה׳ פֿלעגט זײַן מיט אים; אומעטום װי ער פֿלעגט אַרױסגײן, פֿלעגט ער באַגליקן. און ער האָט װידערשפּעניקט אָן דעם מלך פֿון אשור, און האָט אים נישט געדינט. edit

2KI 18:7 un Hashem flegt zain mit im; umetum vi er flegt aroisgein, flegt er bagliken. un er hot vidershpenikt on dem melech fun Ashur, un hot im nisht gedint.

2KI 18:7 And Hashem was with him; he prospered whithersoever he went forth; he rebelled against Melech Ashur, and served him not.

2KI 18:8 ‏ער האָט געשלאָגן די פּלִשתּים ביז עַזָה און אירע געמאַרקן, פֿון אַ װעכטערטורעם ביז אַ פֿעסטונגשטאָט. edit

2KI 18:8 er hot geshlogen di Pelishtim biz Azah un ire gemarken, fun a vechterturem biz a festungshtot.

2KI 18:8 He struck down the Pelishtim, even unto Azah (Gaza) , and the territories thereof, from the migdal notzrim to the fortified city.

2KI 18:9 ‏און עס איז געװען אין פֿירטן יאָר פֿון מלך חִזקִיָהון – דאָס איז דאָס זיבעטע יאָר פֿון הוֹשֵעַ דעם זון פֿון אֵלָהן, דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל – איז אַרױפֿגעגאַנגען שַלמַנאֶסֶר דער מלך פֿון אשור אױף שוֹמרוֹן, און האָט געלעגערט אױף איר. edit

2KI 18:9 un es iz geven in firten yor fun melech Chizkiyahen – dos iz dos zibete yor fun Hoshea dem zun fun Elahen, dem melech fun Yisroel – iz aroifgegangen Shalmaneser der melech fun Ashur oif Shomron, un hot gelegert oif ir.

2KI 18:9 And it came to pass in the fourth year of Melech Chizkiyah, which was the seventh year of Hoshea Ben Elah Melech Yisroel, that Shalmaneser Melech Ashur came up against Shomron, and besieged it.

2KI 18:10 ‏און זײ האָבן זי באַצװוּנגען צום סוף פֿון דרײַ יאָר; אין זעקסטן יאָר פֿון חִזקִיָהן – דאָס איז דאָס נײַנטע יאָר פֿון הוֹשֵעַ דעם מלך פֿון יִשׂרָאֵל – איז שוֹמרוֹן באַצװוּנגען געװאָרן. edit

2KI 18:10 un zei hoben zi batsvungen tsum sof fun drai yor; in zeksten yor fun Chizkiyahen – dos iz dos nainte yor fun Hoshea dem melech fun Yisroel – iz Shomron batsvungen gevoren.

2KI 18:10 And at the end of three years they captured it; even in the sixth year of Chizkiyah, that is, in the ninth year of Hoshea Melech Yisroel, Shomron was captured.

2KI 18:11 ‏און דער מלך פֿון אשור האָט פֿאַרטריבן יִשׂרָאֵל קײן אשור, און האָט זײ אַװעקגעפֿירט אין חַלַח, און אין חָבֿוֹר, בײַם טײַך גוֹזָן, און אין די שטעט פֿון מָדַי. edit

2KI 18:11 un der melech fun Ashur hot fartriben Yisroel kein Ashur, un hot zei avekgefirt in Chalach, un in Chavor, baim taich Gozan, un in di shtet fun Madai.

2KI 18:11 And Melech Ashur did carry away Yisroel into Golus in Assyria, and put them in Chalach and in Chavor by the of Gozan River, and in the cities of the Medes;

2KI 18:12 ‏פֿאַר װאָס זײ האָבן נישט צוגעהערט צו דעם קֹול פֿון ה׳ זײער ג-ט, און האָבן איבערגעטרעטן זײַן בְּרִית, אַלץ װאָס משה דער קנעכט פֿון ה׳ ‏ האָט זײ באַפֿױלן, און זײ האָבן נישט צוגעהערט און נישט געטאָן. edit

2KI 18:12 far vos zei hoben nisht tsugehert tsu dem kol fun Hashem zeyer g-t, un hoben ibergetreten zain bris, alts vos Moshe der knecht fun Hashem hot zei bafoilen, un zei hoben nisht tsugehert un nisht geton.

2KI 18:12 Because they obeyed not the voice of Hashem Eloheihem, but transgressed His Brit, and all that Moshe Eved Hashem commanded, and would not hear them, nor do them.

2KI 18:13 ‏און אין פֿערצנטן יאָר פֿון מלך חִזקִיָהן, איז אַרױפֿגעגאַנגען סַנחֵריבֿ דער מלך פֿון אשור אױף אַלע באַפֿעסטיקטע שטעט פֿון יהוּדה, און האָט זײ אײַנגענומען. edit

2KI 18:13 un in fertsnten yor fun melech Chizkiyahen, iz aroifgegangen Sancheriv der melech fun Ashur oif ale bafestikte shtet fun Yehudah, un hot zei aingenumen.

2KI 18:13 Now in the fourteenth year of Melech Chizkiyah did Sancheriv Melech Ashur come up against all the fortified cities of Yehudah, and captured them.

2KI 18:14 ‏האָט חִזקִיָה דער מלך פֿון יהוּדה געשיקט צו דעם מלך פֿון אשור קײן לָכיש, אַזױ צו זאָגן: איך האָב געזינדיקט; קער זיך אָפּ פֿון מיר; װאָס דו װעסט אױף מיר אַרױפֿלײגן, װעל איך טראָגן. האָט דער מלך פֿון אשור אַרױפֿגעלײגט אױף חִזקִיָה דעם מלך פֿון יהוּדה דרײַ הונדערט צענטנער זילבער און דרײַסיק צענטנער גאָלד. edit

2KI 18:14 hot Chizkiyah der melech fun Yehudah geshikt tsu dem melech fun Ashur kein Lakhish, azoi tsu zogen: ich hob gezindikt; ker zich op fun mir; vos du vest oif mir aroifleigen, vel ich trogen. hot der melech fun Ashur aroifgeleigt oif Chizkiyah dem melech fun Yehudah drai hundert tsentner zilber un draisik tsentner gold.

2KI 18:14 And Chizkiyah Melech Yehudah sent to Melech Ashur at Lakhish, saying, I have offended; withdraw from me; that which thou demandest me will I bear. And Melech Ashur exacted from Chizkiyah Melech Yehudah three hundred talents of kesef and thirty talents of zahav.

2KI 18:15 ‏און חִזקִיָה האָט אַװעקגעגעבן דאָס גאַנצע זילבער װאָס האָט זיך געפֿונען אין הױז פֿון ה׳ און אין די שאַצקאַמערן פֿון מלכס הױז. edit

2KI 18:15 un Chizkiyah hot avekgegeben dos gantse zilber vos hot zich gefunen in hoiz fun Hashem un in di shatskameren fun melechs hoiz.

2KI 18:15 And Chizkiyah gave him all the kesef that was found in the Beis Hashem , and in the otzarot of the Bais HaMelech.

2KI 18:16 ‏אין יענער צײַט האָט חִזקִיָה אַרומגעהאַקט די טירן פֿון דעם הֵיכל פֿון ה׳, און די בײַשטידלעך װאָס חִזקִיָה דער מלך פֿון יהוּדה האָט געהאַט איבערגעצױגן [מיט גאָלד], און ער האָט עס געגעבן דעם מלך פֿון אשור. edit

2KI 18:16 in yener tsait hot Chizkiyah arumgehakt di tiren fun dem heichl fun Hashem, un di baishtidlech vos Chizkiyah der melech fun Yehudah hot gehat ibergetsoigen [mit gold], un er hot es gegeben dem melech fun Ashur.

2KI 18:16 At that time did Chizkiyah strip off the zahav from the daletot Heikhal Hashem , and from the omenot (doorposts) which Chizkiyah Melech Yehudah had overlaid, and gave it to Melech Ashur.

2KI 18:17 ‏און דער מלך פֿון אשור האָט געשיקט תַּרתָּנען, און רבֿ-סָריסן, און רַבֿשָקֵהן, פֿון לָכיש צום מלך חִזקִיָהון מיט אַ גרױסן חיל קײן ירושָלַיִם. און זײ זײַנען אַרױפֿגעגאַנגען, אַזױ זײַנען זײ געקומען און האָבן זיך געשטעלט בײַ דעם גראָבן פֿון דעם אױבערשטן טײַך װאָס אױפֿן װעג פֿון װעשערפֿעלד. edit

2KI 18:17 un der melech fun Ashur hot geshikt taּrtoּnen, un rv-sorisen, un ravshokehen, fun Lakhish tsum melech Chizkiyahen mit a groisen cheil kein Yerusholayim. un zei zainen aroifgegangen, azoi zainen zei gekumen un hoben zich geshtelt bai dem groben fun dem oibershten taich vos oifen veg fun vesherfeld.

2KI 18:17 And Melech Ashur sent Tartan and Rav Saris and Rav Shakeh from Lakhish to Melech Chizkiyah with a large army against Yerushalayim. And they went up and came to Yerushalayim. And when they were come up, they came and stood by the te'alat haberekhah haelyonah (aqueduct of the Upper Pool) , on the highway of the Sadeh of the Launderer.

2KI 18:18 ‏און זײ האָבן גערופֿן צום מלך; איז אַרױסגעגאַנגען צו זײ אֶליָקים דער זון פֿון חִלקִיָהון, װאָס איבערן פּאַלאַץ, און שֶבֿנאָ ‏ דער שרײַבער, און יוֹאָח דער זון פֿון אָסָפֿן, דער דערמאָנער. edit

2KI 18:18 un zei hoben gerufen tsum melech; iz aroisgegangen tsu zei Elyakim der zun fun Chilkiyahen, vos iberen palats, un Shevna der shraiber, un Yoach der zun fun Asaphen, der dermoner.

2KI 18:18 And when they had called to HaMelech, there came out to them Elyakim Ben Chilkiyah, which was over the Bais (palace) , and Shevna the Sofer, and Yoach Ben Asaph the Mazkir (secretary) .

2KI 18:19 ‏און רַבֿשָקֵה האָט צו זײ געזאָגט: זאָגט אַקאָרשט צו חִזקִיָהון אַזױ האָט געזאָגט דער גרױסער מלך, דער מלך פֿון אשור: װאָס איז די דאָזיקע פֿאַרזיכערונג װאָס דו פֿאַרזיכערסט זיך? edit

2KI 18:19 un ravshokeh hot tsu zei gezogt: zogt akorsht tsu Chizkiyahen azoi hot gezogt der groiser melech, der melech fun Ashur: vos iz di dozike farzicherung vos du farzicherst zich?

2KI 18:19 And Rav Shakeh said unto them, Speak ye now to Chizkiyah, Thus saith HaMelech Hagadol, Melech Ashur; What bitachon (confidence) is this wherein thou trustest?

2KI 18:20 ‏מײנסטו הױל ליפּגערײד איז אַן עצה און גבֿורה פֿאַר מלחמה? אַצונד, אױף װעמען פֿאַרזיכערסטו זיך, װאָס דו האָסט װידערשפּעניקט אָן מיר? edit

2KI 18:20 meinstu hoil lipgereid iz an eitse un gevure far milchome? atsund, oif vemen farzicherstu zich, vos du host vidershpenikt on mir?

2KI 18:20 Thou sayest — but they are mere davar sfatayim (words of lips, vain words) — I have etzah (counsel) and gevurah (strength) for the milchamah. Now on whom dost thou trust, that thou rebellest against me?

2KI 18:21 ‏אַצונד זע, דו פֿאַרזיכערסט זיך אױף דעם שטעקן פֿון דעם דאָזיקן צעבראָכענעם ראָר – אױף מִצרַיִם – װאָס אַז אַ מענטש לענט זיך אױף אים אָן, גײט ער אים אַרײַן אין דער האַנט, און לעכערט זי דורך; אַזױ איז פַּרעה דער מלך פֿון מִצרַיִם פֿאַר אַלע װאָס פֿאַרזיכערן זיך אױף אים. edit

2KI 18:21 atsund ze, du farzicherst zich oif dem shteken fun dem doziken tsebrochenem ror – oif Mitsrayim – vos az a mentsh lent zich oif im on, geit er im arain in der hant, un lechert zi durch; azoi iz Pharaoh der melech fun Mitsrayim far ale vos farzicheren zich oif im.

2KI 18:21 Now, hinei, thou trustest upon the mishenet (staff) of this bruised reed, even upon Mitzrayim, on which if a man lean, it will go into his yad, and pierce it; so is Pharaoh Melech Mitzrayim unto all that depend on him.

2KI 18:22 ‏און אַז איר װעט מיר זאָגן: מיר פֿאַרזיכערן זיך אױף ה׳ אלוקינו – איז דאָס נישט דער װאָס חִזקִיָהו האָט אָפּגעטאָן זײַנע בָמות און זײַנע מזבחות, און האָט געזאָגט צו יהוּדה און צו ירושָלַיִם: פֿאַר דעם דאָזיקן מזבח זאָלט איר זיך בוקן אין ירושָלַיִם? edit

2KI 18:22 un az ir vet mir zogen: mir farzicheren zich oif Hashem Elokeinu – iz dos nisht der vos Chizkiyah hot opgeton zaine Bamot un zaine mizbeyches, un hot gezogt tsu Yehudah un tsu Yerusholayim: far dem doziken mizbeyech zolt ir zich buken in Yerusholayim?

2KI 18:22 But if ye say unto me, We trust in Hashem Eloheinu; is not that He, whose high places and whose mizbechot Chizkiyah hath taken away, and hath said to Yehudah and Yerushalayim, Ye shall worship before this Mizbe'ach in Yerushalayim?

2KI 18:23 ‏און אַצונד, פֿאַרװעט זיך אַקאָרשט מיט מײַן האַר דעם מלך פֿון אשור, און איך װעל דיר געבן צװײ טױזנט פֿערד, אױב דו קענסט דיר אַרױפֿזעצן רײַטער אױף זײ. edit

2KI 18:23 un atsund, farvet zich akorsht mit main Har dem melech fun Ashur, un ich vel dir geben tsvei toiznt ferd, oib du kenst dir aroifzetsen raiter oif zei.

2KI 18:23 Therefore, now, give pledges to adoni Melech Ashur, and I will deliver thee two thousand susim, if thou be able on thy part to set riders upon them.

2KI 18:24 ‏הײַנט װי קענסטו אָפּשטױסן דעם פּנים פֿון אַ הױפּטמאַן, אײנעם פֿון די קלענסטע קנעכט פֿון מײַן האַר? פֿון דעסט װעגן פֿאַרזיכערסטו זיך אױף מִצרַיִם װעגן רײַטװעגן און רײַטער. edit

2KI 18:24 haint vi kenstu opshtoisen dem ponem fun a hoiptman, einem fun di klenste knecht fun main Har? fun dest vegen farzicherstu zich oif Mitsrayim vegen raitvegen un raiter.

2KI 18:24 How then wilt thou turn away the face of one officer of the least of the avadim of adoni, and put thy trust in Mitzrayim for chariots and for parashim?

2KI 18:25 ‏אַצונד, בין איך דען אָן ה׳ אַרױפֿגעקומען אױף דעם דאָזיקן אָרט, אים צו פֿאַרװיסטן? ה׳ האָט צו מיר געזאָגט: גײ אַרױף אױף דעם דאָזיקן לאַנד, און פֿאַרװיסט עס. edit

2KI 18:25 atsund, bin ich den on Hashem aroifgekumen oif dem doziken ort, im tsu farvisten? Hashem hot tsu mir gezogt: gei aroifblikendik oif dem doziken land, un farvist es.

2KI 18:25 Am I now come up without Hashem against this makom to destroy it? Hashem said to me, Go up against this land, and destroy it.

2KI 18:26 ‏האָט אֶליָקים דער זון פֿון חִלקִיָהון, און שֶבֿנאָ, און יוֹאָח, געזאָגט צו רַבֿשָקֵהן: רעד, איך בעט דיך, צו דײַנע קנעכט אַראַמיש, װאָרום מיר פֿאַרשטײן עס, און רעד נישט צו אונדז יהוּדיש אין די אױערן פֿון דעם פֿאָלק װאָס אױף דער מױער. edit

2KI 18:26 hot Elyakim der zun fun Chilkiyahen, un Shevna, un Yoach, gezogt tsu ravshokehen: red, ich bet dich, tsu daine knecht Aramish, vorem mir farshtein es, un red nisht tsu undz Yehudish in di oieren fun dem folk vos oif der moier.

2KI 18:26 Then said Elyakim Ben Chilkiyah, and Shevna, and Yoach, unto Rav Shakeh, Speak, now, to thy avadim in Aramit (Aramaic) ; for we understand it; and speak not to us in Yehudit (Hebrew) in the ears of the people that are on the chomah.

2KI 18:27 ‏האָט רַבֿשָקֵה צו זײ געזאָגט: האָט דען צו דײַן האַר און צו דיר מיך געשיקט מײַן האַר צו רעדן די דאָזיקע װערטער, און נישט צו די מענטשן װאָס זיצן אױף דער מױער, צו עסן זײער קױט, און צו טרינקען זײער לײַבװאַסער, בײַ אײַך? edit

2KI 18:27 hot ravshokeh tsu zei gezogt: hot den tsu dain Har un tsu dir mich geshikt main Har tsu reden di dozike verter, un nisht tsu di mentshen vos zitsen oif der moier, tsu esen zeyer koit, un tsu trinken zeyer laibvaser, bai aich?

2KI 18:27 But Rav Shakeh said unto them, Hath adoni sent me to adoneicha, and to thee, to speak these words? Hath he not sent me to the anashim which sit on the chomah, that may eat their own dung, and drink their own urine with you?

2KI 18:28 ‏און רַבֿשָקֵה האָט זיך געשטעלט, און האָט אױסגערופֿן אױף אַ הױכן קֹול אױף יהוּדיש, און האָט גערעדט און געזאָגט: הערט דאָס װאָרט פֿון דעם גרױסן מלך, דעם מלך פֿון אשור. edit

2KI 18:28 un ravshokeh hot zich geshtelt, un hot oisgerufen oif a hoichen kol oif Yehudish, un hot geredt un gezogt: hert dos vort fun dem groisen melech, dem melech fun Ashur.

2KI 18:28 Then Rav Shakeh stood and cried with a kol gadol in Yehudit, and spoke, saying, Hear the word of HaMelech Hagadol, Melech Ashur.

2KI 18:29 ‏אַזױ האָט געזאָגט דער מלך: זאָל אײַך חִזקִיָהו נישט נאַרן, װאָרום ער קען אײַך נישט מציל זײַן פֿון זײַן האַנט. edit

2KI 18:29 azoi hot gezogt der melech: zol aich Chizkiyah nisht naren, vorem er ken aich nisht matsl zain fun zain hant.

2KI 18:29 Thus saith HaMelech, Let not Chizkiyah deceive you; for he shall not be able to save you out of his yad;

2KI 18:30 ‏און זאָל אײַך חִזקִיָהו נישט פֿאַרזיכערן אױף ה׳, אַזױ צו זאָגן: מציל זײַן װעט אונדז מציל זײַן ה׳, און די דאָזיקע שטאָט װעט נישט איבערגעבן װערן אין דער האַנט פֿון דעם מלך פֿון אשור. edit

2KI 18:30 un zol aich Chizkiyah nisht farzicheren oif Hashem, azoi tsu zogen: matsl zain vet undz matsl zain Hashem, un di dozike shtot vet nisht ibergeben veren in der hant fun dem melech fun Ashur.

2KI 18:30 Neither let Chizkiyah make you trust in Hashem , saying, Hashem will surely save us, and this city shall not be given into the yad Melech Ashur.

2KI 18:31 ‏איר זאָלט נישט צוהערן צו חִזקִיָהון, װאָרום אַזױ האָט געזאָגט דער מלך פֿון אשור: מאַכט מיט מיר שלום, און קומט אַרױס צו מיר, און עסט איטלעכער פֿון זײַן װײַנשטאָק און איטלעכער פֿון זײַן פֿײַגנבױם, און טרינקט איטלעכער דאָס װאַסער פֿון זײַן ברונעם. edit

2KI 18:31 ir zolt nisht tsuheren tsu Chizkiyahen, vorem azoi hot gezogt der melech fun Ashur: macht mit mir sholem, un kumt arois tsu mir, un est itlecher fun zain vainshtok un itlecher fun zain faignboim, un trinkt itlecher dos vaser fun zain brunem.

2KI 18:31 Pay heed not to Chizkiyah; for thus saith HaMelech Ashur, Make a brocha with me, and come out to me, and then eat ye every man of his own gefen, every one of his te'enah, and drink ye every one the waters of his bor;

2KI 18:32 ‏ביז איך קום, און װעל אײַך נעמען אין אַ לאַנד אַזױ װי אײַער לאַנד, אַ לאַנד פֿון תּבֿואה און װײַן, אַ לאַנד פֿון ברױט און װײַנגערטנער, אַ לאַנד פֿון אײלבערטן און האָניק, כּדי איר זאָלט לעבן און נישט שטאַרבן; און איר זאָלט נישט צוהערן צו חִזקִיָהון, אַז ער װעט אײַך אײַנרעדן, אַזױ צו זאָגן: ה׳ װעט אונדז מציל זײַן. edit

2KI 18:32 biz ich kum, un vel aich nemen in a land azoi vi aier land, a land fun tevuh un vain, a land fun broit un vaingertner, a land fun eilberten un honik, kedei ir zolt leben un nisht shtarben; un ir zolt nisht tsuheren tsu Chizkiyahen, az er vet aich ainreden, azoi tsu zogen: Hashem vet undz matsl zain.

2KI 18:32 Until I come and take you away to an eretz like your own eretz, an eretz dagan and tirosh, an eretz lechem and kramim, a land of zayit yitzhar and of devash, that ye may live, and not die; and pay heed not unto Chizkiyah, when he persuadeth you, saying, Hashem will save us.

2KI 18:33 ‏האָבן מציל דען מציל געװען די ג-טער פֿון די פֿעלקער איטלעכער זײַן לאַנד פֿון דער האַנט פֿון דעם מלך פֿון אשור? edit

2KI 18:33 hoben matsl den matsl geven di g-ter fun di felker itlecher zain land fun der hant fun dem melech fun Ashur?

2KI 18:33 Hath any of the elohei HaGoyim delivered at all his land out of the yad Melech Ashur?

2KI 18:34 ‏װוּ זײַנען די ג-טער פֿון חַמָת, און אַרפַּד? װוּ זײַנען די ג-טער פֿון ספֿרוַיִם, הֵנַע, און עִוָה? האָבן זײ דען מציל געװען שוֹמרוֹן פֿון מײַן האַנט? edit

2KI 18:34 vu zainen di g-ter fun Chammat, un Arpad? vu zainen di g-ter fun Sepharvayim, Hena, un Ivah? hoben zei den matsl geven Shomron fun main hant?

2KI 18:34 Where are elohei Chamat, and of Arpad? Where are elohei Sepharvayim, Hena, and Ivah? Have they saved Shomron out of mine yad?

2KI 18:35 ‏װער זײַנען צװישן אַלע ג-טער פֿון די לענדער װאָס האָבן מציל געװען זײער לאַנד פֿון מײַן האַנט, אַז ה׳ זאָל מציל זײַן ירושָלַיִם פֿון מײַן האַנט? edit

2KI 18:35 ver zainen tsvishen ale g-ter fun di lender vos hoben matsl geven zeyer land fun main hant, az Hashem zol matsl zain Yerusholayim fun main hant?

2KI 18:35 Who are they among all the elohim of the lands, that have saved their land out of mine yad, that Hashem should save Yerushalayim out of mine yad?

2KI 18:36 ‏האָט דאָס פֿאָלק געשװיגן, און זײ האָבן אים אַ װאָרט נישט געענטפֿערט, װאָרום דער באַפֿעל פֿון מלך איז געװען, אַזױ צו זאָגן: איר זאָלט אים נישט ענטפֿערן. edit

2KI 18:36 hot dos folk geshvigen, un zei hoben im a vort nisht geentfert, vorem der bafel fun melech iz geven, azoi tsu zogen: ir zolt im nisht entferen.

2KI 18:36 But the people held their peace, and answered him not a davar; for the mitzvat HaMelech was, saying, Answer him not.

2KI 18:37 ‏איז געקומען אֶליָקים דער זון פֿון חִלקִיָהן, װאָס איבערן פּאַלאַץ, און שֶבֿנאָ דער שרײַבער, און יוֹאָח דער זון פֿון אָסָפֿן, דער דערמאָנער, צו חִזקִיָהון, מיט צעריסענע קלײדער, און זײ האָבן אים דערצײלט די װערטער פֿון רַבֿשָקֵהן. edit

2KI 18:37 iz gekumen Elyakim der zun fun Chilkiyahen, vos iberen palats, un Shevna der shraiber, un Yoach der zun fun Asaphen, der dermoner, tsu Chizkiyahen, mit tserisene kleider, un zei hoben im dertseilt di verter fun ravshokehen.

2KI 18:37 Then came Elyakim Ben Chilkiyah, which was over the Bais (palace) , and Shevna the Sofer, and Yoach Ben Asaph the Mazkir (secretary) , to Chizkiyah with their begadim torn, and told him the words of Rav Shakeh.

2KI 19:1 ‏און עס איז געװען, װי דער מלך חִזקִיָהו האָט עס געהערט, אַזױ האָט ער צעריסן זײַנע קלײדער, און זיך צוגעדעקט מיט זאַק, און ער איז געקומען אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 19:1 un es iz geven, vi der melech Chizkiyah hot es gehert, azoi hot er tserisen zaine kleider, un zich tsugedekt mit zak, un er iz gekumen in hoiz fun Hashem.

2KI 19:1 And it came to pass, when HaMelech Chizkiyahu (Hezekiah) heard it, that he tore his begadim, and covered himself with sackcloth, and went into the Beis Hashem .

2KI 19:2 ‏און ער האָט געשיקט אֶליָקימען װאָס איבערן פּאַלאַץ, און שֶבֿנאָ דעם שרײַבער, און די עלטסטע פֿון די כֹּהנים, צוגעדעקט מיט זאַקקלײדער, צו ישַעיָהו הנבֿיא דעם זון פֿון אָמוצן. edit

2KI 19:2 un er hot geshikt Elyakimen vos iberen palats, un Shevna dem shraiber, un di eltste fun di koyanim, tsugedekt mit zakkleider, tsu Yeshayahu hanovi dem zun fun Amotsen.

2KI 19:2 And he sent Elyakim, who was over the Bais (palace) , and Shevna the Sofer, and the Zekenim of the Kohanim, clothed with sackcloth, to HaNavi Yeshayah Ben Amotz.

2KI 19:3 ‏און זײ האָבן צו אים געזאָגט: אַזױ האָט געזאָגט חִזקִיָהו: אַ טאָג פֿון נױט און שטראָף און שמאַך איז הײַנטיקער טאָג, װאָרום די קינדער זײַנען געקומען צום מוטערמױל, און נישטאָ קײן כּוֹח צו געבערן. edit

2KI 19:3 un zei hoben tsu im gezogt: azoi hot gezogt Chizkiyah: a tog fun noit un shtrof un shmach iz haintiker tog, vorem di kinder zainen gekumen tsum mutermoil, un nishto kein koiech tsu geberen.

2KI 19:3 And they said unto him, Thus saith Chizkiyahu, This day is a Yom Tzarah, and of tokhechah (rebuke) , and ne'atzah (blasphemy, sacrilege) ; for the banim are come to the mashber (crisis of birth) , and there is not ko'ach to bring forth.

2KI 19:4 ‏אפֿשר װעט ה׳ דײַן ג-ט הערן אַלע װערטער פֿון רַבֿשָקֵהן, װאָס זײַן האַר דער מלך פֿון אשור האָט אים געשיקט צו לעסטערן דעם לעבעדיקן אלֹקים, און ער װעט שטראָפֿן פֿאַר די רײד װאָס ה׳ דײַן ג-ט האָט געהערט; דערום זאָלסטו אױפֿהײבן אַ תּפֿילה פֿאַר דעם איבערבלײַב װאָס געפֿינט זיך דאָ. edit

2KI 19:4 efsher vet Hashem dain g-t heren ale verter fun ravshokehen, vos zain Har der melech fun Ashur hot im geshikt tsu lesteren dem lebediken Elokim, un er vet shtrofen far di reid vos Hashem dain g-t hot gehert; derum zolstu oifheiben a tefile far dem iberblaib vos gefint zich do.

2KI 19:4 It may be Hashem Eloheicha will hear all the words of Rav Shakeh, whom Melech Ashur adonav hath sent to reproach the Elohim Chai; and will rebuke the devarim which Hashem Eloheicha hath heard; therefore lift up thy tefillah for the she'erit that are left surviving.

2KI 19:5 ‏און װי די קנעכט פֿון מלך חִזקִיָהון זײַנען געקומען צו ישַעיָהון, edit

2KI 19:5 un vi di knecht fun melech Chizkiyahen zainen gekumen tsu Yeshayahuen,

2KI 19:5 So the avadim of HaMelech Chizkiyah came to Yeshayah.

2KI 19:6 ‏האָט ישַעיָהו צו זײ געזאָגט: אַזױ זאָלט איר זאָגן צו אײַער האַר: אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: זאָלסט נישט מורא האָבן פֿאַר די װערטער װאָס דו האָסט געהערט, מיט װאָס די יונגען פֿון דעם מלך פֿון אשור האָבן מיך געשענדט. edit

2KI 19:6 hot Yeshayahu tsu zei gezogt: azoi zolt ir zogen tsu aier Har: azoi hot Hashem gezogt: zolst nisht moire hoben far di verter vos du host gehert, mit vos di yungen fun dem melech fun Ashur hoben mich geshendt.

2KI 19:6 And Yeshayah said unto them, Thus shall ye say unto adoneichem, Thus saith Hashem , Be not afraid of the words which thou hast heard, wherewith the na'arei Melech Ashur have made gidduf against Me.

2KI 19:7 ‏זע, איך גיב אַרײַן אין אים אַ גײַסט, און ער װעט הערן אַ הערונג, און װעט זיך אומקערן צו זײַן לאַנד; און איך װעל אים מאַכן פֿאַלן דורכן שװערד אין זײַן לאַנד. edit

2KI 19:7 ze, ich gib arain in im a gaist, un er vet heren a herung, un vet zich umkeren tsu zain land; un ich vel im machen falen durchen shverd in zain land.

2KI 19:7 Hineni, I will put a ruach in him, and he shall hear a shemuah (report) , and shall return to his own land; and I will cause him to fall by the cherev in his own land.

2KI 19:8 ‏און רַבֿשָקֵה האָט זיך אומגעקערט, און האָט געפֿונען דעם מלך פֿון אשור מלחמה האַלטנדיק אױף לִבֿנָה; װאָרום ער האָט געהאַט געהערט אַז ער האָט אַװעקגעצױגן פֿון לָכיש. edit

2KI 19:8 un ravshokeh hot zich umgekert, un hot gefunen dem melech fun Ashur milchome haltendik oif levone; vorem er hot gehat gehert az er hot avekgetsoigen fun Lakhish.

2KI 19:8 So Rav Shakeh left [Yerushalayim], and found Melech Ashur warring against Livnah; for he had heard that he was departed from Lakhish.

2KI 19:9 ‏און [סַנחֵריבֿ] האָט געהערט אױף תִּרהָקָה דעם מלך פֿון כּוּש, אַזױ צו זאָגן: ער איז אַרױסגעגאַנגען מלחמה צו האַלטן מיט דיר. און ער האָט װידער געשיקט שלוחים צו חִזקִיָהון, אַזױ צו זאָגן: edit

2KI 19:9 un [Sancheriv] hot gehert oif Tirhakah dem melech fun Kush, azoi tsu zogen: er iz aroisgegangen milchome tsu halten mit dir. un er hot vider geshikt shluchim tsu Chizkiyahen, azoi tsu zogen:

2KI 19:9 And he heard concerning Tirhakah Melech Kush, Hinei, he is come forth to make war with thee; and when he heard it, he sent malachim again unto Chizkiyah, saying,

2KI 19:10 ‏אַזױ זאָלט איר זאָגן צו חִזקִיָהון דעם מלך פֿון יהוּדה, אַזױ צו זאָגן: זאָל דיך נישט נאַרן דײַן ג-ט, װאָס דו פֿאַרזיכערסט זיך אױף אים, אַזױ צו זאָגן: ירושָלַיִם װעט נישט איבערגעגעבן װערן אין דער האַנט פֿון דעם מלך פֿון אשור. edit

2KI 19:10 azoi zolt ir zogen tsu Chizkiyahen dem melech fun Yehudah, azoi tsu zogen: zol dich nisht naren dain g-t, vos du farzicherst zich oif im, azoi tsu zogen: Yerusholayim vet nisht ibergegeben veren in der hant fun dem melech fun Ashur.

2KI 19:10 Thus shall ye speak to Chizkiyah Melech Yehudah, saying, Let not Eloheicha, in Whom thou trustest, deceive thee, saying, Yerushalayim shall not be delivered into the yad Melech Ashur.

2KI 19:11 ‏אָט האָסטו געהערט װאָס די מלכים פֿון אשור האָבן געטאָן צו אַלע לענדער, זײ צו פֿאַרװיסטן, און דו װילסט ניצול װערן? edit

2KI 19:11 ot hostu gehert vos di Molechim fun Ashur hoben geton tsu ale lender, zei tsu farvisten, un du vilst nitsl veren?

2KI 19:11 Hinei, thou hast heard what the melachim of Ashur have done to all lands, by destroying them utterly; and shalt thou be saved?

2KI 19:12 ‏האָבן די ג-טער פֿון די פֿעלקער מציל געװען די װאָס מײַנע עלטערן האָבן צעשטערט, גוֹזָן, און חָרָן, און רֶצֶף, אױף די קינדער פֿון עֵדֶן װאָס אין תּלַשָׂר? edit

2KI 19:12 hoben di g-ter fun di felker matsl geven di vos maine elteren hoben tseshtert, Gozan, un Charan, un Retsepe, oif di kinder fun Eden vos in Telassar?

2KI 19:12 Have the elohei HaGoyim delivered them which my avot have destroyed; as Gozan, and Charan, and Retzeph, and the Bnei Eden which were in Telassar?

2KI 19:13 ‏װוּ איז דער מלך פֿון חַמָת, און דער מלך פֿון אַרפַּד, און דער מלך פֿון דער שטאָט ספֿרוַיִם, פֿון הֵנַע, און עִוָה? edit

2KI 19:13 vu iz der melech fun Chammat, un der melech fun Arpad, un der melech fun der shtot Sepharvayim, fun Hena, un Ivah?

2KI 19:13 Where is Melech Chamat, and Melech Arpad, and the Melech of the Ir of Sepharvayim, Hena, and Ivah?

2KI 19:14 ‏האָט חִזקִיָהו צוגענומען דעם בריװ פֿון דער האַנט פֿון די שלוחים, און האָט אים איבערגעלײענט; און ער איז אַרױפֿגעגאַנגען אין הױז פֿון ה׳; און חִזקִיָהו האָט אים אױסגעשפּרײט פֿאַר ג-ט. edit

2KI 19:14 hot Chizkiyah tsugenumen dem briv fun der hant fun di shluchim, un hot im ibergeleyent; un er iz aroifgegangen in hoiz fun Hashem; un Chizkiyah hot im oisgeshpreit far g-t.

2KI 19:14 And Chizkiyah received the sefarim (letters) from the yad hamalachim, and read it; and Chizkiyah went up into the Beis Hashem , and spread it before Hashem .

2KI 19:15 ‏און חִזקִיָהו האָט מתפּלל געװען צו ג-ט, און האָט געזאָגט: ה׳ דו אלוקי יִשׂרָאֵל װאָס זיצט איבער די כּרובֿים, דו אַלײן ביסט דער ג-ט איבער אַלע קיניגרײַכן פֿון דער ערד; דו האָסט געמאַכט די הימלען און די ערד. edit

2KI 19:15 un Chizkiyah hot mispalel geven tsu g-t, un hot gezogt: Hashem du Elochei Yisroel vos zitst iber di Keruvim, du alein bist der g-t iber ale kinigraichen fun der erd; du host gemacht di himlen un di erd.

2KI 19:15 And Chizkiyah davened before Hashem , saying, Hashem Elohei Yisroel, that dwellest between the keruvim, Thou art HaElohim, even Thou alone, of kol mamlechot ha'aretz; Thou hast made Shomayim and HaAretz.

2KI 19:16 ‏נײַג, ה׳, דײַן אױער, און הער; עפֿן, ה׳, דײַנע אױגן און זע; און הער די װערטער פֿון סַנחֵריבֿן װאָס האָט אים געשיקט צו לעסטערן דעם לעבעדיקן אלֹקים. edit

2KI 19:16 naig, Hashem, dain oier, un her; efen, Hashem, daine oigen un ze; un her di verter fun Sancheriven vos hot im geshikt tsu lesteren dem lebediken Elokim.

2KI 19:16 Incline Thine ear, Hashem , and hear; open, Hashem , Thine eyes, and see; and hear the words of Sancheriv, which he sent to insult the Elohim Chai (Living G-d) .

2KI 19:17 ‏אמת, ה׳, די מלכים פֿון אשור האָבן חרובֿ געמאַכט די פֿעלקער און זײער לאַנד, edit

2KI 19:17 emes, Hashem, di Molechim fun Ashur hoben chorev gemacht di felker un zeyer land,

2KI 19:17 Truly, Hashem , the melachim of Ashur have laid waste the Goyim and their lands,

2KI 19:18 ‏און זײ האָבן איבערגעגעבן זײערע ג-טער צום פֿײַער; װאָרום זײ זײַנען קײן ג-טער נישט געװען; נאָר בלױז דאָס װערק פֿון אַ מענטשנס האַנט, האָלץ און שטײן; דערום האָבן זײ זײ אונטערגעבראַכט. edit

2KI 19:18 un zei hoben ibergegeben zeyere g-ter tsum faier; vorem zei zainen kein g-ter nisht geven; nor bloiz dos verk fun a mentshns hant, holts un shtein; derum hoben zei zei untergebracht.

2KI 19:18 And have cast eloheihem into the eish; for they were no elohim, but the ma'aseh yedei adam, etz and even (stone) ; therefore they have destroyed them.

2KI 19:19 ‏און אַצונד, ה׳ אלוקינו, העלף אונדז, איך בעט דיך, פֿון זײַן האַנט, און זאָלן אַלע קיניגרײַכן פֿון דער ערד װיסן, אַז דו ה׳ אַלײן ביסט אלֹקים. edit

2KI 19:19 un atsund, Hashem Elokeinu, helf undz, ich bet dich, fun zain hant, un zolen ale kinigraichen fun der erd visen, az du Hashem alein bist Elokim.

2KI 19:19 Now therefore, Hashem Eloheinu, save us from his yad, that kol mamlechot ha'aretz may know that Thou art Hashem , even Thou only.

2KI 19:20 ‏האָט ישַעיָהו דער זון פֿון אָמוצן געשיקט צו חִזקִיָהון, אַזױ צו זאָגן: אַזױ האָט געזאָגט ה׳ אלוקי יִשׂרָאֵל: װאָס דו האָסט מתפּלל געװען צו מיר װעגן סַנחֵריבֿ דעם מלך פֿון אשור, האָב איך צוגעהערט. edit

2KI 19:20 hot Yeshayahu der zun fun Amotsen geshikt tsu Chizkiyahen, azoi tsu zogen: azoi hot gezogt Hashem Elochei Yisroel: vos du host mispalel geven tsu mir vegen Sancheriv dem melech fun Ashur, hob ich tsugehert.

2KI 19:20 Then Yeshayah Ben Amotz sent unto Chizkiyah, saying, Thus saith Hashem Elohei Yisroel, Whereas thou hast davened to Me against Sancheriv Melech Ashur, I have heard.

2KI 19:21 ‏דאָס איז דאָס װאָרט װאָס ה׳ האָט װעגן אים גערעדט: ‏עס פֿאַראַכט דיך, עס שפּאָט פֿון דיר ‏די יונגפֿרױ טאָכטער צִיוֹן; ‏עס שאָקלט דעם קאָפּ הינטער דיר ‏די טאָכטער ירושָלַיִם. edit

2KI 19:21 dos iz dos vort vos Hashem hot vegen im geredt: es faracht dich, es shpot fun dir di yungfroi tochter Tsiyon; es shoklt dem kop hinter dir di tochter Yerusholayim.

2KI 19:21 This is the davar that Hashem hath spoken concerning him: The Betulat Bat Tziyon hath despised thee, and laughed thee to scorn; the Bat Yerushalayim hath shaken her head at thee.

2KI 19:22 ‏װעמען האָסטו געלעסטערט און געשענדט? ‏און אױף װעמען האָסטו דײַן קֹול אױפֿגעהױבן? ‏יאָ, האָסט געהױבן דײַנע אױגן אין דער הײך ‏אַקעגן דעם הײליקן פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 19:22 vemen hostu gelestert un geshendt? un oif vemen hostu dain kol oifgehoiben? yo, host gehoiben daine oigen in der heich akegen dem heiliken fun Yisroel.

2KI 19:22 Whom hast thou insulted and made gidduf against? And against whom hast thou raised thy voice, and lifted up thine eyes marom? Even against Kadosh Yisroel.

2KI 19:23 ‏דורך דײַנע שלוחים האָסטו געלעסטערט אֲדֹנָי, ‏און געזאָגט: מיט מײַנע פֿיל רײַטװעגן ‏בין איך צו דער הײך פֿון די בערג אַרױף, ‏צו די װינקלען פֿון לבֿנוֹן; ‏און איך האַק {כרת} ‏ אָפּ זײַנע הױכע צעדערן, ‏זײַנע געקליבענע ציפּרעסבײמער; ‏און איך קום צו זײַן עקסטן האַרבעריק, ‏צום װאַלד פֿון זײַן פֿרוכטגאָרטן. edit

2KI 19:23 durch daine shluchim hostu gelestert Adonoi, un gezogt: mit maine fil raitvegen bin ich tsu der heich fun di berg aroifblikendik, tsu di vinklen fun Levanon; un ich hak op zaine hoiche tsederen, zaine geklibene tsipresbeimer; un ich kum tsu zain eksten harberik, tsum vald fun zain fruchtgorten.

2KI 19:23 By thy avadim hast thou insulted Adonoi, and hast said, With the multitude of my chariots am I come up to marom harim, to the heights of Levanon, and I will cut down the tall cedars thereof, and the choice pine trees thereof; and I will enter into its most remote height, and the ya'ar (forest) of its fruitful land.

2KI 19:24 ‏איך האָב געגראָבן און געטרונקען װאַסערן פֿרעמדע, ‏און טריקן אױס מיט מײַנע פֿוסטריט ‏אַלע טײַכן פֿון מִצרַיִם. edit

2KI 19:24 ich hob gegroben un getrunken vaseren fremde, un triken ois mit maine fustrit ale taichen fun Mitsrayim.

2KI 19:24 I have dug and drunk mayim zarim, and with the sole of my feet have I dried up all the streams of the besieged places.

2KI 19:25 ‏האָסטו דען נישט געהערט? ‏פֿון לאַנג אָן האָב איך עס צוגעגרײט, ‏פֿון אַלטע טעג האָב איך עס געפֿורעמט; ‏אַצונד האָב איך עס געבראַכט עס זאָל געשען, ‏כּדי צו פֿאַרװיסטן אױף חוּרבֿה-הױפֿנס ‏באַפֿעסטיקטע שטעט. edit

2KI 19:25 hostu den nisht gehert? fun lang on hob ich es tsugegreit, fun alte teg hob ich es gefuremt; atsund hob ich es gebracht es zol geshen, kedei tsu farvisten oif churve-hoifns bafestikte shtet.

2KI 19:25 Hast thou not heard long ago, how I have done it, and of yemei kedem (days of old) , that I have formed it? Now have I brought it to pass, that thou shouldest be to lay waste fortified cities into ruinous heaps.

2KI 19:26 ‏דערום זײַנען זײערע באַװױנער קורצמאַכטיק, ‏זײ זײַנען צעבראָכן און פֿאַרשעמט; ‏זײ זײַנען געװאָרן גראָז און פֿעלד, ‏און קרײַטעכץ גרינע, ‏מאַך פֿון די דעכער, ‏און תּבֿואה פֿאַרדאַרט אײדער אױפֿגעװאַקסן. edit

2KI 19:26 derum zainen zeyere bavoiner kurtsmachtik, zei zainen tsebrachen un farshemt; zei zainen gevoren groz un feld, un kraitechts grine, mach fun di decher, un tevuh fardart eider oifgevaksen.

2KI 19:26 Therefore their inhabitants were of small power, they were dismayed and put to shame; they were as the esev of the sadeh, and as the green herb, as the khasir (grass) on the gagot (rooftops) is sun-scorched before it is grown up.

2KI 19:27 ‏אָבער איך װײס דײַן זיצן, ‏און דײַן גײן און דײַן קומען, ‏און דײַן שטורעמען קעגן מיר. edit

2KI 19:27 ober ich veis dain zitsen, un dain gein un dain kumen, un dain shturemen kegen mir.

2KI 19:27 But I know thy sitting, and thy going out, and thy coming in, and thy rage against Me.

2KI 19:28 ‏װײַל דײַן שטורעמען קעגן מיר ‏און דײַן ליאַרעם איז אַרױף אין מײַנע אױערן, ‏דערום, װעל איך אַרײַנטאָן מײַן רינג אין דײַן נאָז, ‏און מײַן צאַם אין דײַנע ליפּן, ‏און איך װעל דיך אומקערן אױף דעם װעג ‏װאָס דו ביסט געקומען אױף אים. edit

2KI 19:28 vail dain shturemen kegen mir un dain liarem iz aroifblikendik in maine oieren, derum, vel ich arainton main ring in dain noz, un main tsam in daine lipen, un ich vel dich umkeren oif dem veg vos du bist gekumen oif im.

2KI 19:28 Because thy rage against Me and thy insolence is come up into Mine ears, therefore I will put My hook in thy nose, and My Bit in thy sfatayim (lips) , and I will turn thee back by the derech by which thou camest.

2KI 19:29 ‏און דאָס װעט דיר זײַן דער צײכן: איר װעט עסן הײַיאָר נאָכװוּקס, און אױפֿן צװײטן יאָר װידערװוּקס; און אױפֿן דריטן יאָר, זיִיִט און שנײַדט, און פֿלאַנצט װײַנגערטנער, און עסט זײער פֿרוכט. edit

2KI 19:29 un dos vet dir zain der tseichen: ir vet esen haiior nochvuks, un oifen tsveiten yor vidervuks; un oifen driten yor, ziyit un shnaidt, un flantst vaingertner, un est zeyer frucht.

2KI 19:29 And this shall be HaOt (the Sign) unto thee, Ye shall eat this year such that growth of itself, and the second year that which springeth from the same; and in the third year sow ye, and reap, and plant kramim (vineyards) and eat the fruit thereof.

2KI 19:30 ‏און דער אַנטרונענער איבערבלײַב פֿון דעם הױז פֿון יהוּדה װעט װידער װאָרצלען אונטן, און טראָגן פֿרוכט אױבן. edit

2KI 19:30 un der antrunener iberblaib fun dem hoiz fun Yehudah vet vider vortselen unten, un trogen frucht oiben.

2KI 19:30 And the remnant that is escaped of the Bais Yehudah shall yet again take shoresh (root) downward, and bear pri upward.

2KI 19:31 ‏װאָרום פֿון ירושָלַיִם װעט אַרױסקומען אַן איבערבלײַב, און אַן אַנטרינונג פֿון באַרג צִיוֹן; דאָס אָננעמען זיך פֿון ה׳ צבָֿאוֹת װעט דאָס טאָן. edit

2KI 19:31 vorem fun Yerusholayim vet aroiskumen an iberblaib, un an antrinung fun barg Tsiyon; dos onnemen zich fun Hashem Tseva'ot vet dos ton.

2KI 19:31 For out of Yerushalayim shall go forth She'erit (Remnant) and they that escape out of Mt Tziyon; the zeal of Hashem Tzva'os shall accomplish this.

2KI 19:32 ‏פֿאַר װאָר, אַזױ האָט ה׳ געזאָגט אױפֿן מלך פֿון אשור: ער װעט נישט אַרײַנקומען אין דער דאָזיקער שטאָט, און נישט אַרײַנשיסן אַהין אַ פֿײַל, און נישט קומען פֿאַר איר מיט אַ שילד, און נישט אָנשיטן אַרום איר אַן ערדװאַל. edit

2KI 19:32 far vor, azoi hot Hashem gezogt oifen melech fun Ashur: er vet nisht arainkumen in der doziker shtot, un nisht arainshisen ahin a fail, un nisht kumen far ir mit a shild, un nisht onshiten arum ir an erdval.

2KI 19:32 Therefore thus saith Hashem concerning Melech Ashur, He shall not come into this city, nor shoot khetz (an arrow) there, nor come before it with mogen, nor cast a siege ramp against it.

2KI 19:33 ‏אױף דעם װעג װאָס ער איז געקומען, אױף אים װעט ער זיך אומקערן, און אין דער דאָזיקער שטאָט װעט ער נישט אַרײַנקומען, זאָגט ה׳. edit

2KI 19:33 oif dem veg vos er iz gekumen, oif im vet er zich umkeren, un in der doziker shtot vet er nisht arainkumen, zogt Hashem.

2KI 19:33 By the derech that he came, by the same shall he return, and shall not come into this city, saith Hashem .

2KI 19:34 ‏און איך װעל באַשירעמען די דאָזיקע שטאָט, זי צו העלפֿן, פֿון מײַנעט װעגן און פֿון מײַן קנעכט ‏ דָוִדס װעגן. edit

2KI 19:34 un ich vel bashiremen di dozike shtot, zi tsu helfen, fun mainet vegen un fun main knecht Dovids vegen.

2KI 19:34 For I will defend this city, to save it, for Mine Own sake, and for the sake of Dovid Avdi.

2KI 19:35 ‏און עס איז געװען אין יענער נאַכט, איז אַרױסגעגאַנגען אַ מלאך פֿון ה׳ און האָט געשלאָגן אין לאַגער פֿון אשור הונדערט און פֿינף און אַכציק טױזנט. און אַז מע האָט זיך געפֿעדערט אין דער פֿרי, ערשט זײ זײַנען אַלע טױטע פּגָרים. edit

2KI 19:35 un es iz geven in yener nacht, iz aroisgegangen a malach fun Hashem un hot geshlogen in lager fun Ashur hundert un finf un achtsik toiznt. un az me hot zich gefedert in der peire, ersht zei zainen ale toite pegorim.

2KI 19:35 And it came to pass that night, that the Malach Hashem went forth, and struck down in the Machaneh Ashur a hundred and fourscore and five elef; and when they arose early in the boker, hinei, they were all pegarim mesim (dead corpses) .

2KI 19:36 ‏און סַנחֵריבֿ דער מלך פֿון אשור האָט אַװעקגעצױגן, און איז געגאַנגען און האָט זיך אומגעקערט; און ער איז געבליבן אין נינוֵה. edit

2KI 19:36 un Sancheriv der melech fun Ashur hot avekgetsoigen, un iz gegangen un hot zich umgekert; un er iz gebliben in Nineveh.

2KI 19:36 So Sancheriv Melech Ashur departed, and went and returned, and dwelt in Nineveh.

2KI 19:37 ‏און עס איז געװען, װי ער בוקט זיך אין הױז פֿון זײַן ג-ט נִסרוך, אַזױ האָבן זײַנע זין אַדרַמֶלֶך און שַׂראֶצֶר אים דערשלאָגן מיטן שװערד; און זײ זײַנען אַנטרונען געװאָרן אין לאַנד אַרָרָט. און זײַן זון אֵסַר-חַדוֹן איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 19:37 un es iz geven, vi er bukt zich in hoiz fun zain g-t nisruch, azoi hoben zaine zin Adramelech un Sar-Etser im dershlogen miten shverd; un zei zainen antrunen gevoren in land Ararat. un zain zun Esar-Chaddon iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 19:37 And it came to pass, as he was worshiping in the Bais Nisroch elohav, that Adramelech and Saretzer his banim cut him down with the cherev; and they escaped into Eretz Ararat. And Esar-Chaddon bno reigned in his place.

2KI 20:1 ‏אין יענע טעג איז חִזקִיָהו קראַנק געװאָרן צום שטאַרבן; איז צו אים געקומען ישַעיָהו הנבֿיא דער זון פֿון אָמוצן, און האָט צו אים געזאָגט: אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: מאַך דײַן צַװָאֶה װעגן דײַן הױזגעזינט, װאָרום דו שטאַרבסט, און װעסט נישט גענעזן װערן. edit

2KI 20:1 in yene teg iz Chizkiyah krank gevoren tsum shtarben; iz tsu im gekumen Yeshayahu hanovi der zun fun Amotsen, un hot tsu im gezogt: azoi hot Hashem gezogt: mach dain tsvah vegen dain hoizgezint, vorem du shtarbst, un vest nisht genezen veren.

2KI 20:1 In those days was Chizkiyahu (Hezekiah) sick unto mot (death) . And HaNavi Yeshayah Ben Amotz came to him, and said unto him, Thus saith Hashem , Set thine bais in order; for thou shalt die, and not live.

2KI 20:2 ‏האָט ער אומגעדרײט זײַן פּנים צו דער װאַנט, און האָט מתפּלל געװען צו ה׳, אַזױ צו זאָגן: edit

2KI 20:2 hot er umgedreit zain ponem tsu der vant, un hot mispalel geven tsu Hashem, azoi tsu zogen:

2KI 20:2 Then he turned his face to the kir (wall) , and davened unto Hashem , saying,

2KI 20:3 ‏איך בעט דיך, ה׳, געדענק װי איך בין געגאַנגען פֿאַר דיר מיט אמת, און מיט אַ גאַנצן האַרצן, און װאָס איז גוט אין דײַנע אױגן האָב איך געטאָן. און חִזקִיָהו האָט געװײנט אַ גרױס געװײן. edit

2KI 20:3 ich bet dich, Hashem, gedenk vi ich bin gegangen far dir mit emes, un mit a gantsen hartsen, un vos iz gut in daine oigen hob ich geton. un Chizkiyah hot geveint a grois gevain.

2KI 20:3 Remember now, Hashem , how I have walked before Thee in emes and with a lev shalem, and have done that which is hatov in Thy sight. And Chizkiyahu (Hezekiah) wept with bekhi gadol (great weeping) .

2KI 20:4 ‏און עס איז געװען, װען ישַעיָהו איז נאָך נישט געװען אַרױסגעגאַנגען פֿון דעם מיטלסטן הױף, איז דאָס װאָרט פֿון ה׳ געװען צו אים, אַזױ צו זאָגן: edit

2KI 20:4 un es iz geven, ven Yeshayahu iz noch nisht geven aroisgegangen fun dem mitlsten hoif, iz dos vort fun Hashem geven tsu im, azoi tsu zogen:

2KI 20:4 And it came to pass, before Yeshayah was gone out from the middle courtyard, that the Devar Hashem came to him, saying,

2KI 20:5 ‏קער זיך אום, און זאָלסט זאָגן צו חִזקִיָהו דעם פֿירשט פֿון מײַן פֿאָלק: אַזױ האָט געזאָגט ה׳ דער ג-ט פֿון דײַן פֿאָטער דָוִדן: איך האָב געהערט דײַן תּפֿילה, איך האָב געזען דײַן טרער; זע, איך הײל {רפא} ‏ דיך; אױפֿן דריטן טאָג ‏ װעסטו אַרױפֿגײן אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 20:5 ker zich um, un zolst zogen tsu Chizkiyah dem firsht fun main folk: azoi hot gezogt Hashem der g-t fun dain foter Doviden: ich hob gehert dain tefile, ich hob gezen dain trer; ze, ich heil dich; oifen driten tog vestu aroifgein in hoiz fun Hashem.

2KI 20:5 Shuv (return) , and say to Chizkiyahu (Hezekiah) the Nagid Ami, Thus saith Hashem Elohei Dovid Avicha, I have heard thy tefillah, I have seen thy tears; hineni, I will heal thee; on Yom HaShelishi thou shalt go up unto the Beis Hashem .

2KI 20:6 ‏און איך װעל צולײגן צו דײַנע טעג פֿופֿצן יאָר, און פֿון דער האַנט פֿון דעם מלך פֿון אשור װעל איך דיך און די דאָזיקע שטאָט מציל זײַן, און איך װעל באַשירעמען די דאָזיקע שטאָט פֿון מײַנעט װעגן און פֿון מײַן קנעכט ‏ דָוִדס װעגן. edit

2KI 20:6 un ich vel tsuleigen tsu daine teg fuftsen yor, un fun der hant fun dem melech fun Ashur vel ich dich un di dozike shtot matsl zain, un ich vel bashiremen di dozike shtot fun mainet vegen un fun main knecht Dovids vegen.

2KI 20:6 And I will add unto thy days fifteen shanah; and I will save thee and this city out of the palm of Melech Ashur (Assyria) ; and I will defend this city for Mine Own sake, and for the sake of Dovid Avdi.

2KI 20:7 ‏און ישַעיָהו האָט געזאָגט: נעם געפּרעסטע פֿײַגן. און זײ האָבן גענומען און אַרױפֿגעטאָן אױפֿן אױסשלאָג, און ער איז גענעזן געװאָרן. edit

2KI 20:7 un Yeshayahu hot gezogt: nem gepreste faigen. un zei hoben genumen un aroifgeton oifen oisshlog, un er iz genezen gevoren.

2KI 20:7 And Yeshayah said, Take a develet te'enim. And they took and laid it on the shechin (boil, inflamed spot) and he recovered.

2KI 20:8 ‏און חִזקִיָהו האָט געזאָגט צו ישַעיָהון: װאָס איז דער צײכן אַז ג-ט װעט מיך הײלן {רפא} ‏, און איך װעל אַרױפֿגײן אױפֿן דריטן טאָג אין הױז פֿון ה׳? edit

2KI 20:8 un Chizkiyah hot gezogt tsu Yeshayahuen: vos iz der tseichen az g-t vet mich heilen , un ich vel aroifgein oifen driten tog in hoiz fun Hashem?

2KI 20:8 And Chizkiyahu (Hezekiah) said unto Yeshayah, What shall be the Ot (Sign) that Hashem will heal me, and that I shall go up into the Beis Hashem on the Yom HaShelishi?

2KI 20:9 ‏האָט ישַעיָהו געזאָגט: דאָס װעט דיר זײַן דער צײכן פֿון ה׳, אַז ה׳ װעט טאָן די זאַך װאָס ער האָט גערעדט: זאָל דער שאָטן גײן צען שטאַפּלען װײַטער, אָדער זיך אומקערן צען שטאַפּלען? edit

2KI 20:9 hot Yeshayahu gezogt: dos vet dir zain der tseichen fun Hashem, az Hashem vet ton di zach vos er hot geredt: zol der shoten gein tsen shtaplen vaiter, oder zich umkeren tsen shtaplen?

2KI 20:9 And Yeshayah said, This Ot (Sign) shalt thou have from Hashem , that Hashem will do the thing that He hath spoken: shall the tzel (shadow) go forward eser ma'alot (ten steps) , or go backward eser ma'alot?

2KI 20:10 ‏האָט יחִזקִיָהו געזאָגט: גרינג איז דעם שאָטן זיך אַראָפּצוגײן צען שטאַפּלען; נײן, נײַערט דער שאָטן זאָל זיך אומקערן אױף צוריק צען שטאַפּלען. edit

2KI 20:10 hot Yechizkiyahu gezogt: gring iz dem shoten zich aroptsugein tsen shtaplen; nein, naiert der shoten zol zich umkeren oif tsurik tsen shtaplen.

2KI 20:10 And Yechizkiyahu (Chizkiyahu, Hezekiah) answered, It is a simple matter for the tzel to go forward eser ma'alot; no, but let the tzel return backward eser ma'alot.

2KI 20:11 ‏האָט ישַעיָהו הנבֿיא גערופֿן צו ה׳, און ער האָט אומגעקערט דעם שאָטן צען שטאַפּלען צוריק אױף די שטאַפּלען װאָס ער האָט געהאַט אַראָפּגענידערט אױף די שטאַפּלען פֿון אָחָזן. edit

2KI 20:11 hot Yeshayahu hanovi gerufen tsu Hashem, un er hot umgekert dem shoten tsen shtaplen tsurik oif di shtaplen vos er hot gehat aropgenidert oif di shtaplen fun Achazen.

2KI 20:11 And Yeshayah HaNavi cried out unto Hashem ; and He brought the tzel (shadow) eser ma'alot backward, by which it had gone on the ma'alot Achaz (sundial of Ahaz) .

2KI 20:12 ‏אין יענער צײַט האָט ברֹאדַך-באַלְאַדָן דער זון פֿון באַלְאַדָנען, דער מלך פֿון בָבֿל, געשיקט אַ בריװ און אַ מתּנה צו חִזקִיָהון, װאָרום ער האָט געהערט אַז חִזקִיָהו איז געװען קראַנק. edit

2KI 20:12 in yener tsait hot brֹdach-balaadon der zun fun balaadonen, der melech fun Bavel, geshikt a briv un a matone tsu Chizkiyahen, vorem er hot gehert az Chizkiyah iz geven krank.

2KI 20:12 At that time Berodakh Baladan Ben Baladan Melech Bavel sent sefarim and a minchah unto Chizkiyahu (Hezekiah) ; for he had heard that Chizkiyahu had been ill.

2KI 20:13 ‏און חִזקִיָהו האָט זײ צוגעהערט, און ער האָט זײ געװיזן זײַן גאַנץ שאַצהױז, דאָס זילבער און דאָס גאָלד, און די בשׂמים, און דאָס גוטע אײל, און דאָס גאַנצע הױז פֿון זײַנע װאַפֿן, און אַלץ װאָס האָט זיך געפֿונען אין זײַנע שאַצקאַמערן; נישט געװען אַ זאַך אין זײַן הױז, און אין זײַן גאַנצער געװעלטיקײט, װאָס חִזקִיָהו האָט זײ נישט געװיזן. edit

2KI 20:13 un Chizkiyah hot zei tsugehert, un er hot zei gevizen zain gants shatshoiz, dos zilber un dos gold, un di b'shomaim, un dos gute eil, un dos gantse hoiz fun zaine vafen, un alts vos hot zich gefunen in zaine shatskameren; nisht geven a zach in zain hoiz, un in zain gantser geveltikeit, vos Chizkiyah hot zei nisht gevizen.

2KI 20:13 And Chizkiyahu (Hezekiah) paid heed unto them, and showed them kol Bais Nekhotoh (Treasure House) , the kesef, and the zahav, and the spices, and the shemen hatov, and all the Bais Keli of his, and all that was found in his otzerot; there was nothing in his Bais (palace) , nor in all his memshalet, that Chizkiyahu showed them not.

2KI 20:14 ‏איז ישַעיָהו הנבֿיא געקומען צום מלך יחִזקִיָהו, און האָט צו אים געזאָגט: װאָס האָבן די דאָזיקע מענטשן געזאָגט? און פֿון װאַנען קומען זײ צו דיר? האָט חִזקִיָהו געזאָגט: פֿון אַ װײַטן לאַנד זײַנען זײ געקומען, פֿון בָבֿל. edit

2KI 20:14 iz Yeshayahu hanovi gekumen tsum melech Yechizkiyahu, un hot tsu im gezogt: vos hoben di dozike mentshen gezogt? un fun vanen kumen zei tsu dir? hot Chizkiyah gezogt: fun a vaiten land zainen zei gekumen, fun Bavel.

2KI 20:14 Then came Yeshayah HaNavi unto HaMelech Chizkiyahu, and said unto him, What said these anashim? And from whence came they unto thee? And Chizkiyah said, They are come from an eretz rekhokah (a far country) , even from Babylon.

2KI 20:15 ‏האָט ער געזאָגט: װאָס האָבן זײ געזען אין דײַן הױז? האָט חִזקִיָהו געזאָגט: אַלץ װאָס איז אין מײַן הױז האָבן זײ געזען: נישט געװען אַ זאַך אין מײַנע שאַצקאַמערן װאָס איך האָב זײ נישט געװיזן. edit

2KI 20:15 hot er gezogt: vos hoben zei gezen in dain hoiz? hot Chizkiyah gezogt: alts vos iz in main hoiz hoben zei gezen: nisht geven a zach in maine shatskameren vos ich hob zei nisht gevizen.

2KI 20:15 And he said, What have they seen in thine Bais (palace) ? And Chizkiyahu answered, All the things that are in mine Bais (palace) have they seen; there is nothing among my otzerot (treasures) that I have not showed them.

2KI 20:16 ‏האָט ישַעיָהו געזאָגט צו חִזקִיָהון: הער דאָס װאָרט פֿון ה׳: edit

2KI 20:16 hot Yeshayahu gezogt tsu Chizkiyahen: her dos vort fun Hashem:

2KI 20:16 And Yeshayah said unto Chizkiyahu, Hear the Devar Hashem .

2KI 20:17 ‏זע, טעג קומען, און אַלץ װאָס אין דײַן הױז, און װאָס דײַנע עלטערן האָבן אָנגעקליבן ביז הײַנטיקן טאָג, װעט אַװעקגעטראָגן װערן קײן בָבֿל; קײן זאַך װעט נישט איבערבלײַבן, זאָגט ה׳. edit

2KI 20:17 ze, teg kumen, un alts vos in dain hoiz, un vos daine elteren hoben ongekliben biz haintiken tog, vet avekgetrogen veren kein Bavel; kein zach vet nisht iberblaiben, zogt Hashem.

2KI 20:17 Hinei, the days come, that all that is in thine Bais, and that which Avoteicha have laid up in store unto this day, shall be carried into Babylon; nothing shall be left, saith Hashem .

2KI 20:18 ‏און פֿון דײַנע זין װאָס װעלן אַרױסגײן פֿון דיר, װאָס דו װעסט געבערן, װעט מען נעמען, און זײ װעלן זײַן הױפֿדינער אין פּאַלאַץ פֿון דעם מלך פֿון בָבֿל. edit

2KI 20:18 un fun daine zin vos velen aroisgein fun dir, vos du vest geberen, vet men nemen, un zei velen zain hoifdiner in palats fun dem melech fun Bavel.

2KI 20:18 And of thy Banim that shall issue from thee, which thou shalt father, shall they take away; and they shall be sarisim in the Heikhal Melech Bavel.

2KI 20:19 ‏האָט חִזקִיָהו געזאָגט צו ישַעיָהון: גוט איז דאָס װאָרט פֿון ה׳ װאָס דו האָסט גערעדט. און ער האָט געזאָגט. פֿאַר װאָר, אױב שלום און זיכערקײט װעט זײַן אין מײַנע טעג! edit

2KI 20:19 hot Chizkiyah gezogt tsu Yeshayahuen: gut iz dos vort fun Hashem vos du host geredt. un er hot gezogt. far vor, oib sholem un zicherkeit vet zain in maine teg!

2KI 20:19 Then said Chizkiyahu unto Yeshayah, Tov is the Devar Hashem which thou hast spoken. And he said, Is it not good, if shalom and emes be in my days?

2KI 20:20 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן חִזקִיָהון, און זײַן גאַנצע גבֿוּרהשאַפֿט, און װי ער האָט געמאַכט דעם טײַך און דעם גראָבן, און אַרײַנגעבראַכט װאַסער אין שטאָט, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 20:20 un di iberike zachen vegen Chizkiyahen, un zain gantse gevurhshaft, un vi er hot gemacht dem taich un dem groben, un araingebracht vaser in shtot, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 20:20 And the rest of the acts of Chizkiyahu, and all his gevurah, and how he made HaBerekhah (the Pool) and the Te'alah (Tunnel) , and brought mayim into the city, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim of the Melachim of Yehudah?

2KI 20:21 ‏און חִזקִיָהו האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און זײַן זון מנַשֶה איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 20:21 un Chizkiyah hot zich geleigt mit zaine elteren, un zain zun Menasheh iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 20:21 And Chizkiyahu slept with his avot; and Menasheh bno reigned in his place.

2KI 21:1 ‏צװעלף יאָר איז מנַשֶה אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און פֿינף און פֿופֿציק יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען חֶפֿצי-בֿה. edit

2KI 21:1 tsvelf yor iz Menasheh alt geven, az er iz gevoren melech, un finf un fuftsik yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven Cheftsi-Vah.

2KI 21:1 Menasheh was twelve years old when he began to reign as melech, and reigned fifty and five years in Yerushalayim. And shem immo was Cheftzi-Vah.

2KI 21:2 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי די אומװערדיקײטן פֿון די פֿעלקער װאָס ג-ט האָט פֿאַרטריבן פֿון פֿאַר די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 21:2 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, azoi vi di umverdikeiten fun di felker vos g-t hot fartriben fun far di kinder fun Yisroel.

2KI 21:2 And he did that which was rah in the eyes of Hashem , after the to'avot of the Goyim, whom Hashem drove out before the Bnei Yisroel.

2KI 21:3 ‏און ער האָט אָפּגעבױט די בָמות װאָס זײַן פֿאָטער חִזקִיָהו האָט צעשטערט, און ער האָט אױפֿגעשטעלט מזבחות צו בַעַל, און האָט געמאַכט אַן אַשֵרָה, און װי אַחאָבֿ דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל האָט געטאָן, און ער האָט זיך געבוקט צום גאַנצן חיל פֿון הימל, און זײ געדינט. edit

2KI 21:3 un er hot opgeboit di Bamot vos zain foter Chizkiyah hot tseshtert, un er hot oifgeshtelt mizbeyches tsu Baal, un hot gemacht an Asherah, un vi Achav der melech fun Yisroel hot geton, un er hot zich gebukt tsum gantsen cheil fun himel, un zei gedint.

2KI 21:3 For he built up again the high places which Chizkiyah aviv had destroyed; and he reared up mizbechot for Ba'al, and made Asherah, as did Ach'av Melech Yisroel; and bowed down in worship to kol Tzava HaShomayim, and served them.

2KI 21:4 ‏און ער האָט געבױט מזבחות אין הױז פֿון ה׳, װאָס ג-ט האָט געזאָגט: אין ירושָלַיִם װעל איך טאָן מײַן נאָמען. edit

2KI 21:4 un er hot geboit mizbeyches in hoiz fun Hashem, vos g-t hot gezogt: in Yerusholayim vel ich ton main nomen.

2KI 21:4 And he built mizbechot in the Beis Hashem , of which Hashem said, In Yerushalayim will I put Shmi (My Name) .

2KI 21:5 ‏און ער האָט געבױט מזבחות צום גאַנצן חיל פֿון הימל אין בײדע הױפֿן פֿון ה׳ס הױז. edit

2KI 21:5 un er hot geboit mizbeyches tsum gantsen cheil fun himel in beide hoifen fun Hashems hoiz.

2KI 21:5 And he built mizbechot for kol Tzava HaShomayim in the two khatzerot (courtyards) of the Beis Hashem .

2KI 21:6 ‏און ער האָט געמאַכט דורכגײן זײַן זון דורכן פֿײַער, ‏ און האָט געברױכט צײכנזעערײַ און געצױבערט, און אײַנגעשאַפֿט גײַסטערזעער און טױטנבאַשװערער; ער האָט געמערט צו טאָן שלעכטס אין די אױגן פֿון ה׳, צו דערצערענען. edit

2KI 21:6 un er hot gemacht durchgein zain zun durchen faier, un hot gebroicht tseichnzeerai un getsoibert, un aingeshaft gaisterzeer un toitnbashverer; er hot gemert tsu ton shlechts in di oigen fun Hashem, tsu dertserenen.

2KI 21:6 And he made bno pass through the eish, and practiced sorcery, and witchcraft, and dealt with familiar spirits and spiritists; he wrought much rah in the eyes of Hashem , to provoke Him to anger.

2KI 21:7 ‏און ער האָט אַרײַנגעשטעלט דעם געץ פֿון דער אַשֵרָה װאָס ער האָט געמאַכט, אין דעם הױז װאָס ה׳ האָט געזאָגט צו דָוִדן און צו זײַן זון שלמהן: אין דעם דאָזיקן הױז און אין ירושָלַיִם װאָס איך האָב אױסדערװײלט פֿון אַלע שבֿטים פֿון יִשׂרָאֵל, װעל איך טאָן מײַן נאָמען אױף אײביק, edit

2KI 21:7 un er hot araingeshtelt dem gets fun der Asherah vos er hot gemacht, in dem hoiz vos Hashem hot gezogt tsu Doviden un tsu zain zun Shlomoen: in dem doziken hoiz un in Yerusholayim vos ich hob oisderveilt fun ale shvotim fun Yisroel, vel ich ton main nomen oif eibik,

2KI 21:7 And he set a pesel HaAsherah he had made in the Beis Hashem of which Hashem said to Dovid, and to Sh'lomo bno, In this Beis, and in Yerushalayim, which I have chosen out of all Shivtei Yisroel, will I put Shmi (My Name) l'olam;

2KI 21:8 ‏און איך װעל מער נישט פֿאַרװאָגלען דעם פֿוס פֿון יִשׂרָאֵל פֿון דער ערד װאָס איך האָב געגעבן זײערע עלטערן, אױב זײ װעלן נאָר היטן צו טאָן אַזױ װי אַלץ װאָס איך האָב זײ באַפֿױלן, און לױט דער גאַנצער תּורה װאָס מײַן קנעכט משה האָט זײ באַפֿױלן. edit

2KI 21:8 un ich vel mer nisht farvoglen dem fus fun Yisroel fun der erd vos ich hob gegeben zeyere elteren, oib zei velen nor hiten tsu ton azoi vi alts vos ich hob zei bafoilen, un loit der gantser torah vos main knecht Moshe hot zei bafoilen.

2KI 21:8 Neither will I make the regel Yisroel move any more out of ha'adamah (the land) which I gave their avot; only if they will be shomer to do according to all that I have commanded them, and according to all the torah that avdi Moshe commanded them.

2KI 21:9 ‏אָבער זײ האָבן נישט צוגעהערט; און מנַשֶה האָט זײ פֿאַרפֿירט צו טאָן מער שלעכטס װי די פֿעלקער װאָס ה׳ האָט פֿאַרטיליקט פֿון פֿאַר די קינדער פֿון יִשׂרָאֵל. edit

2KI 21:9 ober zei hoben nisht tsugehert; un Menasheh hot zei farfirt tsu ton mer shlechts vi di felker vos Hashem hot fartilikt fun far di kinder fun Yisroel.

2KI 21:9 But they paid heed not; and Menasheh seduced them to do rah more than did the Goyim whom Hashem destroyed before the Bnei Yisroel.

2KI 21:10 ‏און ה׳ האָט גערעדט דורך זײַנע קנעכט די נבֿיאים, אַזױ צו זאָגן: edit

2KI 21:10 un Hashem hot geredt durch zaine knecht di neviim, azoi tsu zogen:

2KI 21:10 And Hashem spoke by His avadim the Nevi'im, saying,

2KI 21:11 ‏װײַל מנַשֶה דער מלך פֿון יהוּדה האָט געטאָן די דאָזיקע אומװערדיקײטן, איז באַגאַנגען ערגערס װי אַלץ װאָס די אֶמוֹרים װאָס פֿאַר אים האָבן געטאָן, און האָט אױך געמאַכט זינדיקן יהוּדה מיט זײַנע אָפּגעטער, edit

2KI 21:11 vail Menasheh der melech fun Yehudah hot geton di dozike umverdikeiten, iz bagangen ergers vi alts vos di Omarim vos far im hoben geton, un hot oich gemacht zindiken Yehudah mit zaine opgeter,

2KI 21:11 Because Menasheh Melech Yehudah hath done these to'avot, hath done wickedly more than all that HaEmori did, which were before him, hath made Yehudah also to sin with his gillulim (idols) ;

2KI 21:12 ‏דערום האָט אַזױ געזאָגט ה׳ אלוקי יִשׂרָאֵל: זע, איך ברענג אַן אומגליק אױף ירושָלַיִם אין יהוּדה, אַז איטלעכער װאָס הערט עס, װעלן קלינגען זײַנע בײדע אױערן. edit

2KI 21:12 derum hot azoi gezogt Hashem Elochei Yisroel: ze, ich breng an umglik oif Yerusholayim in Yehudah, az itlecher vos hert es, velen klingen zaine beide oieren.

2KI 21:12 Therefore thus saith Hashem Elohei Yisroel, Hineni, I am bringing such ra'ah upon Yerushalayim and Yehudah, that whosoever heareth of it, both his oznayim shall tingle.

2KI 21:13 ‏און איך װעל ציִען אױף ירושָלַיִם די מעסטשנור פֿון שוֹמרוֹן, און די װאָגשנור פֿון אַחאָבֿס הױז; און איך װעל אױסװישן ירושָלַיִם, אַזױ װי מע װישט אױס אַ שיסל, אױסגעװישט און אומגעקערט אױף איר פּנים. edit

2KI 21:13 un ich vel tsien oif Yerusholayim di mestshnur fun Shomron, un di vogshnur fun Achavs hoiz; un ich vel oisvishen Yerusholayim, azoi vi me visht ois a shisel, oisgevisht un umgekert oif ir ponem.

2KI 21:13 And I will stretch over Yerushalayim the measuring line of Shomron, and the plumbline of the Bais Ach'av; and I will wipe Yerushalayim as a man wipeth a dish, wiping it, and turning it upside down.

2KI 21:14 ‏און איך װעל אַװעקװאַרפֿן דעם איבערבלײַב פֿון מײַן אַרב, און װעל זײ געבן אין דער האַנט פֿון זײערע פֿײַנט, און זײ װעלן זײַן צו רױב און צו אױסרױבונג פֿאַר אַלע זײערע פֿײַנט. edit

2KI 21:14 un ich vel avekvarfen dem iberblaib fun main Arav, un vel zei geben in der hant fun zeyere faint, un zei velen zain tsu roib un tsu oisroibung far ale zeyere faint.

2KI 21:14 And I will forsake the She'erit of Mine nachalah, and deliver them into the yad of their oyevim; and they shall become a prey and a plunder to all their oyevim;

2KI 21:15 ‏װײַל זײ האָבן געטאָן װאָס איז שלעכט אין מײַנע אױגן, און האָבן מיך דערצערנט פֿון דעם טאָג װאָס זײערע עלטערן זײַנען אַרױסגעגאַנגען פֿון מִצרַיִם און ביז אױף הײַנטיקן טאָג. edit

2KI 21:15 vail zei hoben geton vos iz shlecht in maine oigen, un hoben mich dertsernt fun dem tog vos zeyere elteren zainen aroisgegangen fun Mitsrayim un biz oif haintiken tog.

2KI 21:15 Because they have done that which was rah (evil) in My eyes, and have provoked Me to anger, since the day their avot came forth out of Mitzrayim, even unto this day.

2KI 21:16 ‏און אױך אומשולדיק בלוט האָט מנַשֶה פֿאַרגאָסן זײער פֿיל, ביז ער האָט אָנגעפֿילט ירושָלַיִם פֿון עק צו עק; אַחוץ זײַן זינד װאָס ער האָט געמאַכט זינדיקן יהוּדה, צו טאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳. edit

2KI 21:16 un oich umshuldik blut hot Menasheh fargosen zeyer fil, biz er hot ongefilt Yerusholayim fun ek tsu ek; achuts zain zind vos er hot gemacht zindiken Yehudah, tsu ton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem.

2KI 21:16 Moreover Menasheh was guilty of much shefach dahm of the innocent, till he had filled Yerushalayim from one end to another; besides his chattot wherewith he caused Yehudah to commit sin, in doing that which was rah in the eyes of Hashem .

2KI 21:17 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן מנַשֶהן, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, און זײַן זינד װאָס ער האָט געזינדיקט, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 21:17 un di iberike zachen vegen Menashehen, un alts vos er hot geton, un zain zind vos er hot gezindikt, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 21:17 Now the rest of the acts of Menasheh, and all that he did, and his chattot that he sinned, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yehudah?

2KI 21:18 ‏און מנַשֶה האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און ער איז באַגראָבן געװאָרן אין דעם גאָרטן פֿון זײַן הױז, אין דעם גאָרטן פֿון עוּזאָן. און זײַן זון אָמוֹן איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 21:18 un Menasheh hot zich geleigt mit zaine elteren, un er iz bagroben gevoren in dem gorten fun zain hoiz, in dem gorten fun Uzzan. un zain zun Amon iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 21:18 And Menasheh slept with his avot, and was buried in the gan of his own Bais, in the gan of Uzza; and Amon bno reigned as melech in his place.

2KI 21:19 ‏צװײ און צװאַנציק יאָר איז אָמוֹן אַלט געװען. אַז ער איז געװאָרן מלך, און צװײ יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען משולֶמֶת די טאָכטער פֿון חָרוצן, פֿון יָטבֿה. edit

2KI 21:19 tsvei un tsvantsik yor iz Amon alt geven. az er iz gevoren melech, un tsvei yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven meshulemet di tochter fun Charutsen, fun Yotbah.

2KI 21:19 Amon was 22 years old when he began to reign as melech, and he reigned 2 shanim in Yerushalayim. And shem immo was Meshulemet Bat Charutz of Yotbah.

2KI 21:20 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי זײַן פֿאָטער מנַשֶה האָט געטאָן. edit

2KI 21:20 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, azoi vi zain foter Menasheh hot geton.

2KI 21:20 And he did that which was rah in the eyes of Hashem , just as Menasheh aviv did.

2KI 21:21 ‏און ער איז געגאַנגען אין אַל דעם װעג װאָס זײַן פֿאָטער איז געגאַנגען, און ער האָט געדינט די אָפּגעטער װאָס זײַן פֿאָטער האָט געדינט, און האָט זיך צו זײ געבוקט. edit

2KI 21:21 un er iz gegangen in al dem veg vos zain foter iz gegangen, un er hot gedint di opgeter vos zain foter hot gedint, un hot zich tsu zei gebukt.

2KI 21:21 And he walked in all the derech that aviv walked in, and served the gillulim that aviv served, and bowed down in worship to them;

2KI 21:22 ‏און ער האָט פֿאַרלאָזן ה׳ דעם ג-ט פֿון זײַנע עלטערן, און איז נישט געגאַנגען אין דעם װעג פֿון ה׳. edit

2KI 21:22 un er hot farlozen Hashem dem g-t fun zaine elteren, un iz nisht gegangen in dem veg fun Hashem.

2KI 21:22 And he forsook Hashem Elohei Avotav, and walked not in the Derech Hashem .

2KI 21:23 ‏און די קנעכט פֿון אָמוֹנען האָבן געמאַכט אַ בונט אױף אים, און האָבן געטײט דעם מלך אין זײַן הױז. edit

2KI 21:23 un di knecht fun Amonen hoben gemacht a bunt oif im, un hoben geteit dem melech in zain hoiz.

2KI 21:23 And the avadim of Amon plotted a kesher against him, and assassinated HaMelech in his own Bais (palace) .

2KI 21:24 ‏און דאָס פֿאָלק פֿון לאַנד האָט דערשלאָגן אַלע װאָס האָבן געמאַכט דעם בונט אױף דעם מלך אָמוֹן. און דאָס פֿאָלק פֿון לאַנד האָט געמאַכט זײַן זון יֹאשִיָהון פֿאַר מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 21:24 un dos folk fun land hot dershlogen ale vos hoben gemacht dem bunt oif dem melech Amon. un dos folk fun land hot gemacht zain zun Yoshiyahen far melech oif zain ort.

2KI 21:24 And the Am HaAretz slaughtered all them that had plotted a kesher against HaMelech Amon; and the Am HaAretz made Yoshiyah bno Melech in his place.

2KI 21:25 ‏און די איבעריקע זאַכן פֿון אָמוֹנען װאָס ער האָט געטאָן, זײ זײַנען שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 21:25 un di iberike zachen fun Amonen vos er hot geton, zei zainen shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 21:25 Now the rest of the acts of Amon which he did, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim L'Malkhei Yehudah?

2KI 21:26 ‏און מע האָט אים באַגראָבן אין זײַן קבֿר, אין דעם גאָרטן פֿון עוּזאָן. און זײַן זון יֹאשִיָהו איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 21:26 un me hot im bagroben in zain keyver, in dem gorten fun Uzzan. un zain zun Yoshiyah iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 21:26 And he was buried in his kever in the gan (garden) of Uzza; and Yoshiyah bno reigned as melech in his place.

2KI 22:1 ‏אַכט יאָר איז יֹאשִיָהו אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און אײן און דרײַסיק יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען ידידָה די טאָכטער פֿון עַדָיָהן, פֿון בָצקַת. edit

2KI 22:1 acht yor iz Yoshiyah alt geven, az er iz gevoren melech, un ein un draisik yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven Yedidah di tochter fun Adayahen, fun Botskat.

2KI 22:1 Yoshiyah was 8 years old when he began to reign, and he reigned 31 shanah in Yerushalayim. And shem immo was Yedidah Bat Adayah of Botzkat.

2KI 22:2 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז רעכטפֿאַרטיק אין די אױגן פֿון ה׳, און ער איז געגאַנגען אין אַל דעם װעג פֿון זײַן פֿאָטער דָוִדן, און האָט זיך נישט אָפּגעקערט רעכטס אָדער לינקס. edit

2KI 22:2 un er hot geton vos iz rechtfartik in di oigen fun Hashem, un er iz gegangen in al dem veg fun zain foter Doviden, un hot zich nisht opgekert rechts oder links.

2KI 22:2 And he did that which was yashar in the eyes of Hashem , and walked in kol derech Dovid Aviv, and turned not aside to the yamin or smol.

2KI 22:3 ‏און עס איז געװען אין אַכצנטן יאָר פֿון מלך יֹאשִיָהו, האָט דער מלך געשיקט שָפָֿן דעם זון פֿון אַצַליָהו, דעם זון פֿון משולָמען, דעם שרײַבער, אין הױז פֿון ה׳, אַזױ צו זאָגן: edit

2KI 22:3 un es iz geven in achtsnten yor fun melech Yoshiyah, hot der melech geshikt Shaphan dem zun fun Atsalyahu, dem zun fun meshulomen, dem shraiber, in hoiz fun Hashem, azoi tsu zogen:

2KI 22:3 And it came to pass in the 18 th year of Melech Yoshiyah, that HaMelech sent Shaphan Ben Atzalyahu Ben Meshullam, the Sofer, to the Beis Hashem , saying,

2KI 22:4 ‏גײ אַרױף צו חִלקִיָהו דעם כֹּהן-גָדול, און זאָל ער צונױפֿצײלן דאָס געלט װאָס איז געבראַכט געװאָרן אין הױז פֿון ה׳, װאָס די שװעלהיטערס האָבן געזאַמלט פֿון פֿאָלק. edit

2KI 22:4 gei aroifblikendik tsu Chilkiyah dem koyen-godul, un zol er tsunoiftseilen dos gelt vos iz gebracht gevoren in hoiz fun Hashem, vos di shvelhiters hoben gezamlt fun folk.

2KI 22:4 Go up to Chilkiyahu the Kohen HaGadol, that he may count the kesef which is brought into the Beis Hashem , which the Shomrei HaSaf (the Doorkeepers) have collected of the people;

2KI 22:5 ‏און זאָל מען עס געבן אױף דער האַנט פֿון די װערקמײַנסטערס װאָס זײַנען געשטעלט איבער דעם הױז פֿון ה׳; און זײ זאָלן עס געבן צו די בַעַל-מלאָכות, װאָס אין הױז פֿון ה׳, אױף צו פֿאַרריכטן די צעבראָכענע ערטער פֿון הױז; edit

2KI 22:5 un zol men es geben oif der hant fun di verkmainsters vos zainen geshtelt iber dem hoiz fun Hashem; un zei zolen es geben tsu di Baal-meloches, vos in hoiz fun Hashem, oif tsu farrichten di tsebrochene erter fun hoiz;

2KI 22:5 And let them entrust it into the yad oseh hamelachah (hand of the master workmen) , that have the mufkadim (oversight) of the Beis Hashem ; and let them pay it to the workmen that wrought in the Beis Hashem , to repair and restore HaBeis,

2KI 22:6 ‏צו די האָלצמײַנסטערס, און צו די בױמײַנסטערס, און צו די מױערער, און אױף צו קױפֿן האָלץ און געהאַקטע שטײנער, צו פֿאַרריכטן דאָס הױז. edit

2KI 22:6 tsu di holtsmainsters, un tsu di boimainsters, un tsu di moierer, un oif tsu koifen holts un gehakte shteiner, tsu farrichten dos hoiz.

2KI 22:6 Unto kharashim (craftsmen, artisans) and bonim (builders) and goderim (masons) , and to purchase etzim (timber) and quarried stone to repair HaBeis.

2KI 22:7 ‏און מע זאָל זיך נישט רעכענען מיט זײ װעגן דעם געלט װאָס װערט געגעבן אױף זײער האַנט, נײַערט אױף נאמנות זאָלן זײ אַרבעטן. edit

2KI 22:7 un me zol zich nisht rechenen mit zei vegen dem gelt vos vert gegeben oif zeyer hant, naiert oif nemnes zolen zei arbeten.

2KI 22:7 Howbeit there was no accounting made with them of the kesef that was entrusted into their yad, because they dealt be'emunah (faithfully) .

2KI 22:8 ‏און חִלקִיָהו דער כֹּהן-גָדול האָט געזאָגט צו שָפָֿן דעם שרײַבער: דאָס בוך פֿון דער תּורה האָב איך געפֿונען אין הױז פֿון ה׳. און חִלקִיָהו האָט געגעבן דאָס בוך צו שָפָֿנען, און ער האָט עס איבערגעלײענט. edit

2KI 22:8 un Chilkiyah der koyen-godul hot gezogt tsu Shaphan dem shraiber: dos buch fun der torah hob ich gefunen in hoiz fun Hashem. un Chilkiyah hot gegeben dos buch tsu Shaphanen, un er hot es ibergeleyent.

2KI 22:8 And Chilkiyahu the Kohen HaGadol said unto Shaphan the Sofer, I have found the Sefer HaTorah in the Beis Hashem . And Chilkiyahu gave the Sefer to Shaphan, and he read it.

2KI 22:9 ‏און שָפָֿן דער שרײַבער איז געקומען צום מלך, און האָט געבראַכט דעם מלך אַן ענטפֿער, און האָט געזאָגט: דײַנע קנעכט האָבן אױסגעשאָטן דאָס געלט װאָס האָט זיך געפֿונען אין הױז, און זײ האָבן עס געגעבן אױף דער האַנט פֿון די װערקמײַנסטערס װאָס זײַנען געשטעלט איבער דעם הױז פֿון ה׳. edit

2KI 22:9 un Shaphan der shraiber iz gekumen tsum melech, un hot gebracht dem melech an entfer, un hot gezogt: daine knecht hoben oisgeshoten dos gelt vos hot zich gefunen in hoiz, un zei hoben es gegeben oif der hant fun di verkmainsters vos zainen geshtelt iber dem hoiz fun Hashem.

2KI 22:9 And Shaphan the Sofer came to HaMelech, brought HaMelech word again, and said, Thy avadim have emptied out the kesef that was found in HaBeis, and have entrusted it into the yad osei hamelachah, that have the mufkadim of the Beis Hashem .

2KI 22:10 ‏און שָפָֿן דער שרײַבער האָט דערצײלט דעם מלך, אַזױ צו זאָגן: חִלקִיָהו דער כֹּהן האָט מיר געגעבן אַ בוך. און שָפָֿן האָט עס געלײענט פֿאַרן מלך. edit

2KI 22:10 un Shaphan der shraiber hot dertseilt dem melech, azoi tsu zogen: Chilkiyah der koyen hot mir gegeben a buch. un Shaphan hot es geleyent faran melech.

2KI 22:10 And Shaphan the Sofer showed HaMelech, saying, Chilkiyah the Kohen hath delivered unto me a Sefer (Scroll) . And Shaphan read it before HaMelech.

2KI 22:11 ‏און עס איז געװען, װי דער מלך האָט געהערט די װערטער פֿון דעם בוך פֿון דער תּורה, אַזױ האָט ער צעריסן זײַנע קלײדער. edit

2KI 22:11 un es iz geven, vi der melech hot gehert di verter fun dem buch fun der torah, azoi hot er tserisen zaine kleider.

2KI 22:11 And it came to pass, when HaMelech had heard the Divrei Sefer HaTorah, that he tore his garments.

2KI 22:12 ‏און דער מלך האָט באַפֿױלן חִלקִיָהו דעם כֹּהן, און אַחיקָם דעם זון פֿון שָפָֿנען, און עַכבוֹר דעם זון פֿון מיכָיָה, און שָפָֿן דעם שרײַבער, און עַשָׂיָה דעם מלכס דינער אַזױ צו זאָגן: edit

2KI 22:12 un der melech hot bafoilen Chilkiyah dem koyen, un Achikam dem zun fun Shaphanen, un Achbor dem zun fun Michayah, un Shaphan dem shraiber, un Asayah dem melechs diner azoi tsu zogen:

2KI 22:12 And HaMelech commanded Chilkiyah HaKohen, and Achikam Ben Shaphan, and Achbor Ben Michayah, and Shaphan the Sofer, and Asayah Eved HaMelech, saying,

2KI 22:13 ‏גײט פֿרעגט בײַ ה׳ פֿאַר מיר, און פֿאַר דעם פֿאָלק, און פֿאַר גאַנץ יהוּדה, װעגן די װערטער פֿון דעם דאָזיקן געפֿונענעם בוך, װאָרום גרױס איז דער גרימצאָרן פֿון ה׳ װאָס איז אָנגעצונדן אױף אונדז, פֿאַר װאָס אונדזערע עלטערן האָבן נישט צוגעהערט צו די װערטער פֿון דעם דאָזיקן בוך, צו טאָן אַזױ װי אַלץ װאָס איז אָנגעשריבן פֿאַר אונדז. edit

2KI 22:13 geit fregt bai Hashem far mir, un far dem folk, un far gants Yehudah, vegen di verter fun dem doziken gefunenem buch, vorem grois iz der grimtsoren fun Hashem vos iz ongetsunden oif undz, far vos undzere elteren hoben nisht tsugehert tsu di verter fun dem doziken buch, tsu ton azoi vi alts vos iz ongeshriben far undz.

2KI 22:13 Go ye, inquire of Hashem for me, and for HaAm, and for kol Yehudah, concerning the Divrei HaSefer that is found; for gedolah is chamat Hashem that is kindled against us, because Avoteinu have not paid heed unto the Divrei HaSefer Hazeh, to do according unto all that which is written concerning us.

2KI 22:14 ‏איז געגאַנגען חִלקִיָהו דער כֹּהן, און אַחיקָם, און עַכבוֹר, און שָפָֿן, און עַשָׂיָה, צו חוּלדָה דער נבֿיאה, דער װײַב פֿון שַלום דעם זון פֿון תִּקוָה דעם זון פֿון חַרחַסן, דעם קלײדער-היטער – און זי האָט געװױנט אין ירושָלַיִם, אין צװײטן שטאָטפֿערטל – און זײ האָבן גערעדט צו איר. edit

2KI 22:14 iz gegangen Chilkiyah der koyen, un Achikam, un Achbor, un Shaphan, un Asayah, tsu chuldoh der neviye, der vaib fun Shallum dem zun fun Tikvah dem zun fun Charchasen, dem kleider-hiter – un zi hot gevoint in Yerusholayim, in tsveiten shtotfertl – un zei hoben geredt tsu ir.

2KI 22:14 So Chilkiyahu HaKohen, and Achikam, and Achbor, and Shaphan, and Asayah, went unto Chuldah the neviah, the wife of Shallum ben Tikvah, ben Charchas, Shomer HaBegadim (Keeper of the Wardrobe) ; (now she dwelt in Yerushalayim in the Mishneh); and they spoke with her.

2KI 22:15 ‏האָט זי צו זײ געזאָגט: אַזױ האָט געזאָגט ה׳ אלוקי יִשׂרָאֵל: זאָגט צו דעם מאַן װאָס האָט אײַך געשיקט צו מיר: edit

2KI 22:15 hot zi tsu zei gezogt: azoi hot gezogt Hashem Elochei Yisroel: zogt tsu dem man vos hot aich geshikt tsu mir:

2KI 22:15 And she said unto them, Thus saith Hashem Elohei Yisroel, Tell the ish that sent you to me,

2KI 22:16 ‏אַזױ האָט ה׳ געזאָגט: זע, איך ברענג אַן אומגליק אױף דעם דאָזיקן אָרט און אױף זײַנע באַװױנער – אַלע װערטער פֿון דעם בוך װאָס דער מלך פֿון יהוּדה האָט געלײענט; edit

2KI 22:16 azoi hot Hashem gezogt: ze, ich breng an umglik oif dem doziken ort un oif zaine bavoiner – ale verter fun dem buch vos der melech fun Yehudah hot geleyent;

2KI 22:16 Thus saith Hashem , Hineni, I will bring ra'ah upon this makom (place) , and upon the inhabitants thereof, even kol Divrei HaSefer which Melech Yehudah hath read;

2KI 22:17 ‏דערפֿאַר װאָס זײ האָבן מיך פֿאַרלאָזן, און האָבן גערײכערט צו פֿרעמדע ג-טער, כּדי מיך צו דערצערענען מיט אַלע מעשׂים פֿון זײערע הענט, דערום װעט מײַן גרימצאָרן זיך אָנצינדן אױף דעם דאָזיקן אָרט, און װעט נישט פֿאַרלאָשן װערן. edit

2KI 22:17 derfar vos zei hoben mich farlozen, un hoben gereichert tsu fremde g-ter, kedei mich tsu dertserenen mit ale meisim fun zeyere hent, derum vet main grimtsoren zich ontsinden oif dem doziken ort, un vet nisht farloshen veren.

2KI 22:17 Because they have forsaken Me, and have burned ketoret unto elohim acherim, that they might provoke Me to anger with all the works of their hands; therefore My wrath shall be kindled against this makom (place) , and shall not be quenched.

2KI 22:18 ‏און צו דעם מלך פֿון יהוּדה װאָס שיקט אײַך פֿרעגן בײַ ג-ט, צו אים זאָלט איר אַזױ זאָגן: אַזױ האָט געזאָגט ה׳ אלוקי יִשׂרָאֵל: װעגן די װערטער װאָס דו האָסט געהערט, edit

2KI 22:18 un tsu dem melech fun Yehudah vos shikt aich fregen bai g-t, tsu im zolt ir azoi zogen: azoi hot gezogt Hashem Elochei Yisroel: vegen di verter vos du host gehert,

2KI 22:18 But to Melech Yehudah which sent you to inquire of Hashem , thus shall ye say to him, Thus saith Hashem Elohei Yisroel, As touching the words which thou hast heard;

2KI 22:19 ‏איז, װײַל דײַן האַרץ איז װײך געװאָרן, און ביסט געװאָרן אונטערטעניק פֿאַר ה׳ װען דו האָסט געהערט װאָס איך האָב גערעדט אױף דעם דאָזיקן אָרט און אױף זײַנע באַװױנער, אַז זײ װעלן װערן פֿאַר אַ שרעק און פֿאַר אַ קללה, און האָסט צעריסן דײַנע קלײדער, און האָסט געװײנט פֿאַר מיר, האָב איך אױך צוגעהערט, זאָגט ה׳. edit

2KI 22:19 iz, vail dain harts iz veich gevoren, un bist gevoren untertenik far Hashem ven du host gehert vos ich hob geredt oif dem doziken ort un oif zaine bavoiner, az zei velen veren far a shrek un far a klole, un host tserisen daine kleider, un host geveint far mir, hob ich oich tsugehert, zogt Hashem.

2KI 22:19 Because thine lev was tender, and thou hast humbled thyself before Hashem , when thou heardest what I spoke against this place, and against the inhabitants thereof, that they should become a desolation and a klalah (curse) , and hast torn thy garments, and wept before Me; I also have heard thee, saith Hashem .

2KI 22:20 ‏דערום זע, איך זאַמל דיך אײַן צו דײַנע עלטערן, און װעסט אײַנגעזאַמלט װערן אין דײַן קבֿר בשלום, און דײַנע אױגן װעלן נישט זען דאָס גאַנצע בײז װאָס איך ברענג אױף דעם דאָזיקן אָרט. און זײ האָבן געבראַכט צום מלך דעם ענטפֿער. edit

2KI 22:20 derum ze, ich zaml dich ain tsu daine elteren, un vest aingezamlt veren in dain keyver besholem, un daine oigen velen nisht zen dos gantse beiz vos ich breng oif dem doziken ort. un zei hoben gebracht tsum melech dem entfer.

2KI 22:20 Hineni, therefore, I will gather thee unto Avoteicha, and thou shalt be gathered into thy kevarot in shalom; and thine eyes shall not see kol hara'ah which I will bring upon this place. And they brought back word to HaMelech.

2KI 23:1 ‏און דער מלך האָט געשיקט, און מע האָט אײַנגעזאַמלט צו אים אַלע עלטסטע פֿון יהוּדה און ירושָלַיִם. edit

2KI 23:1 un der melech hot geshikt, un me hot aingezamlt tsu im ale eltste fun Yehudah un Yerusholayim.

2KI 23:1 And HaMelech sent, and they gathered unto him kol Ziknei Yehudah and of Yerushalayim.

2KI 23:2 ‏און דער מלך איז אַרױפֿגעגאַנגען אין הױז פֿון ה׳, און אַלע מענער פֿון יהוּדה און אַלע באַװױנער פֿון ירושָלַיִם מיט אים, און די כֹּהנים, און די נבֿיאים, און דאָס גאַנצע פֿאָלק פֿון קלײן ביז גרױס. און ער האָט געלײענט אין זײערע אױערן אַלע װערטער פֿון דעם בוך פֿון בְּרִית װאָס איז געפֿונען געװאָרן אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 23:2 un der melech iz aroifgegangen in hoiz fun Hashem, un ale mener fun Yehudah un ale bavoiner fun Yerusholayim mit im, un di koyanim, un di neviim, un dos gantse folk fun klein biz grois. un er hot geleyent in zeyere oieren ale verter fun dem buch fun bris vos iz gefunen gevoren in hoiz fun Hashem.

2KI 23:2 And HaMelech went up into the Beis Hashem , and kol ish Yehudah and all the inhabitants of Yerushalayim with him, and the Kohanim, and the Nevi'im, and kol HaAm, both katon and gadol; and he read in their ears all the Divrei Sefer HaBrit which was found in the Beis Hashem .

2KI 23:3 ‏און דער מלך האָט זיך געשטעלט אױף אַ בימה, און ער האָט געשלאָסן {כרת} ‏ אַ בְּרִית פֿאַר ה׳, צו גײן נאָך ה׳, און צו היטן זײַנע געבאָט און זײַנע צײגנים {עֵדוּת פֿון עשרת הדברים, סהדא, צײגע, עד התּביעה} ‏ און זײַנע געזעצן מיטן גאַנצן האַרצן און מיט דער גאַנצער זעל, מקײם צו זײַן די װערטער פֿון דעם דאָזיקן בְּרִית װאָס שטײען געשריבן אין דעם דאָזיקן בוך. און דאָס גאַנצע פֿאָלק איז צוגעשטאַנען צו דעם בְּרִית. edit

2KI 23:3 un der melech hot zich geshtelt oif a bime, un er hot geshlosen a bris far Hashem, tsu gein noch Hashem, un tsu hiten zaine gebot un zaine tseignim {eides fun eshrt hedbrim, shed, tseige, Iddo hetbieh} un zaine gezetsen miten gantsen hartsen un mit der gantser zel, mekaiem tsu zain di verter fun dem doziken bris vos shteyen geshriben in dem doziken buch. un dos gantse folk iz tsugeshtanen tsu dem bris.

2KI 23:3 And HaMelech stood by HaAmmud, and cut HaBrit before Hashem , to walk after Hashem , and to be shomer mitzvot over His commandments and His edot and His chukkot with all their lev and all their nefesh, to carry out these Divrei HaBrit that were written in this Sefer. And kol HaAm stood [under oath] to HaBrit.

2KI 23:4 ‏און דער מלך האָט באַפֿױלן חִלקִיָהו דעם כֹּהן-גָדול, און די אונטער-כֹּהנים, און די שװעלהיטערס, אַרױסצוטראָגן פֿון דעם הֵיכל פֿון ה׳ אַלע כּלים װאָס זײַנען געמאַכט געװאָרן פֿאַר בַעַל, און פֿאַר דער אַשֵרָה, און פֿאַר דעם גאַנצן חיל פֿון הימל; און ער האָט זײ פֿאַרברענט דרױסן פֿון ירושָלַיִם אין די פֿעלדער פֿון קִדרוֹן, און האָט אַװעקגעטראָגן זײער אַש קײן בֵית-אֵל. edit

2KI 23:4 un der melech hot bafoilen Chilkiyah dem koyen-godul, un di unter-koyanim, un di shvelhiters, aroistsutrogen fun dem heichl fun Hashem ale keilim vos zainen gemacht gevoren far Baal, un far der Asherah, un far dem gantsen cheil fun himel; un er hot zei farbrent droisen fun Yerusholayim in di felder fun Kidron, un hot avekgetrogen zeyer ash kein Beit-El.

2KI 23:4 And HaMelech commanded Chilkiyahu HaKohen HaGadol, and the Kohanei HaMishneh, and the Shomrei HaSaf, to bring forth out of the Heikhal Hashem all the kelim that were made for Ba'al, and for Asherah, and for all the Tzeva HaShomayim; and he burned them outside Yerushalayim in the fields of the Kidron, and carried the ashes of them unto Beit-El.

2KI 23:5 ‏און ער האָט אָפּגעשאַפֿט די פּריסטער װאָס די מלכים פֿון יהוּדה האָבן אױפֿגעזעצט, און װאָס האָבן גערײכערט אױף די בָמות, אין די שטעט פֿון יהוּדה און אין די אַרומיקע ערטער פֿון ירושָלַיִם; און די װאָס האָבן גערײכערט צו בַעַל, צו דער זון, און צו דער לִבֿנָה, און צו די מזלות, און צום גאַנצן חיל פֿון הימל. edit

2KI 23:5 un er hot opgeshaft di prister vos di Molechim fun Yehudah hoben oifgezetst, un vos hoben gereichert oif di Bamot, in di shtet fun Yehudah un in di arumike erter fun Yerusholayim; un di vos hoben gereichert tsu Baal, tsu der zun, un tsu der levone, un tsu di mezles, un tsum gantsen cheil fun himel.

2KI 23:5 And he did away with hakemarim (the idol priests) , whom the Melachim of Yehudah had ordained to burn ketoret in the high places in the towns of Yehudah, and in the places around Yerushalayim; them also that burned ketoret unto Ba'al, to the shemesh, and to the yarei'ach, and to the mazalot (constellations) and to all the Tzeva HaShomayim.

2KI 23:6 ‏און ער האָט אַרױסגעטראָגן די אַשֵרָה פֿון דעם הױז פֿון ה׳ דרױסן פֿון ירושָלַיִם צום טײַך קִדרוֹן, און האָט זי פֿאַרברענט בײַם טײַך קִדרוֹן, און צעמאָלן אױף שטױב, און צעװאָרפֿן איר שטױב אױף די קבֿרים פֿון די קינדער פֿון פֿאָלק. edit

2KI 23:6 un er hot aroisgetrogen di Asherah fun dem hoiz fun Hashem droisen fun Yerusholayim tsum taich Kidron, un hot zi farbrent baim taich Kidron, un tsemolen oif shtoib, un tsevarfen ir shtoib oif di kvorim fun di kinder fun folk.

2KI 23:6 And he took out the Asherah from the Beis Hashem , outside Yerushalayim, unto the Kidron Valley, and burned it in the Kidron Valley, and ground it to powder, and cast its aphar upon the keverim of the Bnei HaAm.

2KI 23:7 ‏און ער האָט צעבראָכן די הײַזער פֿון די שאַנדמענער װאָס אין הױז פֿון ה׳, װאָס די װײַבער פֿלעגן דאָרטן װעבן צודעקן פֿאַר דער אַשֵרָה. edit

2KI 23:7 un er hot tsebrachen di haizer fun di shandmener vos in hoiz fun Hashem, vos di vaiber flegen dorten veben tsudeken far der Asherah.

2KI 23:7 And he tore down the batim (houses) of hakedeshim (the male and female cult prostitutes) that were in the Beis Hashem , where the nashim were weaving hangings for Asherah.

2KI 23:8 ‏און ער האָט צונױפֿגעבראַכט אַלע כֹּהנים פֿון די שטעט פֿון יהוּדה, און האָט פֿאַראומרײניקט די בָמות װאָס די כֹּהנים האָבן דאָרטן גערײכערט, פֿון גֶבַֿע ביז באֵר-שֶבַֿע; און ער האָט צעבראָכן די בָמות פֿון די טױערן װאָס בײַם טױעראײַנגאַנג פֿון יְהוֹשועַ ‏ דעם שטאָטהאַר, װאָס אױף דער לינקער זײַט פֿון דעם װאָס קומט אַרײַן אין שטאָטטױער. edit

2KI 23:8 un er hot tsunoifgebracht ale koyanim fun di shtet fun Yehudah, un hot farumreinikt di Bamot vos di koyanim hoben dorten gereichert, fun Geva biz Beer-Sheva; un er hot tsebrachen di Bamot fun di toieren vos baim toieraingang fun Yehoshua dem shtothar, vos oif der linker zait fun dem vos kumt arain in shtottoier.

2KI 23:8 And he brought all the Kohanim out of the towns of Yehudah, and made tameh the high places where the kohanim had burned ketoret, from Geva to Be'er-Sheva, and broke down the high places at the she'arim (gates) that were at the entrance of the Sha'ar Yehoshua sar Ir, which were on oneʼs left at the Sha'ar HaIr.

2KI 23:9 ‏אָבער די כֹּהנים פֿון די בָמות זײַנען נישט אַרױפֿגעגאַנגען צום מזבח פֿון ה׳ אין ירושָלַיִם; נײַערט זײ האָבן געגעסן דאָס אומגעזײַערטע ברױט צװישן זײערע ברידער. edit

2KI 23:9 ober di koyanim fun di Bamot zainen nisht aroifgegangen tsum mizbeyech fun Hashem in Yerusholayim; naiert zei hoben gegesen dos umgezaierte broit tsvishen zeyere brider.

2KI 23:9 Nevertheless the kohanim of the high places came not up to the Mizbe'ach Hashem in Yerushalayim, only they did eat of the matzot among their achim.

2KI 23:10 ‏און ער האָט פֿאַראומרײניקט תּוֹפֶת װאָס אין טאָל פֿון בן-הִנוֹם, אַז קײנער זאָל נישט מאַכן דורכגײן זײַן זון אָדער זײַן טאָכטער דורכן פֿײַער צו מוֹלֶך. edit

2KI 23:10 un er hot farumreinikt Tophet vos in tal fun Ben-Hinom, az keiner zol nisht machen durchgein zain zun oder zain tochter durchen faier tsu Molech.

2KI 23:10 And he made tameh Tophet, which is in the Gey of the ben Hinnom, that no ish might make his ben or his bat to pass through the eish to Molech.

2KI 23:11 ‏און ער האָט אָפּגעשאַפֿט די פֿערד װאָס די מלכים פֿון יהוּדה האָבן געגעבן צו דער זון בײַם אײַנגאַנג פֿון דעם הױז פֿון ה׳, לעבן דער קאַמער פֿון נְתַן-מלך דעם הױפֿדינער, װאָס אין די פֿאָרהױפֿן; און די רײַטװעגן פֿון דער זון האָט ער פֿאַרברענט אין פֿײַער. edit

2KI 23:11 un er hot opgeshaft di ferd vos di Molechim fun Yehudah hoben gegeben tsu der zun baim aingang fun dem hoiz fun Hashem, leben der kamer fun natan-melech dem hoifdiner, vos in di forhoifen; un di raitvegen fun der zun hot er farbrent in faier.

2KI 23:11 And he took away the susim that the Melachim of Yehudah had dedicated to the shemesh, at the entrance of the Beis Hashem , by the chamber of Natan-Melech the saris, which was in the colonnades, and set eish to merkevot hashemesh.

2KI 23:12 ‏און די מזבחות װאָס אױפֿן דאַך פֿון אָחָזעס אױבערשטוב, װאָס די מלכים פֿון יהוּדה האָבן געמאַכט, און די מזבחות װאָס מנַשֶה האָט געמאַכט אין בײדע הױפֿן פֿון ה׳ס הױז, האָט צעבראָכן דער מלך און צעהאַקט פֿון דאָרטן, און אַרײַנגעװאָרפֿן זײער שטױב אין טײַך קִדרוֹן. edit

2KI 23:12 un di mizbeyches vos oifen dach fun Achazes oibershtub, vos di Molechim fun Yehudah hoben gemacht, un di mizbeyches vos Menasheh hot gemacht in beide hoifen fun Hashems hoiz, hot tsebrachen der melech un tsehakt fun dorten, un araingevorfen zeyer shtoib in taich Kidron.

2KI 23:12 And the mizbechot that were on the roof of the upper chamber of Achaz, which the Melachim of Yehudah had made, and the mizbechot which Menasheh had made in the two khatzerot of the Beis Hashem , did HaMelech pull down, and remove them from there, and cast the aphar of them into the Kidron Valley.

2KI 23:13 ‏אױך די בָמות װאָס פֿאַר ירושָלַיִם, װאָס אױף דער רעכטער זײַט פֿון דעם באַרג פֿון פֿאַרדאַרבער, װאָס שלמה דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל האָט געבױט צו עַשְׁתֹּרֶת, דער אומװערדיקײט פֿון די צידוֹנים, און צו כּמוֹש, דער אומװערדיקײט פֿון מוֹאָבֿ, און צו מִלכּום, דער אומװערדיקײט פֿון די קינדער פֿון עַמוֹן, האָט דער מלך פֿאַראומרײניקט. edit

2KI 23:13 oich di Bamot vos far Yerusholayim, vos oif der rechter zait fun dem barg fun fardarber, vos Shlomo der melech fun Yisroel hot geboit tsu Ashtoret, der umverdikeit fun di Tsidonim, un tsu Kemosh, der umverdikeit fun Moav, un tsu milkum, der umverdikeit fun di kinder fun Ammon, hot der melech farumreinikt.

2KI 23:13 And the high places that were before Yerushalayim, which were on the right of the Har HaMashchit, which Sh'lomo Melech Yisroel had built for Ashtoret shikkutz Tzidonim, and for Kemosh shikkutz Moav, and for Milkom to'avat Bnei Ammon, did HaMelech make tameh.

2KI 23:14 ‏און ער האָט צעבראָכן די זײַלשטײנער, און אָפּגעהאַקט די געצנבײמער, און אָנגעפֿילט זײער אָרט מיט בײנער פֿון מענטשן. edit

2KI 23:14 un er hot tsebrachen di zailshteiner, un opgehakt di getsnbeimer, un ongefilt zeyer ort mit beiner fun mentshen.

2KI 23:14 And he broke in pieces the matzevot, and cut down the Asherim, and filled their makom with the atzmot adam.

2KI 23:15 ‏און אױך דעם מזבח װאָס אין בֵית-אֵל, די בָמָה װאָס יָרָבֿעָם דער זון פֿון נבָֿטן װאָס האָט געמאַכט זינדיקן יִשׂרָאֵל, האָט געמאַכט, אױך יענעם מזבח און די בָמָה האָט ער צעבראָכן; און ער האָט פֿאַרברענט די בָמָה, און צעמאָלן אױף שטױב; און ער האָט פֿאַרברענט די אַשֵרָה. edit

2KI 23:15 un oich dem mizbeyech vos in Beit-El, di bomoh vos Yarovam der zun fun Nevaten vos hot gemacht zindiken Yisroel, hot gemacht, oich yenem mizbeyech un di bomoh hot er tsebrachen; un er hot farbrent di bomoh, un tsemolen oif shtoib; un er hot farbrent di Asherah.

2KI 23:15 Moreover the mizbe'ach that was at Beit-El, and the high place which Yarov'am ben Nevat, who caused Yisroel to sin, had made, both that mizbe'ach and the high place did he break down, burn the high place, did grind it to powder, did burn the Asherah.

2KI 23:16 ‏און װי יֹאשִיָהו האָט זיך אומגעדרײט, אַזױ האָט ער געזען די קבֿרים װאָס דאָרטן אױפֿן באַרג, און ער האָט געשיקט, און האָט אַרױסגענומען די בײנער פֿון די קבֿרים, און פֿאַרברענט אױפֿן מזבח, און האָט אים פֿאַראומרײניקט, אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון ה׳ װאָס עס האָט אױסגערופֿן דער מאַן פֿון ג-ט װאָס האָט אױסגערופֿן די דאָזיקע זאַכן. edit

2KI 23:16 un vi Yoshiyah hot zich umgedreit, azoi hot er gezen di kvorim vos dorten oifen barg, un er hot geshikt, un hot aroisgenumen di beiner fun di kvorim, un farbrent oifen mizbeyech, un hot im farumreinikt, azoi vi dos vort fun Hashem vos es hot oisgerufen der man fun g-t vos hot oisgerufen di dozike zachen.

2KI 23:16 And as Yoshiyah turned, he saw the keverim that were there in the har, and sent, and took the atzmot out of the keverim, and burned them upon the mizbe'ach, and made it tameh, according to the Devar Hashem which the Ish HaElohim preached, who proclaimed these words.

2KI 23:17 ‏און ער האָט געזאָגט: װאָס איז יענער צײכן װאָס איך זע? האָבן די מענטשן פֿון שטאָט צו אים געזאָגט: דאָס איז דער קבֿר פֿון דעם מאַן פֿון ג-ט װאָס איז געקומען פֿון יהוּדה, און האָט אױסגערופֿן די דאָזיקע זאַכן װאָס דו האָסט געטאָן צו דעם דאָזיקן מזבח אין בֵית-אֵל. edit

2KI 23:17 un er hot gezogt: vos iz yener tseichen vos ich ze? hoben di mentshen fun shtot tsu im gezogt: dos iz der keyver fun dem man fun g-t vos iz gekumen fun Yehudah, un hot oisgerufen di dozike zachen vos du host geton tsu dem doziken mizbeyech in Beit-El.

2KI 23:17 Then he said, What tziyyun (monument, tombtone) is that that I see? And the anshei HaIr told him, It is the kever of the Ish HaElohim, which came from Yehudah, and proclaimed these things that thou hast done against the mizbe'ach of Beit-El.

2KI 23:18 ‏האָט ער צו זײ געזאָגט: לאָזט אים אין רו; קײנער זאָל נישט רירן זײַנע בײנער. האָבן זײ אױסגעלאָזט זײַנע בײנער מיט די בײנער פֿון דעם נבֿיא װאָס איז אַרױסגעקומען פֿון שוֹמרוֹן. edit

2KI 23:18 hot er tsu zei gezogt: lozt im in ru; keiner zol nisht riren zaine beiner. hoben zei oisgelozt zaine beiner mit di beiner fun dem novi vos iz aroisgekumen fun Shomron.

2KI 23:18 And he said, Let him alone; let no ish disturb his atzmot. So they left his atzmot undisturbed, with the atzmot of the navi that came out of Shomron.

2KI 23:19 ‏און אױך אַלע הײַזער פֿון די בָמות װאָס אין די שטעט פֿון שוֹמרוֹן, װאָס די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל האָבן געמאַכט צו דערצערענען [ג-ט], האָט יֹאשִיָהו אָפּגעטאָן, און ער האָט געטאָן צו זײ אַזױ װי אַלע טוּונגען װאָס ער האָט געטאָן אין בֵית-אֵל. edit

2KI 23:19 un oich ale haizer fun di Bamot vos in di shtet fun Shomron, vos di Molechim fun Yisroel hoben gemacht tsu dertserenen [g-t], hot Yoshiyah opgeton, un er hot geton tsu zei azoi vi ale tuungen vos er hot geton in Beit-El.

2KI 23:19 And all the batim (houses, shrines) also of the high places that were in the towns of Shomron, which the Melachim of Yisroel had made to provoke Hashem to anger, Yoshiyah removed, and did to them according to all the ma'asim that he had done in Beit-El.

2KI 23:20 ‏און ער האָט געשלאַכט אַלע כֹּהנים פֿון די בָמות װאָס זײַנען דאָרטן געװען, אױף די מזבחות, און האָט פֿאַרברענט בײנער פֿון מענטשן אױף זײ. און ער האָט זיך אומגעקערט קײן ירושָלַיִם. edit

2KI 23:20 un er hot geshlacht ale koyanim fun di Bamot vos zainen dorten geven, oif di mizbeyches, un hot farbrent beiner fun mentshen oif zei. un er hot zich umgekert kein Yerusholayim.

2KI 23:20 And he slaughtered all the kohanim of the high places that were there upon the mizbechot, and burned atzmot adam upon them, and returned to Yerushalayim.

2KI 23:21 ‏און דער מלך האָט באַפֿױלן דעם גאַנצן פֿאָלק, אַזױ צו זאָגן: מאַכט אַ קָרבָּן-פֶּסַח ‏ צו ה׳ אלוקיכם, אַזױ װי עס שטײט געשריבן אין דעם דאָזיקן בוך פֿון בְּרִית. edit

2KI 23:21 un der melech hot bafoilen dem gantsen folk, azoi tsu zogen: macht a korben-פeּsach tsu Hashem Elokeichem, azoi vi es shteit geshriben in dem doziken buch fun bris.

2KI 23:21 And HaMelech commanded kol HaAm, saying, Make Pesach unto Hashem Eloheichem, as it is written in the Sefer HaBrit HaZeh.

2KI 23:22 ‏װאָרום אַזאַ װי דער דאָזיקער קָרבָּן-פֶּסַח ‏ איז נישט געמאַכט ‏ געװאָרן פֿון די טעג פֿון די שוֹפֿטִים װאָס האָבן געמשפּט יִשׂרָאֵל, און אין אַלע טעג פֿון די מלכים פֿון יִשׂרָאֵל, און די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 23:22 vorem aza vi der doziker korben-פeּsach iz nisht gemacht gevoren fun di teg fun di Shofetim vos hoben gemishpet Yisroel, un in ale teg fun di Molechim fun Yisroel, un di Molechim fun Yehudah.

2KI 23:22 Surely there was not kept such a Pesach from the days of the Shofetim that judged Yisroel, nor in all the days of the Melachim of Yisroel, nor of the Melachim of Yehudah;

2KI 23:23 ‏נאָר אין אַכצנטן יאָר פֿון מלך יֹאשִיָהון איז געמאַכט געװאָרן דער דאָזיקער קָרבָּן-פֶּסַח ‏ צו ה׳ אין ירושָלַיִם. edit

2KI 23:23 nor in achtsnten yor fun melech Yoshiyahen iz gemacht gevoren der doziker korben-פeּsach tsu Hashem in Yerusholayim.

2KI 23:23 But in the eighteenth year of Melech Yoshiyah, wherein this Pesach was kept to Hashem in Yerushalayim.

2KI 23:24 ‏און אױך די גײַסטערזעער און די טױטנבאַשװערער, און די תּרָפֿים, און די אָפּגעטער, און אַלע אומװערדיקײטן, װאָס זײַנען געזען געװאָרן אין לאַנד יהוּדה און אין ירושָלַיִם, האָט יֹאשִיָהו אױסגעראַמט, כּדי מקײם צו זײַן די װערטער פֿון דער תּורה װאָס שטײען געשריבן אין דעם בוך װאָס חִלקִיָהו דער כֹּהן האָט געפֿונען אין הױז פֿון ה׳. edit

2KI 23:24 un oich di gaisterzeer un di toitnbashverer, un di trofim, un di opgeter, un ale umverdikeiten, vos zainen gezen gevoren in land Yehudah un in Yerusholayim, hot Yoshiyah oisgeramt, kedei mekaiem tsu zain di verter fun der torah vos shteyen geshriben in dem buch vos Chilkiyah der koyen hot gefunen in hoiz fun Hashem.

2KI 23:24 Moreover the mediums with familiar spirits, and the yidonim (spiritists) , and the terafim, and the gillulim (idols) , and all the shikkutzim that were seen in Eretz Yehudah and in Yerushalayim, did Yoshiyah put away, that he might confirm the Divrei HaTorah which were written in the Sefer that Chilkiyah HaKohen found in the Beis Hashem .

2KI 23:25 ‏און אַזאַ װי ער איז נישט געװען קײן מלך פֿאַר אים, װאָס זאָל זיך אומקערן צו ה׳ מיט זײַן גאַנצן האַרצן און מיט זײַן גאַנצער זעל און מיט זײַן גאַנצן כּוֹח, לױט דער גאַנצער תּורה פֿון משהן; און נאָך אים איז נישט אױפֿגעשטאַנען אַזאַ װי ער. edit

2KI 23:25 un aza vi er iz nisht geven kein melech far im, vos zol zich umkeren tsu Hashem mit zain gantsen hartsen un mit zain gantser zel un mit zain gantsen koiech, loit der gantser torah fun Mosheen; un noch im iz nisht oifgeshtanen aza vi er.

2KI 23:25 And like him was there no Melech before him, that turned to Hashem with all his lev, and with all his nefesh, and with all his me'od (strength) , according to all the Torat Moshe; neither after him arose there any like him.

2KI 23:26 ‏אָבער ה׳ האָט זיך נישט אָפּגעקערט פֿון זײַן גרױסן גרימצאָרן װען זײַן צאָרן {אַף} ‏ האָט געגרימט אױף יהוּדה, פֿאַר אַלע דערצערענונגען װאָס מנַשֶה האָט אים דערצערנט. edit

2KI 23:26 ober Hashem hot zich nisht opgekert fun zain groisen grimtsoren ven zain tsoren hot gegrimt oif Yehudah, far ale dertserenungen vos Menasheh hot im dertsernt.

2KI 23:26 Notwithstanding Hashem turned not from the fierceness of His af hagadol (great wrath) , wherewith His anger was kindled against Yehudah, because of all the provocations with which Menasheh had provoked him.

2KI 23:27 ‏און ה׳ האָט געזאָגט: אױך יהוּדה װעל איך אָפּטאָן פֿון מײַן פּנים, אַזױ װי איך האָב אָפּגעטאָן יִשׂרָאֵל; און איך װעל פֿאַראַכטן די דאָזיקע שטאָט װאָס איך האָב אױסדערװײלט, ירושָלַיִם, און דאָס הױז װאָס איך האָב געזאָגט: מײַן נאָמען זאָל דאָרטן זײַן. edit

2KI 23:27 un Hashem hot gezogt: oich Yehudah vel ich opton fun main ponem, azoi vi ich hob opgeton Yisroel; un ich vel farachten di dozike shtot vos ich hob oisderveilt, Yerusholayim, un dos hoiz vos ich hob gezogt: main nomen zol dorten zain.

2KI 23:27 And Hashem said, I will remove Yehudah also out of My presence, as I have removed Yisroel, and will cast off this ir Yerushalayim which I have chosen, and the Beis of which I said, Shmi sham.

2KI 23:28 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן יֹאשִיָהון, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישען פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 23:28 un di iberike zachen vegen Yoshiyahen, un alts vos er hot geton, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 23:28 Now the rest of the acts of Yoshiyah, and all that he did, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim of the Melachim of Yehudah?

2KI 23:29 ‏אין זײַנע טעג איז אַרױפֿגעגאַנגען פַּרעה-נכו דער מלך פֿון מִצרַיִם אױף דעם מלך פֿון אשור, בײַם טײַך פּרָת, און דער מלך יֹאשִיָהו איז אים געגאַנגען אַקעגן; און ער האָט אים געטײט אין מגִדוֹ, װי ער האָט אים דערזען. edit

2KI 23:29 in zaine teg iz aroifgegangen Pharaoh-Nekho der melech fun Mitsrayim oif dem melech fun Ashur, baim taich Parah, un der melech Yoshiyah iz im gegangen akegen; un er hot im geteit in Megiddo, vi er hot im derzen.

2KI 23:29 In his days Pharaoh Nekho Melech Mitzrayim went up against Melech Ashur to the river Euphrates; and Melech Yoshiyah went out against him; and he slaughtered him at Megiddo, when he saw him.

2KI 23:30 ‏האָבן זײַנע קנעכט אים אַװעקגעפֿירט אַ טױטן פֿון מגִדוֹ, און זײ האָבן אים געבראַכט קײן ירושָלַיִם, און האָבן אים באַגראָבן אין זײַן קבֿר. און דאָס פֿאָלק פֿון לאַנד האָט גענומען יהוֹאָחָז דעם זון פֿון יֹאשִיָהון, און זײ האָבן אים געזאַלבט, און אים געמאַכט פֿאַר מלך אױף זײַן פֿאָטערס אָרט. edit

2KI 23:30 hoben zaine knecht im avekgefirt a toiten fun Megiddo, un zei hoben im gebracht kein Yerusholayim, un hoben im bagroben in zain keyver. un dos folk fun land hot genumen Yehoachaz dem zun fun Yoshiyahen, un zei hoben im gezalbt, un im gemacht far melech oif zain foters ort.

2KI 23:30 And his avadim carried him in a merkavah dead from Megiddo, and brought him to Yerushalayim, and buried him in his own kever. And the Am HaAretz took Yehoachaz Ben Yoshiyah, and anointed him, and made him Melech in place of Aviv.

2KI 23:31 ‏דרײַ און צװאַנציק יאָר איז יהוֹאָחָז אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און דרײַ חדשים האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען חַמוטַל, די טאָכטער פֿון יִרמיָהון, פֿון לִבֿנָה. edit

2KI 23:31 drai un tsvantsik yor iz Yehoachaz alt geven, az er iz gevoren melech, un drai Chodeshim hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven Chamutal, di tochter fun Yirmeyahen, fun levone.

2KI 23:31 Yehoachaz was twenty and three years old when he began to reign; and he reigned shloshah chodashim in Yerushalayim. And shem immo was Chamutal Bat Yirmeyahu of Livnah.

2KI 23:32 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי אַלץ װאָס זײַנע עלטערן האָבן געטאָן. edit

2KI 23:32 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, azoi vi alts vos zaine elteren hoben geton.

2KI 23:32 And he did that which was rah in the eyes of Hashem , according to all that his Avot had done.

2KI 23:33 ‏און פַּרעה-נכו האָט אים אײַנגעשפּאַרט אין רִבֿלָה, אין לאַנד חַמָת, אַז ער זאָל נישט קיניגן אין ירושָלַיִם. און ער האָט אַרױפֿגעלײגט אַ שטראָף אױפֿן לאַנד, הונדערט צענטנער זילבער, און אַ צענטנער גאָלד. edit

2KI 23:33 un Pharaoh-Nekho hot im aingeshpart in Rivlah, in land Chammat, az er zol nisht kinigen in Yerusholayim. un er hot aroifgeleigt a shtrof oifen land, hundert tsentner zilber, un a tsentner gold.

2KI 23:33 And Pharaoh Nekho put him in chains at Rivlah in Eretz Chamat, that he might not reign in Yerushalayim; and put HaAretz to an ogesh (tribute, fine) of 100 talents of kesef, and a talent of zahav.

2KI 23:34 ‏און פַּרעה-נכו האָט געמאַכט אֶליָקים דעם זון פֿון יֹאשִיָהון פֿאַר מלך אױף דעם אָרט ‏ פֿון זײַן פֿאָטער יֹאשִיָהון, און ער האָט אומגעביטן זײַן נאָמען אױף יהוֹיָקים. און יהוֹאָחָזן האָט ער אַװעקגענומען; און ער איז געקומען קײן מִצרַיִם, און איז דאָרטן געשטאָרבן. edit

2KI 23:34 un Pharaoh-Nekho hot gemacht Elyakim dem zun fun Yoshiyahen far melech oif dem ort fun zain foter Yoshiyahen, un er hot umgebiten zain nomen oif Yhoyakim. un Yehoachazen hot er avekgenumen; un er iz gekumen kein Mitsrayim, un iz dorten geshtorben.

2KI 23:34 And Pharaoh Nekho made Elyakim Ben Yoshiyah Melech in the place of Yoshiyah Aviv, and changed shmo to Y'hoyakim, and took Yehoachaz away; and he went to Mitzrayim, and died there.

2KI 23:35 ‏און דאָס זילבער און דאָס גאָלד האָט יהוֹיָקים געגעבן צו פַּרעהן; אָבער ער האָט אָפּגעשאַצט דאָס לאַנד, כּדי צו געבן דאָס געלט לױט דעם באַפֿעל פֿון פַּרעהן; פֿון איטלעכן לױט זײַן אָפּשאַצונג האָט ער אױפֿגעמאָנט דאָס זילבער און דאָס גאָלד פֿון דעם פֿאָלק פֿון לאַנד, כּדי צו געבן צו פַּרעה-נכון. edit

2KI 23:35 un dos zilber un dos gold hot Yhoyakim gegeben tsu Pharaohen; ober er hot opgeshatst dos land, kedei tsu geben dos gelt loit dem bafel fun Pharaohen; fun itlechen loit zain opshatsung hot er oifgemant dos zilber un dos gold fun dem folk fun land, kedei tsu geben tsu Pharaoh-nechun.

2KI 23:35 And Y'hoyakim gave the kesef and the zahav to Pharaoh; but he taxed HaAretz to give the kesef according to the order of Pharaoh; he exacted the kesef and the zahav of the Am HaAretz of every one according to his tax assessment, to give it unto Pharaoh Nekho.

2KI 23:36 ‏פֿינף און צװאַנציק יאָר איז יהוֹיָקים אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און עלף יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען זבֿוּדָה די טאָכטער פֿון פּדָיָה, פֿון רוּמָה. edit

2KI 23:36 finf un tsvantsik yor iz Yhoyakim alt geven, az er iz gevoren melech, un elf yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven Zevudah di tochter fun Pedayah, fun Rumah.

2KI 23:36 Y'hoyakim was 25 years old when he began to reign; and he reigned 11 shanah in Yerushalayim. And shem immo was Zevudah Bat Pedayah of Rumah.

2KI 23:37 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי אַלץ װאָס זײַנע עלטערן האָבן געטאָן. edit

2KI 23:37 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, azoi vi alts vos zaine elteren hoben geton.

2KI 23:37 And he did that which was rah in the eyes of Hashem , according to all that his Avot had done.

2KI 24:1 ‏אין זײַנע טעג איז אַרױפֿגעגאַנגען נבֿוכַדנֶצַר דער מלך פֿון בָבֿל, און יהוֹיָקים איז געװען אַ קנעכט צו אים דרײַ יאָר; דערנאָך האָט ער זיך אָפּגעקערט און האָט װידערשפּעניקט אָן אים. edit

2KI 24:1 in zaine teg iz aroifgegangen Nevuchadnetsar der melech fun Bavel, un Yhoyakim iz geven a knecht tsu im drai yor; dernoch hot er zich opgekert un hot vidershpenikt on im.

2KI 24:1 In his yamim Nevukhadnetzar Melech Bavel came up, and Y'hoyakim became his eved (servant, vassal) shalosh shanim; then he turned and rebelled against him.

2KI 24:2 ‏און ג-ט האָט אָנגעשיקט אױף אים באַנדעס פֿון כַּשׂדים, און באַנדעס פֿון אַרָם, און באַנדעס פֿון מוֹאָבֿ, און באַנדעס פֿון די קינדער פֿון עַמוֹן; און ער האָט זײ אָנגעשיקט אױף יהוּדה, כּדי עס אונטערצוברענגען, אַזױ װי דאָס װאָרט פֿון ה׳ װאָס ער האָט גערעדט דורך זײַנע קנעכט די נבֿיאים. edit

2KI 24:2 un g-t hot ongeshikt oif im bandes fun Kesedim, un bandes fun Aram, un bandes fun Moav, un bandes fun di kinder fun Ammon; un er hot zei ongeshikt oif Yehudah, kedei es untertsubrengen, azoi vi dos vort fun Hashem vos er hot geredt durch zaine knecht di neviim.

2KI 24:2 And Hashem sent against him gedudim (soldiers of the army) of the Kasdim, and gedudim of Aram (Syria) and gedudim of Moav and gedudim of Bnei Ammon, and sent them against Yehudah to destroy it, according to the Devar Hashem , which He spoke by His avadim the Nevi'im.

2KI 24:3 ‏נאָר לױט דעם מױל פֿון ה׳ איז דאָס געװען אױף יהוּדה, כּדי זײ אָפּצוטאָן פֿון זײַן פּנים, פֿאַר די זינד פֿון מנַשֶהן, לױט אַלץ װאָס ער האָט געטאָן. edit

2KI 24:3 nor loit dem moil fun Hashem iz dos geven oif Yehudah, kedei zei optsuton fun zain ponem, far di zind fun Menashehen, loit alts vos er hot geton.

2KI 24:3 Surely at the command of Hashem came this upon Yehudah, to remove them out of His sight, for the chattot of Menasheh, according to all that he did;

2KI 24:4 ‏און אױך פֿאַר דעם אומשולדיקן בלוט װאָס ער האָט פֿאַרגאָסן, ביז ער האָט אָנגעפֿילט ירושָלַיִם מיט אומשולדיק בלוט; און ה׳ האָט נישט געװאָלט פֿאַרגעבן. edit

2KI 24:4 un oich far dem umshuldiken blut vos er hot fargosen, biz er hot ongefilt Yerusholayim mit umshuldik blut; un Hashem hot nisht gevolt fargeben.

2KI 24:4 And also for the dahm hanaki (innocent blood) that he shed; for he filled Yerushalayim with dahm naki; which Hashem would not pardon.

2KI 24:5 ‏און די איבעריקע זאַכן װעגן יהוֹיָקימען, און אַלץ װאָס ער האָט געטאָן, דאָס איז שױן באַשריבן אין בוך פֿון די צײַטגעשעענישן פֿון די מלכים פֿון יהוּדה. edit

2KI 24:5 un di iberike zachen vegen Yhoyakimen, un alts vos er hot geton, dos iz shoin bashriben in buch fun di tsaitgesheenishen fun di Molechim fun Yehudah.

2KI 24:5 Now the rest of the acts of Y'hoyakim, and all that he did, are they not written in the Sefer Divrei HaYamim of the Melachim of Yehudah?

2KI 24:6 ‏און יהוֹיָקים האָט זיך געלײגט מיט זײַנע עלטערן, און זײַן זון יהוֹיָכין איז געװאָרן מלך אױף זײַן אָרט. edit

2KI 24:6 un Yhoyakim hot zich geleigt mit zaine elteren, un zain zun Yhoyakhin iz gevoren melech oif zain ort.

2KI 24:6 So Y'hoyakim slept with his Avot; and Y'hoyakhin bno reigned in his place.

2KI 24:7 ‏און דער מלך פֿון מִצרַיִם איז מער װידער נישט אַרױסגעגאַנגען פֿון זײַן לאַנד, װאָרום דער מלך פֿון בָבֿל האָט צוגענומען, פֿון דעם באַך פֿון מִצרַיִם ביז דעם טײַך פּרָת, אַלץ װאָס געהערט צום מלך פֿון מִצרַיִם. edit

2KI 24:7 un der melech fun Mitsrayim iz mer vider nisht aroisgegangen fun zain land, vorem der melech fun Bavel hot tsugenumen, fun dem bach fun Mitsrayim biz dem taich Parah, alts vos gehert tsum melech fun Mitsrayim.

2KI 24:7 And Melech Mitzrayim came not again any more out of his land; for Melech Bavel had taken from the Wadi Mitzrayim unto Nahar Euphrates all that belonged to Melech Mitzrayim.

2KI 24:8 ‏אַכצן יאָר איז יהוֹיָכין אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און דרײַ חדשים האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען נחוּשתּאָ די טאָכטער פֿון אֶלנָתָנען, פֿון ירושָלַיִם. edit

2KI 24:8 achtsen yor iz Yhoyakhin alt geven, az er iz gevoren melech, un drai Chodeshim hot er gekinigt in Yerusholayim un der nomen fun zain muter iz geven nechushto di tochter fun Elnatanen, fun Yerusholayim.

2KI 24:8 Y'hoyakhin was 18 years old when he began to reign, and he reigned in Yerushalayim 3 chodashim. And shem immo was Nechushta Bat Elnatan of Yerushalayim.

2KI 24:9 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי אַלץ װאָס זײַן פֿאָטער האָט געטאָן. edit

2KI 24:9 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, azoi vi alts vos zain foter hot geton.

2KI 24:9 And he did that which was rah in the eyes of Hashem , according to all that his Aviv had done.

2KI 24:10 ‏אין יענער צײַט זײַנען די קנעכט פֿון נבֿוכַדנֶאצַר דעם מלך פֿון בָבֿל אַרױפֿגעגאַנגען אױף ירושָלַיִם, און די שטאָט איז געקומען אין באַלעגערונג. edit

2KI 24:10 in yener tsait zainen di knecht fun Nevuchadnetsar dem melech fun Bavel aroifgegangen oif Yerusholayim, un di shtot iz gekumen in balegerung.

2KI 24:10 At that time the avadim of Nevukhadnetzar Melech Bavel came up against Yerushalayim, and the Ir was besieged.

2KI 24:11 ‏און נבֿוכַדנֶאצַר דער מלך פֿון בָבֿל איז געקומען אױף דער שטאָט, בעת זײַנע קנעכט האָבן געלעגערט אױף איר. edit

2KI 24:11 un Nevuchadnetsar der melech fun Bavel iz gekumen oif der shtot, beis zaine knecht hoben gelegert oif ir.

2KI 24:11 Nevukhadnetzar Melech Bavel came against the Ir, and his avadim did besiege it.

2KI 24:12 ‏איז יהוֹיָכין דער מלך פֿון יהוּדה אַרױסגעגאַנגען צו דעם מלך פֿון בָבֿל, ער, און זײַן מוטער, און זײַנע קנעכט, און זײַנע האַרן, און זײַנע הױפֿדינער; און דער מלך פֿון בָבֿל האָט אים אַװעקגענומען אין אַכטן יאָר פֿון זײַן מלוכה. edit

2KI 24:12 iz Yhoyakhin der melech fun Yehudah aroisgegangen tsu dem melech fun Bavel, er, un zain muter, un zaine knecht, un zaine haren, un zaine hoifdiner; un der melech fun Bavel hot im avekgenumen in achten yor fun zain meluche.

2KI 24:12 And Y'hoyakhin Melech Yehudah went out to Melech Bavel, he, and immo, and his avadim, and his sarim, and his sarisim; and Melech Bavel took him in the 8 th year of his reign.

2KI 24:13 ‏און ער האָט אַרױסגעצױגן פֿון דאָרטן אַלע אוֹצרות פֿון ה׳ס הױז, און די אוֹצרות פֿון מלכס הױז; און ער האָט צעהאַקט אַלע גילדערנע כּלים װאָס שלמה דער מלך פֿון יִשׂרָאֵל האָט געמאַכט אין דעם הֵיכל פֿון ה׳ – אַזױ װי ה׳ האָט אָנגעזאָגט. edit

2KI 24:13 un er hot aroisgetsoigen fun dorten ale oitseres fun Hashems hoiz, un di oitseres fun melechs hoiz; un er hot tsehakt ale gilderne keilim vos Shlomo der melech fun Yisroel hot gemacht in dem heichl fun Hashem – azoi vi Hashem hot ongezogt.

2KI 24:13 And he carried off there all the otzerot of the Beis Hashem , and the otzerot of the Bais HaMelech, and cut in pieces kol kelei hazahav which Sh'lomo Melech Yisroel had made in the Heikhal Hashem , as Hashem had said.

2KI 24:14 ‏און ער האָט פֿאַרטריבן גאַנץ ירושָלַיִם, און אַלע האַרן, און אַלע העלדישע גיבוֹרים, צען טױזנט געפֿאַנגענע, און אַלע מײַנסטערס און שלעסערס; קײנער איז נישט געבליבן אַחוץ די אָרימסטע פֿון דעם פֿאָלק פֿון לאַנד; edit

2KI 24:14 un er hot fartriben gants Yerusholayim, un ale haren, un ale heldishe giborim, tsen toiznt gefangene, un ale mainsters un shlesers; keiner iz nisht gebliben achuts di orimste fun dem folk fun land;

2KI 24:14 And he carried away into the Golus all Yerushalayim, and all the sarim, and all the gibborei hachayil, even ten thousand Golus captives, and all the charash and masger (smiths, artisans) ; none remained, except the dalat am ha'aretz (poor people of the land) .

2KI 24:15 ‏און ער האָט פֿאַרטריבן יהוֹיָכינען קײן בָבֿל; אױך דעם מלכס מוטער, און דעם מלכס װײַבער, און זײַנע הױפֿדינער, און די פּנֵי פֿון לאַנד, האָט ער אַװעקגעפֿירט אין גלות פֿון ירושָלַיִם קײן בָבֿל. edit

2KI 24:15 un er hot fartriben Yhoyakhinen kein Bavel; oich dem melechs muter, un dem melechs vaiber, un zaine hoifdiner, un di pnei fun land, hot er avekgefirt in goles fun Yerusholayim kein Bavel.

2KI 24:15 And he carried away Y'hoyakhin to Bavel, and the Em HaMelech, and the nashim of HaMelech, and his sarisim, and the leading men of HaAretz, those he carried into the Golus from Yerushalayim to Babylon.

2KI 24:16 ‏און אַלע חילס-לײַט, זיבן טױזנט, און די מײַנסטערס און די שלעסערס, טױזנט, אַלע, גיבוֹרים װאָס טױגן צו מלחמה, זײ האָט דער מלך פֿון בָבֿל געבראַכט אין גלות קײן בָבֿל. edit

2KI 24:16 un ale chils-lait, ziben toiznt, un di mainsters un di shlesers, toiznt, ale, giborim vos toigen tsu milchome, zei hot der melech fun Bavel gebracht in goles kein Bavel.

2KI 24:16 And all the anshei hachayil, even shivat alafim, and a thousand charash and masger, all that were gibborim for making milchamah, even them Melech Bavel took into the Golus to Babylon.

2KI 24:17 ‏און דער מלך פֿון בָבֿל האָט געמאַכט פֿאַר מלך אַנשטאָט ‏ אים זײַן פֿעטער מַתַּניָהן, און ער האָט אומגעביטן זײַן נאָמען אױף צִדקִיָהו. edit

2KI 24:17 un der melech fun Bavel hot gemacht far melech anshtot im zain feter Matanyahen, un er hot umgebiten zain nomen oif Tsidkiyah.

2KI 24:17 And Melech Bavel made Matanyah dodo (his uncle) Melech in his place, and changed shmo to Tzidkiyahu (Zedekiah) .

2KI 24:18 ‏אײן און צװאַנציק יאָר איז צִדקִיָהו אַלט געװען, אַז ער איז געװאָרן מלך, און עלף יאָר האָט ער געקיניגט אין ירושָלַיִם. און דער נאָמען פֿון זײַן מוטער איז געװען חַמוטַל די טאָכטער פֿון יִרמיָהון, פֿון לִבֿנָה. edit

2KI 24:18 ein un tsvantsik yor iz Tsidkiyah alt geven, az er iz gevoren melech, un elf yor hot er gekinigt in Yerusholayim. un der nomen fun zain muter iz geven Chamutal di tochter fun Yirmeyahen, fun levone.

2KI 24:18 Tzidkiyahu (Zedekiah) was twenty and one shanah when he began to reign, and he reigned eleven shanah in Yerushalayim. And shem immo was Chamutal Bat Yirmeyahu of Livnah.

2KI 24:19 ‏און ער האָט געטאָן װאָס איז שלעכט אין די אױגן פֿון ה׳, אַזױ װי אַלץ װאָס יהוֹיָקים האָט געטאָן. edit

2KI 24:19 un er hot geton vos iz shlecht in di oigen fun Hashem, azoi vi alts vos Yhoyakim hot geton.

2KI 24:19 And he did that which was rah in the eyes of Hashem , according to all that Y'hoyakim had done.

2KI 24:20 ‏פֿאַר װאָר, פֿון װעגן דעם צאָרן פֿון ה׳ איז דאָס געשען אױף ירושָלַיִם און יהוּדה, ביז ער האָט זײ אַװעקגעװאָרפֿן פֿון זײַן פּנים. ‏און צִדקִיָהו האָט װידערשפּעניקט אָן דעם מלך פֿון בָבֿל. edit

2KI 24:20 far vor, fun vegen dem tsoren fun Hashem iz dos geshen oif Yerusholayim un Yehudah, biz er hot zei avekgevorfen fun zain ponem. un Tsidkiyah hot vidershpenikt on dem melech fun Bavel.

2KI 24:20 For through the anger of Hashem this came about in Yerushalayim and Yehudah, until He cast them out from His presence. And Tzidkiyahu (Zedekiah) rebelled against Melech Bavel.

2KI 25:1 ‏און עס איז געװען אין נײַנטן יאָר פֿון זײַן מלוכה, אין צענטן חודש, אין צענטן טאָג פֿון חודש, איז געקומען נבֿוכַדנֶאצַר דער מלך פֿון בָבֿל, ער און זײַן גאַנצער חיל, אױף ירושָלַיִם, און ער האָט געלעגערט אױף איר, און זײ האָבן געבױט באַלעגערװערק רונד אַרום איר. edit

2KI 25:1 un es iz geven in nainten yor fun zain meluche, in tsenten choidesh, in tsenten tog fun choidesh, iz gekumen Nevuchadnetsar der melech fun Bavel, er un zain gantser cheil, oif Yerusholayim, un er hot gelegert oif ir, un zei hoben geboit balegerverk rund arum ir.

2KI 25:1 And it came to pass in the ninth year of his reign, in the tenth month, in the tenth day of the month, that Nevukhadnetzar Melech Bavel came, he, and all his army, against Yerushalayim, and encamped against it; and built siege works against it round about.

2KI 25:2 ‏און די שטאָט איז געװען אין באַלעגערונג ביזן עלפֿטן יאָר פֿון מלך צִדקִיָהו. edit

2KI 25:2 un di shtot iz geven in balegerung bizen elften yor fun melech Tsidkiyah.

2KI 25:2 And HaIr remained under siege unto the eleventh year of Melech Tzidkiyah.

2KI 25:3 ‏אין נײַנטן טאָג פֿון [פֿירטן] חודש האָט זיך געשטאַרקט דער הונגער אין שטאָט, און עס איז נישט געװען קײן ברױט פֿאַר דעם פֿאָלק פֿון לאַנד. edit

2KI 25:3 in nainten tog fun [firtn] choidesh hot zich geshtarkt der hunger in shtot, un es iz nisht geven kein broit far dem folk fun land.

2KI 25:3 And on the ninth day of the fourth month the ra'av (famine) was severe in the Ir, and there was no lechem for the Am HaAretz.

2KI 25:4 ‏און די שטאָט איז אײַנגעבראָכן געװאָרן, און אַלע מלחמה-לײַט [זײַנען אַנטלאָפֿן] בײַ נאַכט דורך דעם טױער צװישן די צװײ מױערן װאָס בײַם מלכס גאָרטן – און די כַּשׂדים זײַנען געװען רונד אַרום דער שטאָט – און [דער מלך] איז אַװעק מיטן װעג פֿון פּלױן. edit

2KI 25:4 un di shtot iz aingebrochen gevoren, un ale milchome-lait [zainen antlofen] bai nacht durch dem toier tsvishen di tsvei moieren vos baim melechs gorten – un di Kesedim zainen geven rund arum der shtot – un [der melech] iz avek miten veg fun ploin.

2KI 25:4 And the Ir was broken through, and all the anshei hamilchamah fled by lailah by the way of the gate between two walls, which was near the Gan HaMelech; (now the Kasdim were surrounding the Ir); and HaMelech fled by the derech HaAravah.

2KI 25:5 ‏אָבער דער חיל פֿון די כַּשׂדים האָט נאָכגעיאָגט דעם מלך, און זײ האָבן אים אָנגעיאָגט אין די פּלױנען פֿון יריחוֹ; און זײַן גאַנצער חיל איז צעלױפֿן פֿון אים. edit

2KI 25:5 ober der cheil fun di Kesedim hot nochgeiogt dem melech, un zei hoben im ongeiogt in di ploinen fun Yericho; un zain gantser cheil iz tseloifen fun im.

2KI 25:5 And the army of the Kasdim pursued after HaMelech, and overtook him in the plains of Yericho; and all his army was separated from him and scattered.

2KI 25:6 ‏און זײ האָבן געכאַפּט דעם מלך, און האָבן אים אַרױפֿגעבראַכט צום מלך פֿון בָבֿל קײן רִבֿלָה; און מע האָט אַרױסגעזאָגט אױף אים אַ משפּט. edit

2KI 25:6 un zei hoben gechapt dem melech, un hoben im aroifgebracht tsum melech fun Bavel kein Rivlah; un me hot aroisgezogt oif im a mishpot.

2KI 25:6 So they captured HaMelech, and carried him up to Melech Bavel to Rivlah; and they pronounced mishpat upon him.

2KI 25:7 ‏און צִדקִיָהוס זין האָט מען געשאָכטן פֿאַר זײַנע אױגן; און צִדקִיָהוס אױגן האָט ער בלינד געמאַכט, און ער האָט אים געשמידט אין קופּערנע קײטן, און געבראַכט קײן בָבֿל. edit

2KI 25:7 un Tsidkiyahs zin hot men geshochten far zaine oigen; un Tsidkiyahs oigen hot er blind gemacht, un er hot im geshmidt in kuperne keiten, un gebracht kein Bavel.

2KI 25:7 And they slaughtered the Bnei Tzidkiyah before his eyes, and put out the eyes of Tzidkiyah, and bound him with shackles of nechoshet, and carried him to Babylon.

2KI 25:8 ‏און אין פֿינפֿטן חודש, אין זיבעטן טאָג פֿון חודש – דאָס איז דאָס נײַנצנטע יאָר פֿון מלך נבֿוכַדנֶאצַר דעם מלך פֿון בָבֿל – איז געקומען נבֿוזַרְאַדָן דער הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל, דער קנעכט פֿון דעם מלך פֿון בָבֿל, קײן ירושָלַיִם. edit

2KI 25:8 un in finften choidesh, in zibeten tog fun choidesh – dos iz dos naintsnte yor fun melech Nevuchadnetsar dem melech fun Bavel – iz gekumen Nevuzaradan der hoipt fun dem laib-cheil, der knecht fun dem melech fun Bavel, kein Yerusholayim.

2KI 25:8 And in the fifth month, on the seventh day of the month, which is the nineteenth year of Melech Nevukhadnetzar Melech Bavel, came Nevuzaradan, captain of the guard, an eved of Melech Bavel, unto Yerushalayim;

2KI 25:9 ‏און ער האָט פֿאַרברענט דאָס הױז פֿון ה׳, און דאָס הױז פֿון מלך; אױך אַלע הײַזער פֿון ירושָלַיִם, װוּ נאָר אַ הױז פֿון אַ גרױסן מאַן, האָט ער פֿאַרברענט אין פֿײַער. edit

2KI 25:9 un er hot farbrent dos hoiz fun Hashem, un dos hoiz fun melech; oich ale haizer fun Yerusholayim, vu nor a hoiz fun a groisen man, hot er farbrent in faier.

2KI 25:9 And he set fire to the Beis Hashem , and the Bais HaMelech (the palace) , and all the batim (houses) of Yerushalayim, and every bais hagadol he burned with eish.

2KI 25:10 ‏און די מױערן פֿון ירושָלַיִם רונד אַרום האָט דער גאַנצער חיל פֿון די כַּשׂדים װאָס מיט דעם הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל אײַנגעװאָרפֿן. edit

2KI 25:10 un di moieren fun Yerusholayim rund arum hot der gantser cheil fun di Kesedim vos mit dem hoipt fun dem laib-cheil aingevorfen.

2KI 25:10 And all the army of the Kasdim (Chaldeans) , that were with the captain of the guard, broke down the chomot (walls) around Yerushalayim.

2KI 25:11 ‏און דעם רעשט פֿון פֿאָלק װאָס איז געבליבן אין שטאָט, און די אַריבערגעלאָפֿענע װאָס זײַנען אַריבערגעלאָפֿן צו דעם מלך פֿון בָבֿל, און דעם רעשט פֿון המון, האָט נבֿוזַרְאַדָן דער הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל פֿאַרטריבן. edit

2KI 25:11 un dem resht fun folk vos iz gebliben in shtot, un di aribergelofene vos zainen aribergelofen tsu dem melech fun Bavel, un dem resht fun hamon, hot Nevuzaradan der hoipt fun dem laib-cheil fartriben.

2KI 25:11 Now the remainder of the people that were left in the Ir, and the deserters that fell away to Melech Bavel, with the remnant of the multitude, did Nevuzaradan the captain of the guard carry away.

2KI 25:12 ‏און דער הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל איבערגעלאָזן פֿאַר װײַנגערטנירער און פֿאַר אַקערלײַט עטלעכע פֿון די אָרעם מענטשן. edit

2KI 25:12 un der hoipt fun dem laib-cheil ibergelozen far vaingertnirer un far akerlait etleche fun di orem mentshen.

2KI 25:12 But the captain of the guard left certain of the poor of the land to be koremim and farmers.

2KI 25:13 ‏און די קופּערנע זײַלן װאָס אין הױז פֿון ה׳, און די געשטעלן, און דעם קופּערנעם ים װאָס אין הױז פֿון ה׳, האָבן די כַּשׂדים צעבראָכן, און אַװעקגעטראָגן דאָס קופּער דערפֿון קײן בָבֿל. edit

2KI 25:13 un di kuperne zailen vos in hoiz fun Hashem, un di geshtelen, un dem kupernem yam vos in hoiz fun Hashem, hoben di Kesedim tsebrachen, un avekgetrogen dos kuper derfun kein Bavel.

2KI 25:13 And the pillars of bronze that were in the Beis Hashem , and the moveable stands, and the Yam Hanechoshet that was in the Beis Hashem , the Kasdim (Chaldeans) broke in pieces, and carried all the bronze to Babylon.

2KI 25:14 ‏אױך די טעפּ, און די שופֿלען, און די שנײצמעסערס, און די שאָלן, און אַלע קופּערנע כּלים װאָס מע פֿלעגט דינען מיט זײ, האָבן זײ צוגענומען. edit

2KI 25:14 oich di tef, un di shuflen, un di shneitsmesers, un di Shealen, un ale kuperne keilim vos me flegt dinen mit zei, hoben zei tsugenumen.

2KI 25:14 And the caldrons, and the shovels, and the snuffers, and the basins and all the klei hanechoshet wherewith they ministered, they took away.

2KI 25:15 ‏אױך די פֿײַערפֿאַנען, און די שפּרענגבעקנס, װאָס גאָלד, גאָלד, און װאָס זילבער, זילבער, האָט דער הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל צוגענומען. edit

2KI 25:15 oich di faierfanen, un di shprengbekns, vos gold, gold, un vos zilber, zilber, hot der hoipt fun dem laib-cheil tsugenumen.

2KI 25:15 And the firepans [for incense], and the bowls, and such things as were made of zahav, and of kesef, the captain of the guard carried away.

2KI 25:16 ‏די צװײ זײַלן, דעם אײן ים, און די געשטעלן, װאָס שלמה האָט געמאַכט פֿאַר ה׳ס הױז – דאָס קופּער פֿון אַלע די דאָזיקע כּלים איז נישט געװען אָפּצוּװעגן. edit

2KI 25:16 di tsvei zailen, dem ein yam, un di geshtelen, vos Shlomo hot gemacht far Hashems hoiz – dos kuper fun ale di dozike keilim iz nisht geven optsuvegen.

2KI 25:16 The two Ammudim, one Yam, and the Stands which Sh'lomo had made for the Beis Hashem ; the bronze of all these vessels was beyond weight.

2KI 25:17 ‏אַכצן אײלן איז געװען די הײך פֿון אײן זײַל און אַ קופּערנע קרױן איז געװען אױף אים; און די הײך פֿון דער קרױן איז געװען דרײַ אײלן; און אַ נעצװערק פֿון מילגרױמען זײַנען געװען אױף דער קרױן רונד אַרום, אַלץ פֿון קופּער; און דעס גלײַכן צום צװײטן זײַל, איבער דעם נעצװערק. edit

2KI 25:17 achtsen eilen iz geven di heich fun ein zail un a kuperne kroin iz geven oif im; un di heich fun der kroin iz geven drai eilen; un a netsverk fun milgroimen zainen geven oif der kroin rund arum, alts fun kuper; un des glaichen tsum tsveiten zail, iber dem netsverk.

2KI 25:17 The height of the one ammud was eighteen cubits, and the capital upon it was nechoshet; and the height of the capital three cubits; and the netting, and pomegranates upon the capital round about, all of nechoshet; and similar unto these had the second pillar with netting.

2KI 25:18 ‏און דער הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל האָט גענומען שׂרָיָה דעם כֹּהן-גָדול, און צפַֿניָה דעם צװײטן כֹּהן, און די דרײַ שװעלהיטערס; edit

2KI 25:18 un der hoipt fun dem laib-cheil hot genumen Serayah dem koyen-godul, un Tsefanyah dem tsveiten koyen, un di drai shvelhiters;

2KI 25:18 And the captain of the guard took Serayah the Kohen HaRosh, and Tzephanyah the second kohen, and the three keepers of the door;

2KI 25:19 ‏און פֿון שטאָט האָט ער גענומען אײן הױפֿדינער װאָס איז געװען דער אױפֿזעער איבער די מלחמה-לײַט, און פֿינף מענער פֿון די װאָס פֿלעגן זען דעם מלכס פּנים, װאָס האָבן זיך געפֿונען אין שטאָט, און דעם שרײַבער פֿון דעם חיל-לידער װאָס האָט אױפֿגענומען אין חיל דאָס פֿאָלק פֿון לאַנד, און זעכציק מאַן פֿון דעם פֿאָלק פֿון לאַנד װאָס האָבן זיך געפֿונען אין שטאָט. edit

2KI 25:19 un fun shtot hot er genumen ein hoifdiner vos iz geven der oifzeer iber di milchome-lait, un finf mener fun di vos flegen zen dem melechs ponem, vos hoben zich gefunen in shtot, un dem shraiber fun dem cheil-lider vos hot oifgenumen in cheil dos folk fun land, un zechtsik man fun dem folk fun land vos hoben zich gefunen in shtot.

2KI 25:19 And out of the Ir he took an officer that was set over the anshei hamilchamah, and five men of them that were royal advisers, which were found in the Ir, and the Sofer who was the chief officer in charge of conscripting the Am HaAretz, and threescore men of the Am HaAretz, that were found in the Ir;

2KI 25:20 ‏און נבֿוזַרְאַדָן דער הױפּט פֿון דעם לײַב-חיל האָט זײ גענומען, און האָט זײ אַװעקגעפֿירט צו דעם מלך פֿון בָבֿל קײן רִבֿלָה. edit

2KI 25:20 un Nevuzaradan der hoipt fun dem laib-cheil hot zei genumen, un hot zei avekgefirt tsu dem melech fun Bavel kein Rivlah.

2KI 25:20 And Nevuzaradan, captain of the guard, took these, and brought them to Melech Bavel to Rivlah;

2KI 25:21 ‏און דער מלך פֿון בָבֿל האָט זײ געשלאָגן און געטײט אין רִבֿלָה אין לאַנד חַמָת. אַזױ איז יהוּדה אַװעק אין גלות פֿון זײַן לאַנד. edit

2KI 25:21 un der melech fun Bavel hot zei geshlogen un geteit in Rivlah in land Chammat. azoi iz Yehudah avek in goles fun zain land.

2KI 25:21 And Melech Bavel struck them, and slaughtered them at Rivlah in Eretz Chamat. So Yehudah was carried away captive out of their land.

2KI 25:22 ‏און דאָס פֿאָלק װאָס איז געבליבן אין לאַנד יהוּדה, װאָס נבֿוכַדנֶאצַר דער מלך פֿון בָבֿל האָט איבערגעלאָזן – איבער זײ האָט ער אױפֿגעזעצט גדַליָהו דעם זון פֿון אַחיקָם דעם זון פֿון שָפָֿנען. edit

2KI 25:22 un dos folk vos iz gebliben in land Yehudah, vos Nevuchadnetsar der melech fun Bavel hot ibergelozen – iber zei hot er oifgezetst Gedalyahu dem zun fun Achikam dem zun fun Shaphanen.

2KI 25:22 And as for the people that remained in Eretz Yehudah, whom Nevukhadnetzar Melech Bavel had left behind, even over them he made Gedalyahu ben Achikam ben Shaphan ruler.

2KI 25:23 ‏און װי אַלע הױפּטלײַט פֿון חיל, זײ מיט די מענטשן, האָבן געהערט, אַז דער מלך פֿון בָבֿל האָט אױפֿגעזעצט גדַליָהון, אַזױ זײַנען זײ געקומען צו גדַליָהון קײן מִצפָּה: און יִשמָעֵאל דער זון פֿון נתַניָהן, און יוֹחָנָן דער זון פֿון קָרֵחַן, און שׂרָיָה דער זון פֿון תַּנחוּמתן, פֿון נטוֹפֿה, און יַאֲזַניָהוּ דער זון פֿון דעם מַעֲכָתי, זײ מיט זײערע מענטשן. edit

2KI 25:23 un vi ale hoiptlait fun cheil, zei mit di mentshen, hoben gehert, az der melech fun Bavel hot oifgezetst Gedalyahuen, azoi zainen zei gekumen tsu Gedalyahuen kein Mitspah: un Yishmael der zun fun Netanyahen, un Yochanan der zun fun Korachen, un Serayah der zun fun taּnchumten, fun Netophah, un Yaazanyahu der zun fun dem Maakhati, zei mit zeyere mentshen.

2KI 25:23 And when all the officers of the armies, they and their anashim, heard that Melech Bavel had made Gedalyahu governor, there came to Gedalyahu to Mitzpah, even Yishmael ben Netanyah, and Yochanan ben Kareach, and Serayah ben Tanchumet the Netophati, and Ya'azanyahu the ben of a Ma'akhati, they and their men.

2KI 25:24 ‏און גדַליָהו האָט געשװאָרן זײ און זײערע מענטשן, און האָט צו זײ געזאָגט: איר זאָלט נישט מורא האָבן פֿאַר די קנעכט פֿון די כַּשׂדים; זיצט אין לאַנד, און דינט דעם מלך פֿון בָבֿל, און אײַך װעט גוט זײַן. edit

2KI 25:24 un Gedalyahu hot geshvoren zei un zeyere mentshen, un hot tsu zei gezogt: ir zolt nisht moire hoben far di knecht fun di Kesedim; zitst in land, un dint dem melech fun Bavel, un aich vet gut zain.

2KI 25:24 And Gedalyahu took an oath to them, and to their men, and said unto them, Fear not to be the avadim of the Kasdim; dwell in the land, and serve Melech Bavel; and it shall be well with you.

2KI 25:25 ‏אָבער עס איז געװען אין זיבעטן חודש, איז געקומען יִשמָעֵאל דער זון פֿון נתַניָה דעם זון פֿון אֶלישָמָען, פֿון קיניגלעכן אָפּשטאַם, און צען מענטשן מיט אים, און זײ האָבן געשלאָגן גדַליָהון, און ער איז געשטאָרבן; אױך די מענער פֿון יהוּדה {יְהוּדִים} און די כַּשׂדים װאָס זײַנען געװען מיט אים אין מִצפָּה. edit

2KI 25:25 ober es iz geven in zibeten choidesh, iz gekumen Yishmael der zun fun Netanyah dem zun fun Elishamaen, fun kiniglechen opshtam, un tsen mentshen mit im, un zei hoben geshlogen Gedalyahuen, un er iz geshtorben; oich di mener fun Yehudah un di Kesedim vos zainen geven mit im in Mitspah.

2KI 25:25 But it came to pass in the seventh month, that Yishmael ben Netanyah, ben Elishama, of royal blood, came, and ten men with him, and assassinated Gedalyahu, that he died, along with the Yehudim and the Kasdim that were with him at Mitzpah.

2KI 25:26 ‏און דאָס גאַנצע פֿאָלק פֿון קלײן ביז גרױס, און די הױפּטלײַט פֿון חיל, זײַנען אױפֿגעשטאַנען און זײַנען אַװעק קײן מִצרַיִם, װאָרום זײ האָבן מורא געהאַט פֿאַר די כַּשׂדים. edit

2KI 25:26 un dos gantse folk fun klein biz grois, un di hoiptlait fun cheil, zainen oifgeshtanen un zainen avek kein Mitsrayim, vorem zei hoben moire gehat far di Kesedim.

2KI 25:26 And kol haAm, both katon and gadol, and the officers of the armies, arose, and went to Mitzrayim; for they were afraid of the Kasdim.

2KI 25:27 ‏און עס איז געװען אין זיבן און דרײַסיקסטן יאָר נאָך דעם גלות פֿון יהוֹיָכין דעם מלך פֿון יהוּדה, אין צװעלפֿטן חודש, אין זיבן און צװאַנציקסטן טאָג פֿון חודש, האָט אֶוִיל-מרודַך דער מלך פֿון בָבֿל, אין דעם יאָר װאָס ער איז געװאָרן מלך, אױפֿגעהױבן דעם קאָפּ פֿון יהוֹיָכין דעם מלך פֿון יהוּדה, פֿון תּפֿיסה. edit

2KI 25:27 un es iz geven in ziben un draisiksten yor noch dem goles fun Yhoyakhin dem melech fun Yehudah, in tsvelften choidesh, in ziben un tsvantsiksten tog fun choidesh, hot Evil-Merodach der melech fun Bavel, in dem yor vos er iz gevoren melech, oifgehoiben dem kop fun Yhoyakhin dem melech fun Yehudah, fun tefish.

2KI 25:27 And it came to pass in the seven and thirtieth year of the Golus of Y'hoyakhin Melech Yehudah, in the twelfth month, on the seven and twentieth day of the month, that Eveel-Merodach Melech Bavel in the year that he began to reign did lift up the head of Y'hoyakhin Melech Yehudah out of the bais hakeleh;

2KI 25:28 ‏און ער האָט גערעדט צו אים פֿרײַנטלעך, און האָט געשטעלט זײַן שטול איבער די שטולן פֿון די מלכים װאָס בײַ אים אין בָבֿל. edit

2KI 25:28 un er hot geredt tsu im fraindlech, un hot geshtelt zain shtul iber di shtulen fun di Molechim vos bai im in Bavel.

2KI 25:28 And he spoke kindly to him, and set his throne above the kisse of the melachim that were with him in Babylon;

2KI 25:29 ‏און ער האָט אומגעביטן זײַנע תּפֿיסה-קלײדער, און ער האָט געגעסן בײַ אים ברױט תּמיד אַלע טעג פֿון זײַן לעבען. edit

2KI 25:29 un er hot umgebiten zaine tefish-kleider, un er hot gegesen bai im broit tamid ale teg fun zain leben.

2KI 25:29 And changed his prison garments; and he did eat lechem continually before him all the days of his life.

2KI 25:30 ‏און זײַן אױסקומעניש, אַ שטענדיקע אױסקומעניש, איז אים געגעבן געװאָרן פֿון מלך טאָגטעגלעך אַלע טעג פֿון זײַן לעבן. edit

2KI 25:30 un zain oiskumenish, a shtendike oiskumenish, iz im gegeben gevoren fun melech togteglech ale teg fun zain leben.

2KI 25:30 And his allowance was a continual allowance given him of the Melech, a daily portion for every day, all the days of his life.